КПА актуарлық практика стандарты № 2
«Өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің негарантияланған элементтері»
КПА актуарлық практика стандарты, Actuarial Standard of Practice No. 2 «Nonguaranteed Elements for Life Insurance and Annuity Products», Actuarial Standards Board (ASB, АҚШ) құжатына негізделген.
Осы құжат аталған дереккөздің Қазақстан Актуарийлер Палатасының (КПА) мақсаттары үшін кәсіби аудармасы мен бейімдеуі болып табылады. Алшақтықтар туындаған кезде КПА бекіткен мәтін ресми болып саналады.
Актуарлық практика стандарты (ASOP) № 2
Қайта қаралған редакция
Өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің негарантияланған элементтері
Әзірлеген № 2 Актуарлық практика стандартын қайта қарау жөніндегі жұмыс тобы Өмірді сақтандыру жөніндегі комитет Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB)
Қабылдаған Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2021 ж. қыркүйек
Құжат № 204
МАЗМҰНЫ
Ілеспе меморандум
АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
Бөлім 1. Тағайындалуы, қолданылу аясы, өзара сілтемелер және күшіне ену күні
- 1.1 Тағайындалуы
- 1.2 Қолданылу аясы
- 1.3 Өзара сілтемелер
- 1.4 Күшіне ену күні
Бөлім 2. Анықтамалар
- 2.1 Күтілетін тәжірибе факторы
- 2.2 Айқындау саясаты
- 2.3 Гарантияланған элемент
- 2.4 Негарантияланған элемент (НГЭ)
- 2.5 НГЭ жүйесі
- 2.6 НГЭ шкаласы
- 2.7 Полис
- 2.8 Полистер класы
- 2.9 Табыстылық метрикасы
Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
- 3.1 НГЭ жүйесі
- 3.2 Айқындау саясатының актуарлық аспектілері бойынша кеңес беру
- 3.2.1 Айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша кеңес беру
- 3.2.2 Айқындау саясатын қолдану бойынша кеңес беру
- 3.3 Полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту
- 3.3.1 Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін
- 3.3.2 Қолданыстағы полистер үшін
- 3.4 НГЭ шкалаларын айқындау процесі
- 3.4.1 Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін айқындау процесі
- 3.4.2 Қолданыстағы полистер үшін айқындау процесі
- 3.4.2.1 Бұрынғы айқындауларды талдау
- 3.4.2.2 Тәжірибені талдау
- 3.4.2.3 НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну мәселесін қарастыру
- 3.4.2.4 Қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындау
- 3.4.2.5 Қосымша пайымдаулар
- 3.5 № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларда пайдаланылатын НГЭ
- 3.6 Реттеуші талаптарын орындау үшін қорытынды беру және ақпарат ашу
- 3.7 Деректер, болжамдар және растаушы талдау туралы өзге тұлғалардың мәліметтерін пайдалану
- 3.8 Басқа тарап таңдаған жорамалдарды немесе әдістерді пайдалану
- 3.9 Басқа актуарийдің мәліметтерін пайдалану
- 3.10 Құжаттау
Бөлім 4. Хабарламалар және ақпарат ашу
- 4.1 Актуарлық есептегі міндетті ашулар
- 4.2 Актуарлық есептегі қосымша ашулар
ҚОСЫМШАЛАР
- Қосымша 1 — Алғышарттар және ағымдағы практикалар
- Қосымша 2 — Талқылауға арналған екінші жобаға пікірлер және оларға жауаптар
Ілеспе меморандум
2021 ж. қыркүйек
КІМГЕ: Қызметі Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің практика стандарттарымен реттелетін актуарлық ұйымдардың мүшелеріне және өмірді сақтандыру мен аннуитет өнімдерінің негарантияланған элементтері мәселелеріне мүдделі өзге тұлғаларға
КІМНЕН: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестен (ASB)
ТАҚЫРЫП: Актуарлық практика стандартын (ASOP) № 2 қайта қарау
Осы құжат қазір «Өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің негарантияланған элементтері» деп аталатын № 2 Актуарлық практика стандартының қайта қаралған редакциясын қамтиды.
Стандарттың тарихы
1986 жылы Актуарлық стандарттар жөніндегі уақытша кеңес № 2 Актуарлық практика стандартының бастапқы редакциясын қабылдады, ол «Өмірді сақтандыру және аннуитет шарттары бойынша негарантияланған төлемдерді және/немесе төлемдерді қайта айқындау (немесе бастапқы айқындау)» деп аталды. 1990 жылы ASB № 2 Актуарлық практика стандартының қайта пішімделген редакциясын қабылдады. (2013 жылға дейін № 2 Актуарлық практика стандарты «№ 1 Актуарлық практика стандарты» нөмірін иеленді.)
1995 жылы ASB № 24 Актуарлық практика стандартын «NAIC өмірді сақтандыру иллюстрациялары туралы үлгілік регламентін сақтау» (Compliance with the NAIC Life Insurance Illustrations Model Regulation) қабылдады, ол Ұлттық сақтандыру комиссарлары қауымдастығының (NAIC) Өмірді сақтандыру иллюстрациялары туралы үлгілік регламентімен бірге жасалды (бұдан әрі — «Үлгі»). Барлық иллюстрацияланатын өмірді сақтандыру және аннуитет полистері Үлгінің қолданысына жатпайды. № 2 Актуарлық практика стандартының 2004 жылғы қайта қаралған редакциясы актуарийге Үлгінің қолданысына жатпайтын полистердің иллюстрациялары бойынша жаңа міндеттер жүктеді.
№ 2 Актуарлық практика стандарты 2004 жылы соңғы рет жаңартылғаннан бері жеке өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің шеңберінде негарантияланған элементтерді (НГЭ) айқындау және оларды басқару үшін сақтандырушылар қолданатын практикаларға назар күшейді. Актуарлық практика стандарты ағымдағы практикаларды көрсету және НГЭ айқындау бойынша қосымша басшылыққа алынатын нұсқаулар беру мақсатында жаңартылады. Осы қайта қаралған редакцияны әзірлеу кезінде жұмыс тобы 1986 жылы осы Актуарлық практика стандартының бастапқы редакциясын әзірлеуге негіз болған құжаттардағы тұжырымдамаларды қарастырып, ескерді.
Талқылауға арналған бірінші жоба
Талқылауға арналған бірінші жоба 2019 жылдың наурызында 2019 жылдың 15 шілдесіне дейін пікір қабылдау мерзімімен шығарылды. Он алты пікір алынып, қаралды, олардың негізінде талқылауға арналған екінші жобада көрсетілген өзгерістер енгізілді.
Талқылауға арналған екінші жоба
Талқылауға арналған екінші жоба 2020 жылдың шілдесінде 2020 жылдың 13 қарашасына дейін пікір қабылдау мерзімімен шығарылды. Жеті пікір алынып, қаралды, олардың негізінде стандарттың түпкілікті редакциясында көрсетілген өзгерістер енгізілді.
Осы пікірлерде қамтылған мәселелердің қысқаша баяндалуын Қосымша 2-ден қараңыз.
Талқылауға арналған екінші жобамен салыстырғандағы елеулі өзгерістер
Талқылауға арналған екінші жобаға енгізілген елеулі өзгерістер төменде қысқаша баяндалған. Бұдан басқа, оқылымдылықты, түсініктілікті және үйлесімділікті арттыру үшін өзгерістер енгізілді.
1.2 тармақ осы стандарт күшіне енген күннен кейін көрсетілетін қолданыстағы полистерге қатысты актуарлық қызметтердің оның қолданылу аясына кіретінін көрсету үшін нақтыланды.
2.5 тармақта НГЭ жүйесінің анықтамасы нақтыланды.
2.6 тармақта бір немесе бірнеше параметрге байланысты өзгеруі мүмкін не бірде-бір параметр бойынша өзгермеуі мүмкін НГЭ шкалаларын қосу үшін НГЭ шкалаларының анықтамасы нақтыланды және қосымша мысалдар келтірілді.
3.1 тармақ 2.5 тармақтағы НГЭ жүйесінің анықтамасымен қайталануды жою үшін жаңартылды.
3.3.1 тармақта полистер кластарының әртүрлі деңгейлерде айқындалуы мүмкін екендігін және полистің қолданылу мерзімін көрсететін әдіснаманы қамтуы мүмкін екендігін мойындау үшін тұжырымдар нақтыланып, мысал қосылды.
3.4 тармаққа айқындау саясатын ұстану 3.2 тармаққа қайшы келетін жағдайларда басшылыққа алынатын нұсқауларды нақтылау және 3.2 тармақпен үйлесімділікті жақсарту мақсатында тұжырымдарды нақтылау үшін өзгерістер енгізілді.
3.4.1(g) тармақтағы тұжырым 3.4.2.4 тармақтың орнына айқындау саясатына сілтеме жасау үшін нақтыланды.
3.4.2.4 тармаққа 3.4.2.3 тармақпен үйлесімділікті жақсарту үшін және алдыңғы талдаудың мәліметтерін пайдалану мәселесін нақтылау үшін өзгерістер енгізілді.
3.4.2.5 тармаққа сақтандырушы өткен залалдарды немесе пайдаларды бөлетін жағдайларға қатысты тұжырым қосылды.
3.5 тармақта тұжырым қолданыстағы Актуарлық практика стандартының тұжырымымен үйлестіру үшін өзгертілді.
4.1 тармақта 3.4.2.5 тармақтағы өзгерістерді көрсету үшін 4.1(q) ашуы қосылды.
Қолданыстағы Актуарлық практика стандартымен салыстырғандағы елеулі өзгерістер
Төменде қолданыстағы Актуарлық практика стандартымен салыстырғандағы елеулі өзгерістердің жинақталған қысқаша баяндалуы келтіріледі. Елеулі өзгерістерге оқылымдылықты, түсініктілікті немесе үйлесімділікті арттыру үшін енгізілген қосымша өзгерістер кірмейді.
1.2 тармақта қолданылу аясы гарантияланған болып табылмайтын қайта сақтандыру шартының кез келген элементтерін айқындауға қатысты актуарлық қызметтерді алып тастау үшін нақтыланды.
2-бөлімде анықтамалар кеңейтіліп, нақтыланды.
2.5 және 3.1 тармақтарда сақтандырушының НГЭ жүйесі тұжырымдамасы айқындалып, енгізілді.
