МАМАНДЫҚ · THE ACTUARY
Актуарий деген кім
Актуарий тәуекелді ақшалай өлшейді және ұйымдар мен қоғамға жылдар мен ондаған жылдар бойына негізделген қаржылық шешімдер қабылдауға көмектеседі.
АНЫҚТАМА
Актуарий — бұл математиканың, статистиканың, ықтималдықтар теориясы мен қаржылық талдаудың көмегімен болашақ тәуекелдер мен олардың ақшалай салдарын бағалайтын маман. Актуарийлер болашақ белгісіз болған жерде «бұл қанша тұрады және қаншалықты сенімді» деген сұраққа жауап береді: сақтандыруда, зейнетақыда, инвестицияларда, тәуекелдерді басқаруда және қаржылық есептілікте.
НЕМЕН АЙНАЛЫСАДЫ
- сақтандыру тарифтері мен резервтерін есептейді — ертеңгі міндеттемелерді орындау үшін бүгін қанша қаражат бөлу қажет екенін;
- сақтандыру және зейнетақы ұйымдарының капиталының жеткіліктілігі мен төлем қабілеттілігін бағалайды;
- өмір сүру ұзақтығын, аурушаңдықты, авариялылықты және басқа да болашақ оқиғаларды модельдейді;
- тәуекелдерді басқарады — қаржылық тәуекелдерді айқындайды, өлшейді және шектеуге көмектеседі;
- қаржылық есептілік үшін, оның ішінде IFRS 17 бойынша актуарлық қорытындылар дайындайды;
- деректерді талдауды, статистикалық модельдерді және ЖИ-ні қаржылық және сақтандыру міндеттеріне қолданады.
АКТУАРИЙЛЕР ҚАЙДА ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ — ПРАКТИКА САЛАЛАРЫ
LIFE
Өмірді сақтандыру
Өмірді сақтандыру өнімдері, жинақтаушы және инвестициялық бағдарламалар.
P&C
Жалпы сақтандыру
Мүлік, жауапкершілік, көлік және корпоративтік тәуекелдер (non-life).
HEALTH
Медициналық және әлеуметтік
Денсаулық, медициналық шығыстар, әлеуметтік бағдарламалар.
PENS
Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру
Зейнетақы жоспарлары мен ұзақ мерзімді міндеттемелер.
ERM
Тәуекелдерді басқару
Ұйым тәуекелдерін кешенді сандық бағалау (ERM).
FIN
Қаржы және инвестициялар
Активтер мен міндеттемелерді басқару, қаржылық модельдеу.
RPT
Қаржылық есептілік
Бухгалтерлік және реттеушілік есептілік үшін міндеттемелерді бағалау.
DATA
Data science және ЖИ
Деректерге негізделген озық аналитика.
АКТУАРИЙ ҚАЛАЙ БОЛАДЫ
- 1Базалық пәндерді меңгеру — математика, ықтималдықтар теориясы, статистика, қаржы, экономика;
- 2Біліктілік жүйесі бойынша кәсіби емтихандарды тапсыру;
- 3Кәсіби стандарттар аясында практикалық тәжірибе жинақтау;
- 4Бүкіл мансап бойы үздіксіз кәсіби даму (CPD).
МАМАНДЫҚҚА НЕЛІКТЕН СЕНЕДІ
Біліктілік
Актуарий жұмысты тек қажетті дайындығы мен тәжірибесі болғанда ғана орындайды.
Практика стандарттары
Қорытындылар бірыңғай кәсіби стандарттар бойынша дайындалады.
Этика
Мінез-құлық Кодекспен реттеледі: адалдық, құзыреттілік, объективтілік, құпиялылық.
Актуарий болу жолы қызықтыра ма?
Қазақстанда біліктілік жүйесі мен стандарттарды ҚАП дамытады.