КПА актуарлық практика стандарты № 3
«Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары (CCRC) және үйде күтім бағдарламалары (At Home Programs)»
КПА актуарлық практика стандарты, мынаған негізделген: Actuarial Standard of Practice No. 3 «Continuing Care Retirement Communities and At Home Programs», Actuarial Standards Board (ASB, АҚШ).
Осы құжат көрсетілген дереккөздің кәсіби аудармасы және Қазақстан Актуарийлер Палатасының (КПА) мақсаттары үшін бейімделуі болып табылады. Алшақтықтар болған жағдайда КПА бекіткен мәтін ресми болып саналады.
Актуарлық практика стандарты (ASOP) № 3
Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары және үйде күтім бағдарламалары
(Қайта қаралған редакция)
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің (ASB) Денсаулық сақтау жөніндегі комитетінің АПС № 3 жөніндегі мақсатты тобы әзірлеген.
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2021 жылдың қыркүйегінде қабылдаған.
Құжат № 202
МАЗМҰНЫ
Ілеспе меморандум
ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
Бөлім 1. Тағайындалуы, қолданылу аясы, айқас сілтемелер және күшіне ену күні
- 1.1 Тағайындалуы
- 1.2 Қолданылу аясы
- 1.3 Айқас сілтемелер
- 1.4 Күшіне ену күні
Бөлім 2. Анықтамалар
- 2.1 Актуарлық баланстық есеп
- 2.2 Актуарлық келтірілген құн
- 2.3 Қосымша төлем
- 2.4 Аванстық төлем
- 2.5 Үйде күтім бағдарламасы
- 2.6 Ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдығы
- 2.7 Жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасы
- 2.8 Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастығы (CCRC)
- 2.9 Шарттық тұрғын
- 2.10 Төлемдер құрылымы
- 2.11 Медициналық қызмет көрсету кепілдігі
- 2.12 Медициналық орталық
- 2.13 Дербес тұру бірлігі
- 2.14 Күтім деңгейі (деңгейлері)
- 2.15 Тұрғын бірлік
- 2.16 Қатысушы
- 2.17 Қатысу туралы келісім
- 2.18 Аурушаңдық
- 2.19 Шарттан тыс тұрғын
- 2.20 Толтырылу коэффициенті
- 2.21 Кезеңдік төлем
- 2.22 Тұрақты ауыстыру
- 2.23 Заттай мүлік
- 2.24 Халық санының болжамы
- 2.25 Қаражатты қайтару кепілдігі
- 2.26 Тұру туралы келісім
- 2.27 Уақытша ауыстыру
- 2.28 Тренд
- 2.29 Бағалау күні
- 2.30 Шығып қалу
Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
- 3.1 Кіріспе
- 3.2 Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікті айқындау
- 3.3 Актуарлық баланстық есеп
- 3.4 Когорта бойынша баға белгілеуді талдау
- 3.5 Ақша ағындарының болжамдары
- 3.6 Активтер мен міндеттемелердің актуарлық мәндері
- 3.7 Актуарлық жорамалдарды таңдау
- 3.8 Қайырымдылық қорлары мен қаржылық көмек субсидиялары
- 3.9 Коммерциялық CCRC немесе үйде күтім бағдарламалары
- 3.10 Үлестік немесе кооперативтік CCRC немесе үйде күтім бағдарламалары
- 3.11 CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының қаржысына әсер ететін қосымша мән-жайлар
- 3.12 Сыртқы шектеулер
- 3.13 Басқа тұлғалар берген деректерді немесе өзге ақпаратты пайдалану
- 3.14 Құжаттамалау
Бөлім 4. Хабарламалар және ақпаратты ашу
- 4.1 Актуарлық есепте ақпаратты міндетті түрде ашу
- 4.2 Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдік туралы қорытынды көздейтін тапсырмалар
- 4.3 Актуарлық есепте ақпаратты қосымша ашу
ҚОСЫМШАЛАР
Қосымша 1 — Алғышарттар және ағымдағы практикалар
Қосымша 2 — Талқылауға арналған жобаға түсініктемелер және оларға жауаптар
ІЛЕСПЕ МЕМОРАНДУМ
2021 жылдың қыркүйегі
КІМГЕ: қызметі Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің практика стандарттарымен реттелетін актуарлық ұйымдардың мүшелеріне, сондай-ақ зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары мен үйде күтім бағдарламалары мәселелеріне мүдделі өзге тұлғаларға
КІМНЕН: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестен (ASB)
ТАҚЫРЫБЫ: Актуарлық практика стандарты (ASOP) № 3
Осы құжат ASOP № 3 «Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары және үйде күтім бағдарламалары» стандартының қайта қаралған редакциясын қамтиды.