3.2 тармақта айқындау саясатының актуарлық аспектілері бойынша кеңес беру жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар кеңейтілді, оның ішінде мынадай жайттармен үйлестірілген кеңестер:
a. НГЭ шкалалары полис шығарылған сәттен бастап немесе, балама ретінде, алдыңғы қайта қараудан бастап күтілетін тәжірибе факторлары өзгерген жағдайда ғана қайта қаралады деген есеппен айқындалады; және
b. НГЭ шкалалары болашақ тәжірибеге қатысты ақылға қонымды (негізделген) күтулер негізінде айқындалады және өткен залалдарды өтеу немесе өткен пайдаларды бөлу мақсатында айқындалмайды.
3.3 тармақта полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар кеңейтілді.
3.4 тармақта НГЭ шкалаларын айқындау жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар 3.2 және 3.3 тармақтармен үйлестіру үшін және НГЭ шкалаларын алдыңғы айқындаудың бөлігі болмаған қосымша пайымдаулар бойынша басшылыққа алынатын нұсқауларды қосу үшін кеңейтілді.
3.5 тармақта № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларда пайдаланылатын НГЭ шкалаларын ұсыну жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар жаңартылды.
3.6 тармақта реттеуші талаптарын орындау үшін қорытынды беру және ақпарат ашу жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар қосылды.
3.7, 3.8 және 3.9 тармақтарда өзге тұлғалар берген деректерді, болжамдарды және растаушы талдауды пайдалану жөніндегі, басқа тарап таңдаған жорамалдарды немесе әдістерді пайдалану жөніндегі және басқа актуарийдің мәліметтерін пайдалану жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқаулар қосылды.
3.10 тармақта құжаттауға қойылатын талаптар қосылды.
4-бөлімде, негізінен, 3-бөлім бойынша кеңейтілген басшылыққа алынатын нұсқауларды көрсету үшін ақпарат ашуға қойылатын талаптар қосылды.
ASB талқылауға арналған жобалар бойынша пікірлер мен ұсыныстар жіберуге уақыт бөлген барлық адамдарға алғыс білдіреді.
ASB осы стандартты қабылдау үшін 2021 жылдың қыркүйегінде дауыс берді.
№ 2 Актуарлық практика стандартын қайта қарау жөніндегі жұмыс тобы
Gabriel R. Schiminovich, төраға
David J. Hippen, Linda D. Rodway, Brian R. Lessing, Lance E. Schulz, Donna C. Megregian
ASB Өмірді сақтандыру жөніндегі комитеті
Linda M. Lankowski, төраға
Janice A. Duff, Gabriel R. Schiminovich, Lisa S. Kuklinski, Jeremy Starr, Donna C. Megregian
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес
Darrell D. Knapp, төраға
Elizabeth K. Brill, Cande J. Olsen, Robert M. Damler, Kathleen A. Riley, Kevin M. Dyke, Judy K. Stromback, David E. Neve, Patrick B. Woods
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) актуарлық практика стандарттарын (ASOP) әзірлеу және жариялау арқылы Америка Құрама Штаттарында тиісті актуарлық практиканың стандарттарын белгілейді. Осы актуарлық практика стандарттары актуарий актуарлық қызметтерді көрсету кезінде ұстануға тиіс рәсімдерді сипаттайды және мұндай қызметтердің нәтижелерін жеткізу кезінде актуарий нені ашуға тиіс екендігін айқындайды.
АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ № 2
ӨМІРДІ САҚТАНДЫРУ ЖӘНЕ АННУИТЕТ ӨНІМДЕРІНІҢ НЕГАРАНТИЯЛАНҒАН ЭЛЕМЕНТТЕРІ
АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
Бөлім 1. Тағайындалуы, қолданылу аясы, өзара сілтемелер және күшіне ену күні
1.1 Тағайындалуы — Осы актуарлық практика стандарты (Актуарлық практика стандарты, немесе стандарт) актуарийлерге өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің, оның ішінде мұндай өнімдерге қоса берілетін қосымша келісімдердің (райдерлердің) негарантияланған элементтерін (НГЭ) айқындауға қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде басшылыққа алынатын нұсқаулар береді.
1.2 Қолданылу аясы — Осы стандарт актуарийлерге жеке полис нысандарында ресімделген өмірді сақтандыру және аннуитет полистері үшін НГЭ айқындауға және, қолданылатын болса, иллюстрациялауға қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде, төменде көзделген жағдайларды қоспағанда, НГЭ сақтандырушының қалауы бойынша өзгеруі мүмкін болғанда қолданылады. Осы стандарт күшіне енген күні немесе одан кейін көрсетілетін актуарлық қызметтер осы стандарт күшіне енген күні қолданыста болған полистер үшін айқындаулар мен иллюстрацияларды да қамтиды.
Осы стандарттың мәтінінде «айқындау» термині полис шығарылған кездегі бастапқы айқындауды да, қолданыстағы полистер үшін кейінгі айқындауларды да қамтиды.
Осы стандарт сондай-ақ НГЭ өмірді сақтандыру және аннуитеттің жеке полис нысандарында ресімделген өнімдерге ұқсас түрде айқындалатын, жеке сертификаттары бар топтық бас шарттар үшін ұқсас актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге қолданылады. Осы стандарттың қолданылу аясына кіретін өнімдердің мысалдарына әмбебап өмірді сақтандыру, белгісіз сыйлықақысы бар өмірді сақтандыру және кейінге қалдырылған аннуитет өнімдері кіреді. Мұндай өнімдер тіркелген, ауыспалы немесе индекстелетін параметрлермен болуы мүмкін.
Өмірді сақтандыру және аннуитеттің жеке полис нысандарында ресімделген өнімдерге ұқсас түрде айқындалмайтын НГЭ-сі бар топтық өнімдер үшін актуарлық қызметтер қолданылу аясына кірмейді. Екі мысал — дәстүрлі топтық мерзімді өмірді сақтандыру және белгілі бір зейнетақы қаржыландыру өнімдері (мысалы, синтетикалық гарантияланған пайыздық шарттар). Өнім үшін актуарлық қызметтер қолданылу аясына анық кірмейтін шамада актуарий қызметтердің қолданылу аясына кіретін-кірмейтінін айқындау үшін кәсіби пайымдауды қолдануы тиіс.
Осы стандарт актуарийлерге № 15 Актуарлық практика стандартымен «Жеке үлесті өмірді сақтандыру, аннуитеттер және еңбекке жарамсыздық жағдайына сақтандыру бойынша дивидендтер» (Dividends for Individual Participating Life Insurance, Annuities, and Disability Insurance) реттелетін полистік дивидендтерге қатысты актуарлық қызметтерді сақтанушыларға көрсету кезінде қолданылмайды. Өнім НГЭ-ні де, сақтанушыларға полистік дивидендтерді де қамтитын шамада осы стандарт актуарийлерге НГЭ-ге қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде, ал № 15 Актуарлық практика стандарты актуарийлерге сақтанушыларға полистік дивидендтерге қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде қолданылады.
Осы стандарт актуарийлерге қайта сақтандыру шартында гарантияланған болып табылмайтын қайта сақтандыру шартының кез келген элементтерін айқындауға қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде қолданылмайды.
Осы стандарт актуарийлерге № 24 Актуарлық практика стандартының «NAIC өмірді сақтандыру иллюстрациялары туралы үлгілік регламентін сақтау» қолданысына жататын НГЭ иллюстрацияларына қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде қолданылмайды.
Егер актуарий осы стандартта баяндалған басшылыққа алынатын нұсқаулардан құқықты (заңдарды, заңға тәуелді актілерді және өзге де заңды міндетті актілерді) сақтау мақсатында немесе актуарий орынды деп санайтын кез келген өзге себеп бойынша шегінсе, актуарий 4-бөлімге жүгінуі тиіс. Осы стандарт пен қолданылатын құқық арасында қайшылық болған кезде актуарий қолданылатын құқықты сақтауы тиіс.
1.3 Өзара сілтемелер — Осы стандарт басқа құжаттардың ережелеріне сілтеме жасаған кезде сілтеме көрсетілген құжаттарды болуы мүмкін болашақ өзгерістерді немесе жаңа редакцияларды ескере отырып, сондай-ақ олардың кез келген ізбасарларын олардың атауларына қарамастан қамтиды. Егер қандай да бір өзгертілген немесе қайта қаралған құжат бастапқыда аталған құжаттан елеулі түрде өзгеше болса, актуарий осы стандарттың басшылыққа алынатын нұсқауларын олар қолданылатын және орынды болатын шамада ескеруі тиіс.
1.4 Күшіне ену күні — Осы стандарт 2022 жылдың 1 маусымында немесе осы күннен кейін көрсетілетін актуарлық қызметтерге қатысты күшіне енеді.
Бөлім 2. Анықтамалар
Төменде келтірілген терминдер осы актуарлық практика стандартында пайдалану үшін анықталған және Актуарлық практика стандартының барлық мәтінінде жартылай қалың қаріппен ерекшеленген.
2.1 Күтілетін тәжірибе факторы — НГЭ айқындау кезінде пайдаланылатын болашақ тәжірибе туралы жорамал. Күтілетін тәжірибе факторларының мысалдарына инвестициялық кіріс, өлім, аурушаңдық, полистер портфелінің тұрақтылығы (персистенттілік) және шығыстар мөлшерлемелері кіреді.
2.2 Айқындау саясаты — Сақтандырушының НГЭ айқындау жөніндегі принциптері немесе мақсаттары. Мысалы, айқындау саясаты сақтандырушының басшылыққа алынатын принциптері мен талаптарын, табыстылық жөніндегі мақсаттарды, капитал жөніндегі мақсаттарды, НГЭ-ге байланысты полис ережелерін жасау жөніндегі басшылыққа алынатын нұсқауларды, иллюстрацияларға қойылатын талаптарды орындау принциптерін, сондай-ақ қолданыстағы өнімдер бойынша НГЭ қайта қарауға қойылатын талаптарды және оның мерзімділігін қамтуы мүмкін.
2.3 Гарантияланған элемент — НГЭ-ні шектейтін сыйлықақы, шама, төлем немесе төлемақы. Гарантияланған элементтер полисте көрсетіледі. Гарантияланған элементтердің мысалдарына сыйлықақыға қойылатын ең жоғары үстемелер, шығыстарға қойылатын ең жоғары үстемелер, ең төмен есептелетін пайыздық мөлшерлемелер, сақтандыру құнына қойылатын ең жоғары үстемелер, ең жоғары жалпы сыйлықақылар, индекстің ең төмен параметрлері, өлім және шығыстар тәуекеліне (M&E) қойылатын ең жоғары үстемелер, сондай-ақ полистік қарыздар бойынша ең жоғары пайыздық мөлшерлемелер кіреді.
2.4 Негарантияланған элемент (НГЭ) — Сақтандыру полисі шеңберіндегі 1) полис бойынша шығындарға немесе шамаларға әсер ететін, 2) полисте гарантияланған болып табылмайтын және 3) сақтандырушының қалауы бойынша өзгертілуі мүмкін кез келген сыйлықақы, төлем немесе төлемақы. НГЭ сақтанушыға гарантияланған элементке қарағанда қолайлырақ шама бере алады. Осы Актуарлық практика стандартының мақсаттары үшін НГЭ, мысалы, өткен тәжірибеге қатысуды көрсететін дивидендтен айырмашылығы, болашақ тәжірибеге қатысты күтулерді көрсетеді. Сақтандырушының қалауы бойынша өзгертілуі мүмкін сыйлықақылардың, төлемдердің немесе төлемақылардың мысалдарына есептелетін пайыздар, сақтандыру құнына (COI) қойылатын үстемелер, бонустар, белгісіз сыйлықақылар, есептелетін пайыздарды айқындау үшін пайдаланылатын индекс параметрлері және шығыстарға қойылатын үстемелер кіруі мүмкін.
2.5 НГЭ жүйесі — Айқындау саясаты, полистер кластарын белгілеу әдіснамасы, сондай-ақ сақтандырушы НГЭ шкалаларын айқындау үшін пайдаланатын, айқындау саясатының немесе полистер кластарын белгілеу әдіснамасының бөлігі болмауы мүмкін кез келген қосымша практикалар, әдістер және өлшемдер.
2.6 НГЭ шкаласы — Әрбір НГЭ үшін — сақтандырушы белгілі бір уақыт сәтінде айқындаған бір немесе бірнеше мөлшерлемелердің не шамалардың қатары. НГЭ шкаласының элементтері бір немесе бірнеше параметрге байланысты өзгеруі мүмкін не бірде-бір параметр бойынша өзгермеуі мүмкін. Мысалдарға мыналар кіреді:
a. полис шығарылған кездегі жасқа, андеррайтинг класына және қолданылу мерзіміне байланысты өзгеруі мүмкін COI мөлшерлемелері;
b. қолданылу мерзіміне байланысты өзгеруі мүмкін және шектеулі сандағы полистік жылдар ішінде қолданылатын шығыстарға салмақ; және
c. бірде-бір параметр бойынша өзгермейтін пайыздық мөлшерлеме.
2.7 Полис — Жеке өмірді сақтандыру полисі, жеке аннуитет шарты немесе жеке өмірді сақтандыру полисіндегі немесе жеке аннуитет шартындағы НГЭ сияқты мәні жағынан дәл сол сияқты әрекет ететін НГЭ-сі бар топтық сертификат. Полис кез келген қоса берілетін қосымша келісімді (райдерді) немесе индоссаментті қамтиды.
2.8 Полистер класы — НГЭ айқындау мақсатында топқа біріктірілген полистер.
2.9 Табыстылық метрикасы — Өнімнің болжанатын қаржы нәтижелерінің деңгейін бағалау үшін пайдаланылатын көрсеткіш.
Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
3.1 НГЭ жүйесі — Актуарий сұратылған актуарлық қызметтерге қатысты сақтандырушының НГЭ жүйесін түсінуі тиіс. Актуарий, мұндай ақпарат болған кезде, сұратылған актуарлық қызметтерге қатысты НГЭ жүйесі бұрын қалай қолданылғанын түсінуі тиіс. Актуарий сұратылған актуарлық қызметтерге қатысты НГЭ жүйесінің элементтерін ескеруі тиіс. НГЭ жүйесі элементтерінің мысалдарына мыналар кіреді:
a. тәжірибені бағалау және күтілетін тәжірибе факторларын әзірлеу әдіснамасы;
b. күтілетін тәжірибе факторларын әзірлеу кезінде пайдаланылатын деректер көзі немесе көздері;
c. күтілетін тәжірибе факторларын және полистер кластарын қайта қараудың мерзімділігі;
d. шығыстар мен инвестициялық кірісті бөлу әдіснамалары;
e. пайдаланылатын модельдер немесе әдістер;
f. дистрибуция арналары, нысаналы нарықтар және бәсекелестік мақсаттар сияқты маркетингтік мақсаттар;
g. табыстылық метрикаларын белгілеу кезінде пайдаланылатын мақсаттар;
h. резервтер мен капитал жөніндегі мақсаттарды айқындау әдіснамасы; және
i. сақтандырушының корпоративтік басқару процесі, оның ішінде шешімдер қабылдау және келісу процесі.
Егер НГЭ жүйесі болмаса не, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, толық болмаса немесе ағымдағы ортаны көрсету үшін жаңартуды қажет етсе, актуарий НГЭ жүйесін құруды, толықтыруды немесе жаңартуды ұсынуы тиіс.
3.2 Айқындау саясатының актуарлық аспектілері бойынша кеңес беру — Актуарий 1) айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша не 2) айқындау саясатын қолдану бойынша кеңес бере алады.
Айқындау саясатының актуарлық аспектілері бойынша кеңес беру кезінде актуарий мынадай жайттармен үйлестірілген кеңестер беруі тиіс:
a. НГЭ шкалалары полис шығарылған сәттен бастап немесе, балама ретінде, алдыңғы қайта қараудан бастап күтілетін тәжірибе факторлары өзгерген жағдайда ғана қайта қаралады деген есеппен айқындалады.
b. НГЭ шкалалары болашақ тәжірибеге қатысты ақылға қонымды (негізделген) күтулер негізінде айқындалады және өткен залалдарды өтеу немесе өткен пайдаларды бөлу мақсатында айқындалмайды.
3.2.1 Айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша кеңес беру
Сақтандырушыға оның айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша кеңес беру кезінде актуарий, қолданылатын болса, мыналарды ескеруі тиіс:
a. полис ережелері және қолданылатын құқық;
b. күтілетін тәжірибе факторлары болашақ тәжірибеге қатысты күтулерді қалай көрсететіні;
c. әрбір күтілетін тәжірибе факторының өзгергіштігі мен сенімділігі НГЭ шкалаларын айқындауға қалай әсер ете алатыны;
d. сақтандырушының резервтер, табыстылық, капитал, артық қаражат (профицит) және маркетинг жөніндегі мақсаттары;
e. қайта сақтандыру және салықтар; және
f. қолданыстағы полистердегі НГЭ-ні мерзімді қайта қарау, мысалы, сақтандырушының НГЭ-ні дәйекті қайта қараулары арасындағы ең ұзақ уақыт кезеңі.
Актуарий айқындау саясатына қатысты өзге де баптарды ескере алады.
Актуарий кеңесті әзірлеу кезінде пайдаланылған айқындау саясатының көздерін және жоғарыдағы (a)–(f) тармақтарының және кез келген қосымша тиісті баптардың қалай ескерілгенін құжаттауы тиіс. Мысалы, айқындау саясатының бөліктері сақтандырушының корпоративтік басқару процестерінде, корпоративтік саясаттарда немесе операциялық практикаларда болуы мүмкін.
3.2.2 Айқындау саясатын қолдану бойынша кеңес беру
Бастапқы НГЭ шкалаларын айқындау, бар НГЭ шкалаларын қайта қарау қажеттілігін бағалау немесе бар НГЭ шкалаларын қайта қарау үшін айқындау саясатын қолдану бойынша кеңес беру кезінде актуарий, қолданылатын болса, мыналарды ескеруі тиіс:
a. айқындау саясатының тапсырмаға қалай қолданылатыны туралы қосымша жорамалдарды қалыптастыру қажеттілігі;
b. гарантияланған элементтер, сақтанушы опциялары, оның ішінде антиселекция ықтималдығы, және өзге де тиісті полис ережелері;
c. резервтер, табыстылық, капитал, артық қаражат (профицит) және маркетинг жөніндегі мақсаттарға немесе осындай мақсаттар тарапынан болатын әсер, не осындай мақсаттардың өзгеруі;
d. қайта сақтандыруға және салық салуға немесе олар тарапынан болатын әсер;
e. қолданылатын құқық (оның ішінде, мысалы, ауыспалы параметрлері бар өнімдер үшін, бағалы қағаздар туралы қолданылатын заңнамамен жүктелетін кез келген шектеулер немесе өзге де талаптар); және
f. қолда бар ресурстар.
Егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарий айқындау саясаты 3.2 және 3.2.1 тармақтардың басшылыққа алынатын нұсқауларына қайшы келуі мүмкін деп санаса, актуарий айқындау саясатын қайта қарауды ұсынуы тиіс.
3.3 Полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту — Тапсырмаға дайындалу кезінде актуарий сақтандырушының НГЭ жүйесі шеңберінде осы өнім немесе ұқсас өнімдер үшін бар полистер кластарын талдауы тиіс.
3.3.1 Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін
Егер болашақ сатылымдар үшін полистер кластары НГЭ жүйесінде айқындалмаса немесе егер олар айқындалса, бірақ, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, толық болмаса, өзгеретін мән-жайларды (мысалы, жаңа андеррайтинг практикаларын не пайда немесе маркетинг жөніндегі жаңа мақсаттарды) көрсетпесе немесе төменде келтірілген баптарға қайшы келсе, актуарий мынадай полистер кластарын белгілеуді немесе өзгертуді ұсынуы тиіс:
a. № 12 Актуарлық практика стандартының «Тәуекелдерді жіктеу» (Risk Classification) басшылыққа алынатын нұсқауларымен үйлеседі;
b. әрбір НГЭ үшін тиісті болып табылады (нақты полис күтілетін тәжірибе факторлары мен НГЭ негізінде шығару кезінде бір немесе бірнеше полистер класына жатқызылуы мүмкін, мысалы, есептелетін пайыздар үшін бір полистер класы және COI үстемелері үшін басқа полистер класы);
c. күтілетін тәжірибе факторлары шеңберіндегі айырмашылықтарды тиісті түрде көрсетеді (мысалы, темекі тартатын және тартпайтын адамдардың өлімі);
d. антиселекцияны азайту үшін тиісті түрде нақтыланған; және
e. шығарудан кейін қайта айқындау болжанбайды.
Полистер кластары полистерді әртүрлі деңгейлерде, мысалы, өнім деңгейінде, бірнеше өнім бойынша не өнімнің немесе өнімдердің шеңберінде топтастыру арқылы айқындалуы мүмкін.