Стандарт тарихы
1987 жылы Актуарлық стандарттар жөніндегі уақытша кеңес «Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары туралы (CCRC)» деп аталатын құжатты қабылдады. 1990 жылы ASB ASOP № 3 «Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары туралы» стандартын қайта қарап, қайта пішімдеді. 1994 жылы ASB «Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтарына қатысты практикалар» деп аталатын жаңа редакцияны қабылдады. 2008 жылы стандарт ағымдағы жалпыға бірдей қабылданған актуарлық практиканы көрсету және стандарттардың жаңартылған пішімін қолдану мақсатында қайта қаралды. Салада зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтарын (CCRC) «өмірлік жоспар қауымдастықтары» (Life Plan Communities, LPC) деп те атайды, әрі осы стандарттың мақсаттары үшін «CCRC» термині CCRC-ны да, LPC-ны да қамтиды.
CCRC шеңберінде үйде күтім бағдарламалары арқылы пайдаларды (төлемдерді) ұсыну практиканың жаңа саласы ретінде пайда болды. Салада үйде күтім бағдарламаларын сипаттау үшін түрлі терминдер қолданылады, олардың ішінде ең көп тарағандары — «үйде үздіксіз күтім» (Continuing Care At Home) және «үйде өмірлік күтім бағдарламалары» (Lifecare At Home Programs). Осы ASOP CCRC үшін де, үйде күтім бағдарламалары үшін де актуарлық практиканы реттейді. Осы ASOP мақсаттары үшін «CCRC» термині дәстүрлі салалық өнімді көрсетеді, ал «үйде күтім бағдарламасы» термині тұрғын болып табылмайтын қатысушыларға ұсынылатын пайдаларды (төлемдерді) көрсетеді.
CCRC жеке тұлғалардың тұрғын үйді де, ұзақ мерзімді күтімді де бір ұйымнан алуға ұмтылуынан туындады. Уақыт өте келе CCRC моделі дамыды: шарттар CCRC-ға кіруін кейінге қалдырған тұлғаларды да, мүмкін, ешқашан CCRC-ға көшуді көздемеген тұлғаларды да көздейтін болды. Үйде күтім бағдарламалары CCRC-ға көшуді көздемейтін қатысушыларды қамтиды. Көптеген штаттарда дәстүрлі CCRC-ны да, үйде күтім бағдарламаларын да жалпы CCRC санаты шеңберінде реттейтін нормативтік актілер әзірленген. Бірқатар штаттарда үйде күтім бағдарламалары қолданыстағы CCRC шеңберімен шектелген.
Талқылауға арналған жоба
Талқылауға арналған жоба 2020 жылдың қарашасында, түсініктемелерді 2021 жылдың 1 ақпанына дейін ұсыну мерзімімен шығарылды. Түсініктемелері бар бес хат алынып, қаралды, олардың негізінде ASOP-тың түпкілікті редакциясында көрініс тапқан өзгерістер енгізілді.
Талқылауға арналған жобамен салыстырғандағы елеулі өзгерістер
Талқылауға арналған жобаға енгізілген елеулі өзгерістер төменде қысқаша баяндалған. Оқуға ыңғайлылықты, айқындықты немесе бірізділікті жақсарту үшін енгізілген өзгерістер елеулі өзгерістерге жатпайды.
«Тұрғын» және «тұрғын емес» терминдері ASOP мәтіні бойынша «шарттық тұрғын» және «шарттан тыс тұрғын» терминдерімен ауыстырылды.
Талқылауға арналған жобада алып тастау ұсынылған, ASOP қамтитын қызметтер мысалдары 1.2 «Қолданылу аясы» бөлімінде қалпына келтірілді.
2.20 бөлімінде «толтырылу коэффициенті» анықтамасы қосылды, әрі толтырылу коэффициенті туралы жорамал 3.7.1 «Актуарлық жорамалдар» бөліміне енгізілді.
3.7.6 «Жорамалдардың ақылға қонымдылығы» бөлімінде өзара байланысты жорамалдардың үйлесімділігіне қатысты басшылық нұсқаулар нақтыланды.