Актуарий полистің қолданылу мерзімі негізінде топтастырудың әртүрлі әдіснамаларын пайдаланатын полистер кластарын ұсына алады. Мысалы, полистер класы селективті және шекті өлім әдісі тұрғысынан айқындалуы мүмкін, не полистер класы инвестициялау жылы бойынша пайыздарды есептеу әдісі тұрғысынан айқындалуы мүмкін, ол ерте қолданылу мерзімдерінде «жаңа ақша» әдісін, ал кейінгі қолданылу мерзімдерінде портфельдік әдісті пайдаланады.
Болашақ сатылымдар үшін полистер кластарын ұсыну кезінде актуарий полис ережелерін, гарантияланған элементтер мен НГЭ құрылымын, ұсынылатын полистер кластары күшіне енетін күнді (мысалы, белгілі бір күнге дейін немесе одан кейін шығарылған полистер әртүрлі полистер кластарына жатуы мүмкін), сондай-ақ өнім үшін андеррайтинг сипаттамалары мен маркетингтік мақсаттарды ескеруі тиіс. Актуарий кез келген қосымша тиісті факторларды да ескере алады.
3.3.2 Қолданыстағы полистер үшін
Актуарий қолданыстағы полистердің күтілетін тәжірибе факторлары үшін елеулі және полистерді басқа кластарға қайта жатқызуды растайтын жаңа ақпарат пайда болған жағдайларды қоспағанда, өздерінің полистер кластарына жатқызылған күйде қалуын ұсынуы тиіс. Мысалы, штаттардың бірінде полистер класы шеңберіндегі бір полистерге басқаларға қарағанда өзгеше әсер ететін сыйлықақы салығының өзгеруі мұндай полистерді басқа полистер класына қайта жатқызуды негіздеуі мүмкін.
Бұдан басқа, актуарий, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, мұндай біріктіру немесе қайта айқындау орынды болатын болса, полистер кластарын біріктіруді немесе қайта айқындауды ұсына алады. Мысалы, егер полистер класы үшін тәжірибе сенімді болмаса, полистер класы күтілетін тәжірибе факторларын айқындау мақсатында басқа полистер кластарымен біріктірілуі мүмкін.
Полистерді полистер кластарына жатқызуды өзгертуді не полистер кластарын біріктіруді немесе қайта айқындауды ұсыну кезінде актуарий 3.3.1 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларын ұстануы тиіс.
3.4 НГЭ шкалаларын айқындау процесі — НГЭ жүйесіне сәйкес жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін және қолданыстағы полистер үшін НГЭ шкалаларын айқындау кезінде актуарий айқындау саясатын және мыналарды ескеруі тиіс:
a. модельдердің, әдістердің және табыстылық метрикаларының тиісті сипаты;
b. күтілетін тәжірибе факторларының НГЭ шкалаларымен қалай арақатынасатыны;
c. НГЭ шкалаларының полис ережелерімен үйлесімділігі;
d. реттеуші шектеулерінен туындайтын НГЭ шкалаларының кез келген шектеулері;
e. гарантияланған элементтерден туындайтын НГЭ шкалаларының кез келген шектеулері; және
f. резервтер, табыстылық, капитал, артық қаражат (профицит) және маркетинг жөніндегі мақсаттарға немесе осындай мақсаттар тарапынан болатын әсер.
Актуарий практикалық шектеулерді және кез келген өзге де тиісті мән-жайларды ескере алады.
Актуарий НГЭ шкалаларын айқындау кезінде тегістеу және интерполяция сияқты аппроксимация әдістерін пайдалана алады.
Егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарий НГЭ шкалаларын айқындау кезінде айқындау саясатын ұстану 3.2 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларына қайшы келер еді деп санаса, актуарий осы қайшылықтарды сақтандырушымен талқылау мүмкіндігін қарастыруы тиіс. Актуарий кез келген шешілмеген қайшылықтарды құжаттауы және 3.2.2 тармақпен үйлестірілген кеңес беру мүмкіндігін қарастыруы тиіс.
3.4.1 Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін айқындау процесі
Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін НГЭ шкалаларын айқындау кезінде актуарий мыналарды ескеруі тиіс:
a. күтілетін тәжірибе факторлары қалай әзірленгені және олардың өнім сипаттамаларын, нысаналы нарықтарды, дистрибуция әдістерін, андеррайтинг рәсімдерін және полистер кластарын көрсететін-көрсетпейтіні (3.3.1 тармақты қараңыз);
b. НГЭ шкалалары осы өнім конструкциясы кезінде шығындарды жабу үшін қалай құрылымдалғаны, сондай-ақ сақтанушылардың мінез-құлқы күтулерден өзгеше болған жағдайда табыстылыққа болатын ықтимал әсер;
c. НГЭ шкалалары күтілетін тәжірибе факторлары өзгермесе, олар қайта қаралмайды деген есеппен айқындалатыны;
d. НГЭ шкалалары полис тұжырымдарымен үйлесетін-үйлеспейтіні;
e. болжанатын табыстылық;
f. күтілетін тәжірибе факторларының болашақ өзгерістерін көрсету үшін НГЭ шкалаларын қайта қарау мүмкіндігіне қойылатын шектеулер (мысалы, гарантияланған элементтер, шарттық шектеулер, әзірлеу мен енгізу шығындары, жүйелік шектеулер); және
g. айқындау саясатының элементтері НГЭ шкалаларын шығарудан кейін қайта қарау мүмкіндігіне қалай әсер ететіні.
Актуарий, орынды болса, НГЭ шкалаларын айқындау кезінде алдыңғы талдауды пайдалана алады. Мысалы, есептелетін пайыздардың өзгерістері бұрын белгіленген пайыздық спредке негізделуі мүмкін.
Актуарий НГЭ айқындау процесін және нәтижелерді, оның ішінде (a)–(g) баптары мен кез келген алдыңғы талдаудың қалай ескерілгенін құжаттауы тиіс.
Актуарий күтілетін тәжірибеден болашақ ауытқулардың әсерін бағалау үшін сезімталдықты талдау жүргізу мүмкіндігін қарастыруы тиіс. Актуарий мұндай күтілетін тәжірибе факторларын қаншалықты жиі қайта қарау керектігін ұсыну мүмкіндігін қарастыруы тиіс.
3.4.2 Қолданыстағы полистер үшін айқындау процесі
Қолданыстағы полистер үшін айқындау процесі бұрынғы айқындауларды талдаудан, күтілетін тәжірибе факторларына қатысты қалыптасушы тәжірибені талдаудан, НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну мәселесін қарастырудан және, егер қайта қарау жүргізілуге тиіс болса, қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындаудан тұрады.
3.4.2.1 Бұрынғы айқындауларды талдау
Актуарий бұрынғы айқындауларды, оның ішінде полис шығарылған кезде қолданыста болған бастапқы айқындауды талдауы тиіс. Бұл алдыңғы күтілетін тәжірибе факторлары, табыстылық метрикалары, пайда динамикасы, НГЭ шкалалары және өзге де жорамалдар сияқты ақпаратты қамтуы мүмкін.
Егер бұрынғы айқындауларға қатысты ақпарат қолжетімді болмаса немесе толық болмаса, актуарий бұрынғы айқындауларды практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын және айқындау процесі үшін қажетті шамада қайта құруы және пайдаланылған әдістер мен жорамалдарды құжаттауы тиіс. Егер ақпараттың толық болмауы немесе өзге де шектеулер салдарынан бұрынғы айқындауларды қайта құру практикалық тұрғыдан жүзеге асырылмаса, актуарий бұрынғы айқындауды түсінуге қол жеткізудің ақылға қонымды (негізделген) тәсілін таңдап, құжаттауы тиіс.
3.4.2.2 Тәжірибені талдау
Тәжірибенің күтілетін тәжірибе факторларына қатысты қалай қалыптасатынын талдау кезінде актуарий, қолданылатын болса, мыналарды ескеруі тиіс:
a. тәжірибені соңғы талдаудан бері өткен уақыт;
b. тәжірибенің сенімділігі;
c. тиісті полистер тобының немесе полистер кластарының көлемі, мысалы, полистер саны, сыйлықақылар көлемі, сақтандыру сомасы немесе шот шамасы;
d. тәжірибенің бар күтілетін тәжірибе факторларына қатысты кез келген өзгеруінің елеулілігі;
e. бар күтілетін тәжірибе факторларының, оның ішінде кез келген болжанатын тенденциялардың, нақты тәжірибемен расталатын-расталмайтыны; және
f. алдыңғы актуарлық есептерде ашылғандай, табыстылықтың қандай да бір күтілетін тәжірибе факторларының өзгерістеріне ерекше сезімтал болған-болмағаны.
Актуарий, талдау нәтижелерімен негізделсе, күтілетін тәжірибе факторларын жаңартуды ұсынуы тиіс.
Актуарий жоғарыдағы (a)–(f) баптарының және кез келген қосымша тиісті баптардың қалай ескерілгенін құжаттауы тиіс.
3.4.2.3 НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну мәселесін қарастыру
НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну мәселесін қарастыру кезінде актуарий, қолданылатын болса, мыналарды ескеруі тиіс:
a. НГЭ шкалаларын соңғы қайта қараудан бері өткен уақыт;
b. полис талаптарына және қолданылатын құқыққа сәйкес НГЭ шкалаларын қайта қарау үшін пайдаланылатын күтілетін тәжірибе факторлары;
c. қалыптасушы тәжірибенің НГЭ шкалаларын алдыңғы айқындауда қаланғаннан ауытқулары;
d. кез келген ұсынылатын қайта қараудың резервтерге, капиталға, қайта сақтандыруға және салық салуға қалай әсер ете алатыны;
e. табыстылық метрикалары мен мақсаттарының тиісті сипаты. Мысалы, ішкі кірістілік нормасының метрикасы полис шығарылған кезде пайдаланылуы мүмкін, бірақ қолданыстағы полистерге қолдану кезінде өзге метрика орынды болуы мүмкін;
f. күтілетін тәжірибе факторларының өзгеруі салдарынан перспективалық табыстылықтың өзгеруі және 3.2(b) тармаққа, полис талаптарына және қолданылатын құқыққа сәйкес НГЭ айқындау кезінде өзгеруі көрсетілуі мүмкін кез келген қосымша факторлардың;
g. қажетті талдаудың күрделілігі. Мысалы, есептелетін пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруі кезінде актуарий талдауды инвестициялық кірістің өзгерістерімен шектей алады, ал COI сияқты өзге өзгерістер бірнеше күтілетін тәжірибе факторын көрсете алатын және өзге НГЭ-ні қарастыруды талап ете алатын күрделірек талдау мен модельдеуді талап етуі мүмкін;
h. сезімталдықты талдау сияқты өзге де талдау түрлерінің қажет-қажет еместігі;
i. НГЭ шкаласына қайта қараулар енгізудің шығындары, практикалық қиындықтары және елеулілігі; және
j. НГЭ шкалаларын күтілетін тәжірибе факторларының өзгерістерін көрсету үшін қайта қараудан немесе қайта қарамаудан сақтанушы үшін (мысалы, сақтанушылардың мінез-құлқы немесе сақтанушыларға қатысты әділдік) немесе сақтандырушы үшін ықтимал салдарлар.