3.7.6 «Жорамалдардың ақылға қонымдылығы» бөлімінде қаржылық және демографиялық жорамалдардың жиынтық әсерінің, белгісіздікке қор қалдыруларды қоспағанда, елеулі ауытқуы болмайды деп күтілетіні туралы басшылық нұсқаулар нақтыланды.
Қолданыстағы ASOP-пен салыстырғандағы елеулі өзгерістер
Қолданыстағы ASOP-пен салыстырғандағы елеулі өзгерістер туралы жиынтық ақпарат төменде қысқаша баяндалған. Оқуға ыңғайлылықты, айқындықты немесе бірізділікті жақсарту үшін енгізілген қосымша өзгерістер елеулі өзгерістерге жатпайды.
ASOP сақтандыру ұйымдары ретінде реттелмейтін үйде күтім бағдарламалары үшін актуарлық практиканы реттеу мақсатында қайта қаралды.
ASOP ASB орынды деп санайтын және CCRC мен үйде күтім бағдарламаларына қатысты актуарлық хабарламалардың сапасын арттыруға бағытталған ақпаратты ашуға қойылатын жаңа талаптарды қосу мақсатында қайта қаралды.
ASB талқылауға арналған жоба бойынша түсініктемелер мен ұсыныстарды беруге уақыт бөлген барлық тұлғаларға алғыс білдіреді.
ASB ASB Денсаулық сақтау жөніндегі комитетінің жұмысына қосқан үлесі үшін Мэттью П. Чэмбли (Matthew P. Chamblee) кейінінде алғыс білдіргісі келеді.
2021 жылдың қыркүйегінде ASB осы стандартты қабылдау үшін дауыс берді.
ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топ
Dave Bond, Төраға Christopher J. Borcik, Molly J. Shaw, John C. Lloyd, Darryl G. Wagner, Lisa M. Parker, Gregory T. Zebolsky
ASB Денсаулық сақтау жөніндегі комитеті
Rick Lassow, Төраға Jinn-Feng Lin, Jennifer L. Stevenson, Daniel S. Pribe, Alisa L. Swann, D. Todd Sherman, Timothy J. Wilder, David T. Stefanski
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB)
Darrell D. Knapp, Төраға Elizabeth K. Brill, Cande J. Olsen, Robert M. Damler, Kathleen A. Riley, Kevin M. Dyke, Judy K. Stromback, David E. Neve, Patrick B. Woods
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) АҚШ-тағы тиісті актуарлық практика стандарттарын актуарлық практика стандарттарын (ASOP) әзірлеу және қабылдау арқылы белгілейді. Бұл ASOP-тар актуарий актуарлық қызметтерді көрсету кезінде ұстануға тиіс рәсімдерді сипаттайды және актуарий мұндай қызметтердің нәтижелерін хабарлау кезінде қандай ақпаратты ашуға тиіс екенін айқындайды.
АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ № 3
ЗЕЙНЕТКЕРЛЕРГЕ ҮЗДІКСІЗ КҮТІМ ЖАСАУ ҚАУЫМДАСТЫҚТАРЫ ЖӘНЕ ҮЙДЕ КҮТІМ БАҒДАРЛАМАЛАРЫ
ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
Бөлім 1. Тағайындалуы, қолданылу аясы, айқас сілтемелер және күшіне ену күні
1.1 Тағайындалуы — Осы актуарлық практика стандарты (ASOP, немесе стандарт) сақтандыру ұйымдары ретінде реттелмейтін, өмірлік жоспар қауымдастықтары (LPC) деп те аталатын зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтарына (CCRC) немесе үйде күтім бағдарламаларына қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге арналған басшылық нұсқауларды қамтиды.
1.2 Қолданылу аясы — Осы стандарт сақтандыру ұйымдары ретінде реттелмейтін CCRC-ға (коммерциялық емес және коммерциялық ұйымдарды қоса алғанда) немесе үйде күтім бағдарламаларына байланысты консультация беруді қоса алғанда, актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге қолданылады. Бұл актуарлық қызметтер меншік иелеріне, операторларға, қаржыландырушы ұйымдарға не ағымдағы немесе әлеуетті шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға, сондай-ақ өзге мамандарға немесе реттеуші органдарға көрсетілуі мүмкін.