Актуарий актуарий қайта қарауды ұсынатын-ұсынбайтынына қарамастан, талдау нәтижелерін, оның ішінде жоғарыдағы (a)–(j) баптарының және кез келген қосымша тиісті баптардың қалай ескерілгенін құжаттауы тиіс.
3.4.2.4 Қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындау
Қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындау кезінде актуарий 3.4.1(a)–(g) тармақтарының ережелерін ескеруі тиіс және
a. полис талаптары мен қолданылатын құқықты ескере отырып, НГЭ шкалаларын қайта қарау кезінде пайдаланылуға тиіс күтілетін тәжірибе факторларын сәйкестендіруі;
b. НГЭ шкалаларын қайта қарауды жоғарыдағы (a) тармақта сәйкестендірілген күтілетін тәжірибе факторларының өзгерістеріне негіздеуі; және
c. жаңа НГЭ шкалаларын 3.2(a) және 3.2(b) тармақтармен үйлестірілген әдісті пайдалана отырып айқындауы тиіс. Мысалы, қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындау әдісін, қайта қарау сәтінен бастап перспективалық табыстылық, қолданылу мерзімдері бойынша перспективалық пайда динамикасын ескере отырып, болжамдар арасында барлық өзге жорамалдарды өзгеріссіз сақтай отырып, бастапқы НГЭ шкалаларын және бастапқы күтілетін тәжірибе факторларын пайдаланғаннан гөрі елеулі түрде жоғары болмайтындай етіп пайдалану орынды болуы мүмкін.
Актуарий ұсынылатын шығындар мен пайдаларға қатысты ақылға қонымды (негізделген) аппроксимация мен тегістеу әдістерін пайдалана алады.
Актуарий күтілетін тәжірибе факторлары мен қарастырылатын қайта қараудың түрін негізге ала отырып, тиісті деңгейдегі талдауды орындауы тиіс. Актуарий айқындауды қалыптастыру кезінде тиісті алдыңғы талдауды пайдалана алады. Мысалы, 3.4.2.3(g) тармақта талқыланғандай, COI өзгеруі алдыңғы пайыздық спред талдауына сүйене алатын есептелетін пайыздық мөлшерлемелердің рутиндік өзгерістеріне қарағанда күрделірек талдау мен модельдеуді талап етуі мүмкін. Актуарий қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындауды растау үшін пайдаланылған кез келген талдаудың әдісі мен нәтижелерінің, оның ішінде 3.4.1(a)–(g) тармақтарының ережелері мен жоғарыда көрсетілген кез келген қосымша тиісті баптардың қалай ескерілгенінің, құжатталуын немесе алдыңғы құжаттамада көрсетілуін қамтамасыз етуі тиіс.
3.4.2.5 Қосымша пайымдаулар
НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну немесе айқындау кезінде актуарий салықтарға байланысты жаңа шығыс сияқты, НГЭ шкалаларын алдыңғы айқындаудың бөлігі болмаған қосымша күтілетін тәжірибе факторларын пайдалану мүмкіндігін қарастыра алады.
Егер сақтандырушы НГЭ шкалаларына түзетулер енгізу арқылы өткен залалдарды немесе пайдаларды бөлетін мән-жайлар туындаса, мысалы, реттеуші талаптарына байланысты, актуарий осы мән-жайларды құжаттауы және НГЭ шкалаларын болашақ айқындауларын қарастыру кезінде осындай түзетулерді жеке есепке алу әдіснамасын ұсыну мүмкіндігін қарастыруы тиіс.
3.5 № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларда пайдаланылатын НГЭ — Актуарий № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларда пайдалану үшін 3.4 тармақпен үйлесімді түрде айқындалған НГЭ шкалаларын ұсынуы тиіс. Актуарий сондай-ақ иллюстрацияларға арналған қолданылатын нормативтік актілерді, басшылыққа алынатын нұсқауларды және стандарттарды ұстануы тиіс, мысалы, мыналарға негізделгендерді:
a. Аннуитеттер бойынша ақпарат ашу туралы үлгілік регламент (Annuity Disclosure Model Regulation, Model 245); және
b. Ауыспалы параметрлері бар өмірді сақтандыру туралы үлгілік регламент (Variable Life Insurance Model Regulation, Model 270) және NAIC № 15 Актуарлық нұсқаулығы.
Актуарий мұндай иллюстрацияланатын НГЭ шкалалары күтілетін тәжірибе факторларымен және өзге де ақылға қонымды (негізделген) жорамалдармен расталуы мүмкін-мүмкін еместігін анықтау үшін иллюстрацияланатын НГЭ шкалаларының тесттерін жүргізу мүмкіндігін қарастыруы тиіс.
3.6 Реттеуші талаптарын орындау үшін қорытынды беру және ақпарат ашу — НГЭ-ге қатысты реттеуші талаптарын орындау үшін қорытынды беру және ақпарат ашу кезінде (мысалы, NAIC жылдық есептілігіндегі сұрауға жауап) немесе осындай қорытындылар мен ашуларды қолдау үшін актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарий қорытындыны немесе ашуды растау үшін қажетті талаптар мен ақпарат туралы білімге ие болуы тиіс. Мұндай ақпарат тиісті өнімдер үшін төменде санамаланғандардың кейбірін немесе барлығын қамтуы мүмкін:
a. сақтандырушының НГЭ жүйесін;
b. қолданылатын құқықтың талаптарын;
c. айқындау процесін, оның ішінде тәжірибе мен қаржы нәтижелерінің қалай қалыптасатынын; және
d. реттеушіге құжаттарды алдыңғы тапсыруларды.
3.7 Деректер, болжамдар және растаушы талдау туралы өзге тұлғалардың мәліметтерін пайдалану — Актуарий өзге тұлғалар берген деректерді, болжамдарды және растаушы талдауды пайдалана алады. Практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын болса, актуарий деректерді, болжамдарды және растаушы талдауды ақылға қонымдылығы (негізділігі) және үйлесімділігі тұрғысынан талдауы тиіс. Қосымша басшылыққа алынатын нұсқаулар алу үшін актуарий № 23 Актуарлық практика стандартына, № 41 Актуарлық практика стандартына «Актуарлық хабарламалар» (Actuarial Communications) және № 56 Актуарлық практика стандартына «Модельдеу» (Modeling) жүгінуі тиіс. Актуарий кез келген осындай мәліметтерді пайдалану көлемін ашуы тиіс.
3.8 Басқа тарап таңдаған жорамалдарды немесе әдістерді пайдалану — Басқа тарап таңдаған жорамалдарды немесе әдістерді пайдалану кезінде актуарий басшылыққа алынатын нұсқаулар үшін № 41 Актуарлық практика стандартына жүгінуі тиіс. Актуарий кез келген осындай мәліметтерді пайдалану көлемін ашуы тиіс.
3.9 Басқа актуарийдің мәліметтерін пайдалану — Актуарий НГЭ айқындауға байланысты актуарлық қызметтерді көрсеткен басқа актуарийдің мәліметтерін пайдалана алады. Алайда мәліметтерді пайдаланушы актуарий басқа актуарийдің актуарлық қызметті көрсетуге біліктілігі бар екендігіне, актуарлық қызметтің қолданылатын актуарлық практика стандарттарына сәйкес көрсетілгеніне және көрсетілген актуарлық қызметтің тапсырма мақсаты үшін тиісті болып табылатынына ақылға қонымды дәрежеде көз жеткізген болуы тиіс. Актуарий кез келген осындай мәліметтерді пайдалану көлемін ашуы тиіс.
3.10 Құжаттау — 3-бөлімнің қалған бөлігінде баяндалған құжаттау талаптарына қосымша актуарий 3-бөлімнің қалған талаптарының және 4-бөлімнің ақпарат ашу талаптарының сақталуын растау үшін құжаттаманы дайындау және сақтау мүмкіндігін қарастыруы тиіс. Құжаттаманы дайындау кезінде актуарий оны сол практика саласында білікті басқа актуарийге актуарий жұмысының ақылға қонымдылығын (негізділігін) бағалауға мүмкіндік беретін нысанда дайындауы тиіс. Құжаттау дәрежесі актуарийдің кәсіби пайымдауына негізделуі тиіс және актуарлық қызметтердің күрделілігі мен тағайындалуына байланысты өзгеруі мүмкін. Бұдан басқа, актуарий 4-бөлімге сәйкес ашылуға тиіс материалдардан өзге, іс материалдарын сақтауға қатысты басшылыққа алынатын нұсқаулар үшін № 41 Актуарлық практика стандартына жүгінуі тиіс.
Бөлім 4. Хабарламалар және ақпарат ашу
4.1 Актуарлық есептегі міндетті ашулар — Осы стандарт қолданылатын актуарлық есепті шығару кезінде актуарий № 12, 23, 41 және 56 Актуарлық практика стандарттарына жүгінуі тиіс. Бұдан басқа, актуарий мыналарды ашуы тиіс (қолданылатын болса):
a. НГЭ жүйесін әзірлеу, толықтыру немесе жаңарту жөнінде берілген кез келген ұсыныстар (3.1 тармақты қараңыз);
b. актуарий айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша берген кеңестер (3.2 және 3.2.1 тармақтарды қараңыз);
c. актуарий айқындау саясатын қолдану бойынша берген кеңестер, оның ішінде 3.2 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларын ұстану мақсатында айқындау саясатына қайшы келген не айқындау саясатын сақтау мақсатында 3.2 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларына қайшы келген кез келген кеңестер және осындай қайшылықтардың негіздемесі (3.2 тармақты қараңыз);
d. актуарий жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту бойынша берген ұсыныстар (3.3.1 және 3.4.1[a] тармақтарды қараңыз);
e. актуарий қолданыстағы полистерді басқа полистер кластарына қайта жатқызу бойынша берген ұсыныстар (3.3.2 тармақты қараңыз);
f. НГЭ шкалаларын айқындау кезінде айқындау саясатымен және 3.2 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларымен кез келген қайшылық (3.4 тармақты қараңыз);
g. НГЭ айқындау кезінде пайдаланылған күтілетін тәжірибе факторларының және кез келген алдыңғы айқындаудан бері осындай факторлардың кез келген өзгерістерінің сипаттамасы (3.4.1 және 3.4.2 тармақтарды қараңыз);
h. НГЭ шкалаларын қайта қарау мүмкіндігіне қойылатын кез келген елеулі шектеулердің сипаттамасы (3.4.1[f] және [g] және 3.4.2.4 тармақтарды қараңыз);
i. жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін НГЭ шкалаларын айқындау процесінде алынған нәтижелер, бақылаулар немесе ұсыныстар, оның ішінде кез келген табыстылықты талдау немесе сезімталдықты талдау барысында алынған нәтижелер мен бақылаулар (3.4.1 тармақты қараңыз);
j. табыстылық белгілі бір күтілетін тәжірибе факторларының өзгерістеріне ерекше сезімтал екендігін көрсететін, талдау барысында алынған бақылаулар (3.4.1 және 3.4.2.3[h] тармақтарды қараңыз);
k. алдыңғы талдаудың кез келген пайдаланылуы (3.4.1 және 3.4.2.4 тармақтарды қараңыз);
l. кез келген қайта құрылған бұрынғы айқындаулар немесе бұрынғы айқындауларды қайта құру мүмкін болмаған жағдайда пайдаланылған ақылға қонымды (негізделген) тәсілдер (3.4.2.1 тармақты қараңыз);
m. күтілетін тәжірибе факторларын жаңарту туралы кез келген ұсыныс және осы жаңартылған факторлардың НГЭ шкалаларының өзгерістерін ұсыну кезінде қалай ескерілгені (3.4.2.2 тармақты қараңыз);
n. қолданыстағы полистер үшін НГЭ шкалаларын қайта қарау немесе қайта қарамау бойынша бақылаулар немесе ұсыныстар, оның ішінде кез келген табыстылықты талдау немесе сезімталдықты талдау нәтижелері (3.4.2.3 тармақты қараңыз);
o. қолданыстағы полистер үшін НГЭ шкалаларының кез келген қайта қарауларын растау үшін пайдаланылған айқындау процесінде алынған нәтижелер, бақылаулар немесе ұсыныстар, оның ішінде кез келген талдау барысында алынған нәтижелер мен бақылаулар (3.4.2.4 тармақты қараңыз);
p. НГЭ шкалаларын алдыңғы айқындаудың бөлігі болмаған кез келген қосымша күтілетін тәжірибе факторларын пайдаланудың мән-жайлары мен негіздемесі (3.4.2.5 тармақты қараңыз);
q. сақтандырушы НГЭ шкалаларына түзетулер енгізу арқылы өткен залалдарды немесе пайдаларды бөлетін мән-жайлар және НГЭ шкалаларын болашақ айқындауларын қарастыру кезінде осындай түзетулерді жеке есепке алу әдіснамасына қатысты кез келген ұсыныстар (3.4.2.5 тармақты қараңыз); және
r. № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияланатын НГЭ шкалаларының, осындай иллюстрацияланатын НГЭ шкалалары күтілетін тәжірибе факторларымен және өзге де ақылға қонымды (негізделген) жорамалдармен расталуы мүмкін-мүмкін еместігін анықтау үшін жүргізілген кез келген тесттерінің нәтижелері (3.5 тармақты қараңыз).
s. деректер, болжамдар және растаушы талдау туралы өзге тұлғалардың мәліметтерін кез келген пайдалану көлемі (3.7 тармақты қараңыз);
t. басқа тарап таңдаған жорамалдарды немесе әдістерді кез келген пайдалану көлемі (3.8 тармақты қараңыз); және
u. басқа актуарийдің мәліметтерін кез келген пайдалану көлемі (3.9 тармақты қараңыз).
4.2 Актуарлық есептегі қосымша ашулар — Актуарий сондай-ақ актуарлық есепке № 41 Актуарлық практика стандартына сәйкес ашуларды мынадай мән-жайларда қосуы тиіс:
a. егер қандай да бір елеулі жорамал немесе әдіс қолданылатын құқықпен ұйғарылған болса;
b. егер актуарий өзге көздерден алынған мәліметтерді пайдалану туралы мәлімдесе және сол арқылы актуарийден өзге тарап таңдаған кез келген елеулі жорамал немесе әдіс үшін жауапкершіліктен өзін босатса; және
c. егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарий осы Актуарлық практика стандартының басшылыққа алынатын нұсқауларынан елеулі түрде шегінсе.
Қосымша 1
Алғышарттар және ағымдағы практикалар
Ескертпе: Осы қосымша ақпараттық мақсаттарда келтіріледі және актуарлық практика стандартының бөлігі болып табылмайды.
Алғышарттар
1970 жылдардың ортасында дәстүрлі үлесті полистер бойынша дивидендтерден айырмашылығы, негарантияланған элементтері (НГЭ) бар жеке өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдеріне қатысты белсенділік артты.
Осы өнімдер бойынша белсенділіктің артуына байланысты олар нарықтың елеулі үлесі мен қаржылық маңыздылықты білдіре бастады, және осы салада актуарлық практика стандартын әзірлеу қажет деп саналды. Сонымен, 1986 жылдың қазанында Актуарлық стандарттар жөніндегі уақытша кеңес осы Актуарлық практика стандартының бастапқы редакциясын № 1 Актуарлық практика стандарты ретінде қабылдады. (2013 жылға дейін № 2 Актуарлық практика стандарты № 1 Актуарлық практика стандарты ретінде белгілі болды.) Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес 1990 жылы № 1 Актуарлық практика стандартының қайта пішімделген редакциясын қабылдады.
1986 жылы қарастырылатын полистер әлі де дамып келе жатты, және төлемдер құрылымы, баға белгілеу, маркетингтік практикалар мен инвестициялық философиялар сияқты салаларда стандарттаудың аздығы байқалды. Сондықтан стандарт осы мәселелер бойынша басшылыққа алынатын нұсқаулар ұсына алмады. Керісінше, стандарт актуарийдің негізгі міндеттері (1) клиентке кәсіби кеңес беру үшін қажетті барлық әрекеттердің орындалуын қамтамасыз ету және (2) осы кеңесті ұсынатын клиентке арналған актуарлық хабарламаны дайындау болғанын көрсетті.
2000 жылдардың басына қарай осы өнімдердің сату көлемі өсуін жалғастырды, және елеулі өнімдік инновациялар болды. № 1 Актуарлық практика стандарты осы жаңа ортаны көрсету үшін қайта қаралды. Ол сондай-ақ, орынды жерде, № 15 Актуарлық практика стандартымен «Үлесті жеке өмірді сақтандыру полистері мен аннуитет шарттары бойынша дивидендтерді айқындау» (Dividend Determination for Participating Individual Life Insurance Policies and Annuity Contracts) және № 24 Актуарлық практика стандартымен «NAIC өмірді сақтандыру иллюстрациялары туралы үлгілік регламентін сақтау» үйлестіру үшін қайта қаралды. № 1 Актуарлық практика стандартының қорытынды қайта қаралған редакциясы 2004 жылдың наурызында қабылданды.
2011 жылдың мамырында № 1 Актуарлық практика стандарты шегіну туралы тұжырымдар бөлігінде жаңартылды, ал 2013 жылдың наурызында оған «№ 2 Актуарлық практика стандарты» нөмірі берілді.
Соңғы жылдары НГЭ-сі бар өнімдерге әсер ететін мынадай одан әрі өзгерістер болды:
НГЭ-сі бар өнімдерді сатудың жалғасып жатқан өсуі;
өнімдердің жалғасып жатқан эволюциясы, оның ішінде индекстік сипаттамалар, портфельдің тұрақтылығы (персистенттілік) үшін бонустар, тірі кезіндегі төлемдерге арналған райдерлер, қайталама гарантиялар және жаңа қосалқы төлемдер;
актуарлық модельдеу, стохастикалық тестілеу және сезімталдықты талдау әдістерінің жетілдірілуі;
өмірді сақтандыру компанияларына салық салудағы, резервтерді құндық бағалаудағы және капитал жөніндегі мақсаттардағы өзгерістер;
НГЭ айқындауға қатысты сақтандырушылардың корпоративтік басқару рәсімдерінің жетілдірілуі;
қолданыстағы полистер үшін НГЭ өзгерістері туралы қоғамдық хабардарлықтың артуы; және
НГЭ реттеудің күшеюі, мысалы, 2018 жылдың наурызында Нью-Йорк штатының № 210 Регламентінің жариялануы.
Осындай өзгерістерге жауап ретінде актуарлық практикалар эволюцияланды, және № 2 Актуарлық практика стандарты осы өзгерістерді көрсету үшін жаңартылды.
Ағымдағы практикалар
Актуарий НГЭ-ге қатысты үш негізгі салада кәсіби қызметтер көрсете алады. Актуарий әдетте сақтандырушының айқындау саясатына сәйкес НГЭ шкалаларын айқындауға қатысады. Актуарий сондай-ақ сақтандырушыға айқындау саясатын белгілеу не полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту бойынша кеңес беруге қатыса алады. НГЭ айқындау кезінде актуарий, басқа факторлармен қатар, корпоративтік басқару практикаларын, полистерді әкімшілендіруді, реттеуді, маркетингтік мақсаттар мен тұтынушылардың күтулерін ескереді.
Актуарий жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін және қолданыстағы полистер үшін НГЭ шкалаларын айқындау үшін тартылуы мүмкін. Осы екі кең санаттағы тапсырмаларды орындау үшін қажетті әрекеттердің көптеген ортақ элементтері болғанымен, әдетте ұстанылатын принциптерге, әдіснамаларға және өлшемдерге қатысты елеулі айырмашылықтар бар.
Қосымша 2
Талқылауға арналған екінші жобаға пікірлер және оларға жауаптар
Осы Актуарлық практика стандартының «Өмірді сақтандыру және аннуитет өнімдерінің негарантияланған элементтері» талқылауға арналған екінші жобасы 2020 жылдың шілдесінде 2020 жылдың 13 қарашасына дейін пікір қабылдау мерзімімен шығарылды. Жеті пікір алынды, олардың кейбірі бірнеше пікір білдіруші атынан, мысалы, фирмалармен немесе комитеттермен ұсынылды. Осы қосымшаның мақсаттары үшін «пікір білдіруші» термині нақты пікірге байланысты бірнеше тұлғаға қатысты болуы мүмкін. № 2 Актуарлық практика стандарты жөніндегі жұмыс тобы алынған барлық пікірлерді мұқият қарастырып, талқылауға арналған жобаны талдады және өзгерістер ұсынды. ASB Өмірді сақтандыру жөніндегі комитеті мен ASB ұсынылған өзгерістерді қарап, қажетті түзетулер енгізді.
Төменде пікірлерде қамтылған маңызды мәселелер мен ескертулер және оларға жауаптар қысқаша баяндалған. Ұсынылған, бірақ маңызды болып табылмайтын тұжырымдар немесе тыныс белгілерінің елеусіз өзгерістері, олар қабылданған болуы мүмкін болса да, осы қосымшада көрсетілмеген.
«Рецензенттер» термині Қосымша 2-де № 2 Актуарлық практика стандарты жөніндегі жұмыс тобын, ASB Өмірді сақтандыру жөніндегі комитетін және ASB-ны қамтиды. Бұдан басқа, өзгеше көрсетілмесе, Қосымша 2-де пайдаланылатын бөлімдердің нөмірлері мен тақырыптары талқылауға арналған екінші жобадағыларға қатысты.
ЖАЛПЫ ПІКІРЛЕР
Пікір. Бір пікір білдіруші «учитывать» (take into account) сөзіне анықтама беруді ұсынды, өйткені оның «рассматривать» (consider) немесе «отражать» (reflect) сөздерінен қалай ерекшеленетіні түсініксіз.
Жауап. Рецензенттер «учитывать» немесе «отражать» сөздері ағылшын тіліндегі әдеттегі анықтамалардан өзгеше анықтамаларды талап етеді деп санамайды. «Рассматривать следует» (should consider) термині № 1 Актуарлық практика стандартында «Кіріспе актуарлық практика стандарты» (Introductory Standard of Practice) талқыланатынын атап өтеміз. № 1 Актуарлық практика стандарты былай дейді:
«Должен» (must) және «следует» (should) терминдері әдетте «раскрыть», «документировать», «рассмотреть» немесе «учитывать» сияқты әрекет(тер)ді білдіретін етістікпен немесе сөз тіркесімен бірге келеді. Мысалы, «следует рассмотреть» тіркесі мүмкін болатын әрекет нұсқаларын көрсету үшін жиі пайдаланылады. Егер қарастырғаннан кейін, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, әрекет орынды болмаса, әрекет талап етілмейді, және осы әрекетті орындамау стандарттың басшылыққа алынатын нұсқауларынан шегіну болып табылмайды.
Сондықтан рецензенттер осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші Актуарлық практика стандартын аннуитеттерге қолданылуы тұрғысынан тексеруді сұрады.
Жауап. Рецензенттер 1.2 тармақта қандай аннуитеттер қолданылу аясына кіретіні сипатталатынын атап өтеді, және Актуарлық практика стандартының барлық мәтіні бойынша өмірді сақтандыруға да, аннуитеттерге де қолданылатын мысалдар қосылды.
Пікір. Бір пікір білдіруші НГЭ-нің рутиндік өзгерістерін және НГЭ-нің күрделірек өзгерістерін ажыратуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер осы пікірге жауап ретінде 3.4.2.4 тармақтағы тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші бастапқы айқындау бойынша көбірек басшылыққа алынатын нұсқаулар беруді сұрады.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші актуарий НГЭ-ні жақсарта ала ма немесе Актуарлық практика стандартында сипатталған толық талдаусыз ұлғаюды жоя ала ма екендігі түсініксіз екендігін атап өтті.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші Актуарлық практика стандарты мөлшерлемелерді белгілеудің балама процестеріне, мысалы, белгіленген жоспарды ұстануға (мысалы, индексті немесе нарықтық мөлшерлемелерді бақылауға) шектеулер салады деп алаңдаушылық білдірді.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші Актуарлық практика стандарты компания актуарийі үшін емес, кеңесші үшін жазылғанын атап өтті.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
БӨЛІМ 1. ТАҒАЙЫНДАЛУЫ, ҚОЛДАНЫЛУ АЯСЫ, ӨЗАРА СІЛТЕМЕЛЕР ЖӘНЕ КҮШІНЕ ЕНУ КҮНІ
Тармақ 1.2, Қолданылу аясы
Пікір. Бір пікір білдіруші Актуарлық практика стандартының күшіне ену күніне дейін жүзеге асырылған бұрынғы айқындауларға ретроактивті түрде қолданылмайтынын нақтылайтын тұжырым қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші «Осы стандарттың мәтінінде „айқындау“ термині бастапқы айқындауды да, кейінгі қайта айқындауларды да қамтиды» деген сөйлемді 1.1 тармаққа көшіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші жеткілікті икемділікті қамтамасыз ету үшін күшіне ену күнінен кейін қолданыстағы өнімдер бойынша болашақ айқындауларға сілтеме жасаған кезде «мүмкіндігінше шамада» қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші № 15 Актуарлық практика стандарты «Жеке үлесті өмірді сақтандыру, аннуитеттер және еңбекке жарамсыздық жағдайына сақтандыру бойынша дивидендтер» «дивиденд» терминін айқындамайтын сияқты екендігін атап өтіп, № 2 Актуарлық практика стандартына анықтама қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер ұсыныспен келіспейді және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ. Рецензенттер 2.4 тармақ былай дейтінін атап өтеді: «Осы Актуарлық практика стандартының мақсаттары үшін НГЭ, мысалы, өткен тәжірибеге қатысуды көрсететін дивидендтен айырмашылығы, болашақ тәжірибеге қатысты күтулерді көрсетеді».
Тармақ 1.4, Күшіне ену күні
Пікір. Бір пікір білдіруші күшіне ену күнін ASB мақұлдағаннан кейін алты ай өткен соң белгілеуді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер күшіне ену күні 2022 жылдың 1 маусымы болып табылатынын атап өтеді.
БӨЛІМ 2. АНЫҚТАМАЛАР
Тармақ 2.1, Күтілетін тәжірибе факторы
Пікір. Бір пікір білдіруші мысалдар тізбесінің алдына «қамтуы мүмкін, бірақ онымен шектелмейді» қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер мысалдар иллюстративті, толық емес екендігін атап өтеді және өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші «мөлшерлемелер» сөзі тек инвестициялық кіріске ғана қатысты ма немесе бүкіл тізбеге қатысты ма екендігін нақтылауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші мысалды сақтанушының таңдауларына сілтеме жасау үшін өзгертуді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 2.3, Гарантияланған элемент
Пікір. Бір пікір білдіруші «полисте көрсетіледі» алдына және мысал-сөйлемге «әдетте» қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 2.4, Негарантияланған элемент
Пікір. Бір пікір білдіруші екінші сөйлемді түсініктілік үшін қайта тұжырымдауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіседі және тұжырымды тиісінше нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші «сақтандырушының қалауы бойынша өзгертілуі мүмкін» (can be changed) дегенді «өзгертілуі мүмкін…» (may be changed) дегенмен ауыстыруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 2.6, НГЭ шкаласы
Пікір. Бір пікір білдіруші не «НГЭ шкаласын» айқындалатын термин ретінде алып тастауды, не анықтамада күтілетін тәжірибе факторларына сілтеме жасауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер ұсыныспен келіспейді, бірақ тұжырымды нақтылап, мысалдар қосты.
Тармақ 2.9, Табыстылық метрикасы
Пікір. Бір пікір білдіруші «өнімнің күтілетін қаржы нәтижелерінің деңгейі» (expected) дегенді «болжанатын табыстылық» дегенмен ауыстыра отырып, тұжырымды қайта қарауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер осы пікір негізінде «күтілетін» (expected) дегенді «болжанатын» (projected) дегенмен ауыстырды.
БӨЛІМ 3. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫЛАТЫН ПРАКТИКАЛАР
Тармақ 3.1, НГЭ жүйесі
Пікір. Екі пікір білдіруші айқындау саясаты мен НГЭ жүйесі арасындағы айырмашылық түсініксіз екендігін атап өтіп, НГЭ жүйесі тұжырымдамасын айқындау саясатына енгізуді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер НГЭ жүйесі тұжырымдамасын айқындау саясатына енгізу ұсынысымен келіспейді, бірақ 2.5 және 3.1 тармақтардағы тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші мысалдарды алып тастап, оларды НГЭ жүйесінің анықтамасына көшіруді ұсынды, өйткені тізбенің құжаттау талабы болып табылатын-табылмайтыны түсініксіз.
Жауап. Рецензенттер мысалдарды көшірумен келіспейді және пікір білдірушіні құжаттау мен ақпарат ашуға қатысты 3.10 және 4.1(a) тармақтарға жібереді.
Тармақ 3.1(e) (қазір 3.1[d] тармақ)
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.1(e) тармақты, кірісті және шығындарды бөлу әдіснамасын алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.1(g) (қазір 3.1[f] тармақ)
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.1(g) тармақтан «дистрибуция стратегиясын» алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер «дистрибуция стратегиясын» «дистрибуция арналарымен» ауыстырды (қазір 3.1[f]).
Тармақ 3.2, Айқындау саясатының актуарлық аспектілері бойынша кеңес беру
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.2 және 3.4 тармақтарды біріктіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.2(a)
Пікір. Бірнеше пікір білдіруші 3.2(a), 3.4.1(c) және 3.4.2.4 тармақтарды алып тастауды немесе өзгертуді ұсынды, өйткені тұжырым тым нұсқаулы және оны реттеудің қарауына қалдырған дұрыс.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және осы пікірлерге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.2(b)
Пікір. Бірнеше пікір білдіруші «өткен залалдарды өтеу немесе өткен пайдаларды бөлу» сөзі тым нұсқаулы немесе екіұшты екендігіне алаңдаушылық білдіріп, не осы тұжырымды алып тастауды, не «егер мұны заң немесе заңға тәуелді акт талап етсе» дегенді шарт ретінде қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді, бірақ осы пікірге жауап ретінде 3.4.2.5 тармаққа нақтылаушы тұжырым қосты.
Пікір. Бір пікір білдіруші талқылауға арналған бірінші жобадан қолданылу мерзімдері бойынша перспективалық пайда динамикасына қатысты басшылыққа алынатын нұсқауларды 3.2(b), 3.4.1(g) және 3.4.2.4(c) тармақтарға қайтаруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және сондықтан өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.2.1, Айқындау саясатын әзірлеу немесе өзгерту бойынша кеңес беру
Пікір. Бір пікір білдіруші (a)–(f) тізбесін 3.1 тармаққа сілтемемен ауыстыруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.1 тармақтағы тұжырымды және 2.5 тармақтағы НГЭ жүйесінің анықтамасын нақтылады, бірақ осы пікірге жауап ретінде осы тармаққа өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.2.2, Айқындау саясатын қолдану бойынша кеңес беру
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақты 3.2.1 тармақпен біріктіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.2.2(b)
Пікір. Бір пікір білдіруші опцияларға сілтемені № 7 Актуарлық практика стандартының «Өмір, денсаулық немесе мүлік/жауапкершілік сақтандырушыларының ақша ағындарын талдау» (Analysis of Life, Health, or Property/Casualty Insurer Cash Flows) елеулілік, антиселекция ықтималдығы және табыстылық метрикаларына әсер («ақша ағындары») туралы тұжырымымен үйлестіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.2.2(b) тармаққа нақтылаушы тұжырым қосты.
Тармақ 3.2.2(d)
Пікір. Бір пікір білдіруші қайта сақтандыруға сілтеме қайта сақтандырудан кейінгі баға белгілеу талабы ретінде дұрыс түсіндірілмеуі мүмкін екендігін мәлімдеді.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.3, Полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту
Пікір. Бір пікір білдіруші «талдау» (review) термині бойынша көбірек басшылыққа алынатын нұсқаулар беруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және сондықтан өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші полистер кластарын белгілеу немесе өзгерту алдында шарттық ережелерді қарастыруды қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және 3.3.1 тармақ «актуарий полис ережелерін ескеруі тиіс» дейтінін атап өтеді.
Тармақ 3.3.1, Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін
Тармақ 3.3.1(b)
Пікір. Бір пікір білдіруші полистердің бірнеше полистер класына жатқызылуы мүмкін екендігімен келіспеді.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.3.1(e)
Пікір. Бір пікір білдіруші актуарий шығарудан кейін полистер кластарын қайта айқындауды күтпеуі тиіс деген бапты алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.3.1 тармаққа нақтылаушы тұжырым мен мысалдар қосты.
Пікір. Бір пікір білдіруші «егер күтілетін тәжірибедегі өзгерістер полистер кластарындағы өзгерістерді растамаса» дегенді қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер осы тармаққа өзгеріс енгізген жоқ, бірақ шығарудан кейін полистер кластарын қайта айқындауды қарастыру үшін 3.3.2 тармаққа нақтылаушы тұжырым қосты.
Тармақ 3.3.2, Қолданыстағы полистер үшін
Пікір. Бір пікір білдіруші актуарий шарт тұжырымдарымен шектелген жағдайда кейбір полистердің қайта жатқызылуы мүмкін еместігін осы тармақ мойындауы тиіс екендігін мәлімдеді.
Жауап. Рецензенттер бұл 3.3.1 тармақтың басшылыққа алынатын нұсқауларын ұстану талабымен қамтылады деп санайды және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші басқа мысалды анықтап, пайдалануды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер мысалды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.4, НГЭ шкалаларын айқындау процесі
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.4 тармақтың соңғы абзацына «актуарий осы айырмашылықтарды басшылықпен талқылау мүмкіндігін қарастыруы тиіс» дегенді қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.4 тармаққа нақтылаушы тұжырым қосты.
Пікір. Бір пікір білдіруші (b) және (f) тармақтардағы «өзара байланыс» сөзінің пайдаланылуына күмән келтірді.
Жауап. Рецензенттер осы пікірге жауап ретінде 3.4(b) және (f) тармақтардағы тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.2 және 3.4 тармақтарды біріктіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.2 және 3.4 тармақтарды біріктірумен келіспейді, бірақ 3.4 тармақтың 3.2 тармаққа толық көлемде сілтеме жасауы үшін 3.4 тармақтағы тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.4(f), 3.2.2(c) және 3.2.1(e) тармақтары үйлесімсіз деп болжады.
Жауап. Рецензенттер үйлесімділікті жақсарту үшін осы тармақтардағы тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.4.1, Жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін айқындау процесі
Пікір. Екі пікір білдіруші «мыналарды» дегеннен кейін «қолданылатын болса» қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақтың нарыққа немесе индекске негізделген мөлшерлемелер үшін жұмыс істейтін-істемейтініне күмән келтірді.
Жауап. Рецензенттер осы пікірге жауап ретінде 2.4 тармақтағы негарантияланған элемент (НГЭ) анықтамасына нақтылаушы тұжырым қосты.
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақта НГЭ-нің теріс өзгерістеріне қарай және COI сияқты жиі енгізілмейтін өзгерістерге қарай ауытқу бар деп болжады.
Жауап. Рецензенттер тұжырым НГЭ-нің теріс өзгерістеріне қарай ауытқыған деген пікірмен келіспейді. Рецензенттер жиірек енгізілуі мүмкін өзгерістің мысалын қосты.
Тармақ 3.4.1(d)
Пікір. Бір пікір білдіруші (d) тармақ (f) тармақты қайталайды деп болжап, (d)-ны алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.4.1(g)
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.4.2.4 тармаққа сілтемені, ол кейін 3.2 тармаққа сілтеме жасайтындықтан, циклдік және шатасқан деп санап, (g)-ны алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер 3.4.2.4 тармаққа сілтемені алып тастап, осы пікірге жауап ретінде тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.4.2, Қолданыстағы полистер үшін айқындау процесі
Пікір. Бір пікір білдіруші аталатын күтілетін тәжірибе факторларының бұрын сәйкестендірілгендер ме, қазіргі уақытта байқалатындар ма немесе болашақта күтілетіндер ме екендігі түсініксіз екендігін мәлімдеді.
Жауап. Рецензенттер осы тармақтың тұжырымын, сондай-ақ 2.1 тармақтағы күтілетін тәжірибе факторының анықтамасын анық деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.4.2.1, Бұрынғы айқындауларды талдау
Пікір. Бір пікір білдіруші бірінші абзацтың екінші сөйлеміне «мүмкін» қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіседі және өзгеріс енгізді.
Тармақ 3.4.2.2, Тәжірибені талдау
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақ қолайлы өткен тәжірибе болашақ күтілетін тәжірибе факторларында көрсетілуі тиіс деген тұжырым ретінде түсіндірілуі мүмкін екендігін мәлімдеп, түсіндірме сұрады.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші тәжірибе әртүрлі көздерден түсуі мүмкін екендігін атап өтті.
Жауап. Рецензенттер осы пікірге жауап ретінде 3.1 тармақтағы мысалдар тізбесіне (b) бабын қосты.
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақ қолданыстағы полистер үшін айқындаумен шектелмеуі тиіс екендігін мәлімдеді.
Жауап. Рецензенттер 3.4.1(a) тармақ жаңа немесе бар өнімнің болашақ сатылымдары үшін тәжірибе факторларының қалай әзірленгені мәселесін қарастыратынын атап өтеді және сондықтан осы пікірге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.4.2.3, НГЭ шкалаларын қайта қарауды ұсыну мәселесін қарастыру
Тармақ 3.4.2.3(e)
Пікір. Бір пікір білдіруші «шығару кезінде» және «қолданыстағы» дегендерді тиісінше «айқындау» және «қайта айқындау» дегендермен ауыстыруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер ұсыныспен келіспеді, бірақ осы пікірге жауап ретінде 1.2 тармақтағы «айқындау» терминінің пайдаланылуын нақтылады.
Тармақ 3.4.2.3(j)
Пікір. Бір пікір білдіруші «сақтанушы» дегенді «сақтанушылардың мінез-құлқы» дегенмен ауыстыруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.4.2.4, Қайта қаралған НГЭ шкалаларын айқындау
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақтағы 3.2 тармаққа сілтеме 3.4 тармақтың соңғы абзацындағы 3.2 тармаққа сілтемеге қайшы келмей ме екендігіне күмән келтірді.
Жауап. Рецензенттер 3.4 тармақтың соңғы абзацындағы тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші «талдаудың тиісті деңгейі» дегенді 3.4.2.3(g) тармаққа көбірек ұқсас тұжырыммен ауыстыруды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Пікір. Бір пікір білдіруші 3.4.2.4 және 3.4.2.3 тармақтарды біріктіруді ұсынды.
Жауап. Рецензенттер басшылыққа алынатын нұсқауларды тиісті деп санайды және өзгеріс енгізген жоқ.
Тармақ 3.4.2.4(a)
Пікір. Екі пікір білдіруші 3.4.2.4(a) тармақты алып тастауды ұсынды, өйткені «„полис талаптарына және қолданылатын құқыққа сәйкес“ сілтемесі мұны актуарлық мәселе емес, заңды мәселе етеді».
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.4.2.4(c)
Пікір. Екі пікір білдіруші мысалдан «қолданылу мерзімдері бойынша перспективалық пайда динамикасын» алып тастауды ұсынды, өйткені ол тым нұсқаулы болды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
Пікір. Бір пікір білдіруші бүкіл мысалды алып тастауды ұсынды, өйткені бұл әдіс реттеумен талап етілмеуі мүмкін.
Жауап. Рецензенттер мысалды сақтады, бірақ тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.4.2.5, Қосымша пайымдаулар
Пікір. Бір пікір білдіруші мысал қосуды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер мысал қосты.
Тармақ 3.5, № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларда пайдаланылатын НГЭ
Пікір. Бір пікір білдіруші осы тармақты, онымен байланысты 4.1(q) тармақтағы ашуды және 1.2 тармақтағы № 24 Актуарлық практика стандартына «NAIC өмірді сақтандыру иллюстрациялары туралы үлгілік регламентін сақтау» қатысты тұжырымды алып тастауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер келіспейді, бірақ № 24 Актуарлық практика стандартының қолданысына жатпайтын иллюстрацияларға қатысты тұжырымды нақтылады.
Тармақ 3.6, Реттеушіге қорытынды беру және ашу (қазір «Реттеуші талаптарын орындау үшін қорытынды беру және ақпарат ашу»)
Пікір. Бір пікір білдіруші «реттеушіге қорытынды» сөзінің мағынасын нақтылауды ұсынды.
Жауап. Рецензенттер тұжырымды нақтылады.
БӨЛІМ 4. ХАБАРЛАМАЛАР ЖӘНЕ АҚПАРАТ АШУ
Тармақ 4.1, Актуарлық есептегі міндетті ашулар
Тармақ 4.1(p)
Пікір. Бір пікір білдіруші 4.1(p) және (g) тармақтарды біріктіруді ұсынды, өйткені жаңа күтілетін тәжірибе факторлары ерекше құжаттауды қажет етпейді.
Жауап. Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.