Осы ASOP қамтитын қызметтер мысалдарына мыналар кіреді:
a. қаржылық жағдайды қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікке тексеру;
b. активтер мен міндеттемелердің актуарлық мәндерін бағалау;
c. қолданыстағы шарттық тұрғындар немесе қатысушылар үшін не жаңа шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың когортасы үшін төлемдер құрылымын бағалау;
d. шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың орын ауыстыруларын, дербес тұру бірліктерінің айналымын және медициналық орталықты пайдалануды қоса алғанда, халық санының болжамдарын әзірлеу;
e. болашақ ақша ағындары мен ақша қаражаты және инвестициялар қалдықтарын болжау;
f. жаңа тұру туралы келісімдерді немесе қатысу туралы келісімдерді жобалау және бағасын белгілеу;
g. ЖҚЕП (GAAP) бойынша болашақ қызметтер жөніндегі міндеттемені бағалау;
h. техникалық-экономикалық негіздемелерді (қаржылық жүзеге асырылу мүмкіндігі зерттеулерін) әзірлеуге жәрдемдесу;
i. өлім-жітім, аурушаңдық және шығып қалу бойынша тәжірибе зерттеулерін жүргізу; және
j. тиісті өлім-жітім, аурушаңдық коэффициенттерін немесе күтілетін өмір ұзақтығы көрсеткіштерін ұсыну.
Осы стандарт сақтандыру ұйымдары ретінде реттелетін үйде күтім бағдарламаларына қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге қолданылмайды. Мұндай ұйымдарға қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийге КПА № 18 «Ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру» актуарлық практика стандартымен (ASOP No. 18, Long-Term Care Insurance) оның қолданылуы тұрғысынан танысқан жөн.
Егер актуарий осы ASOP-тың басшылық нұсқаулары салааралық ASOP-қа (практиканың барлық салаларына қолданылатын) қайшы келетінін айқындаса, осы ASOP басым күшке ие болады.
Егер актуарий қолданылатын құқықты (заңдарды, заңға тәуелді актілерді және өзге заңды міндетті актілерді) сақтау мақсатында не актуарий орынды деп санайтын кез келген өзге себеппен осы стандартта баяндалған басшылық нұсқаулардан ауытқыса, актуарийге 4-бөлімге жүгінген жөн. Осы стандарт пен қолданылатын құқық арасында қайшылық болған жағдайда актуарийге қолданылатын құқықты сақтаған жөн.
1.3 Айқас сілтемелер — Осы стандарт өзге құжаттардың ережелеріне сілтеме жасаған кезде мұндай сілтеме болашақтағы ықтимал өзгерістерді немесе жаңа редакцияларды, сондай-ақ оларды кез келген атаумен ауыстыратын кез келген құжаттарды ескере отырып, көрсетілген құжаттарды қамтиды. Егер қандай да бір өзгертілген немесе қайта қаралған құжат бастапқы көрсетілген құжаттан елеулі түрде ерекшеленсе, актуарийге осы стандарттың нұсқауларын олар қолданылатын және орынды болатын шамада басшылыққа алған жөн.
1.4 Күшіне ену күні — Осы стандарт 2022 жылдың 1 маусымында немесе осы күннен кейін орындалатын жұмысқа қатысты күшіне енеді.
Бөлім 2. Анықтамалар
Төменде келтірілген терминдер осы актуарлық практика стандартында пайдалану үшін айқындалған және ASOP мәтіні бойынша жуан шрифтпен ерекшеленген.
2.1 Актуарлық баланстық есеп — Бағалау күніндегі жай-күй бойынша ағымдағы шарттық тұрғындарға немесе ағымдағы қатысушыларға байланысты активтер мен міндеттемелердің көрсеткіші.
2.2 Актуарлық келтірілген құн — Болашақ оқиғаларға қатысты актуарлық жорамалдардың белгілі бір жиынтығын, нарықтық немесе өзге бағалау деректерінің байқауларын не жорамалдар мен байқаулардың үйлесімін қолдану арқылы белгілі бір күндегі жай-күй бойынша айқындалған, әртүрлі уақыт сәттерінде төленуге немесе алынуға тиіс соманың немесе сомалар қатарының құны.
2.3 Қосымша төлем — Шарттық тұрғын немесе қатысушы тұру туралы келісімге немесе қатысу туралы келісімге сәйкес ұсынылатын, бірақ аванстық төлеммен және кезеңдік төлеммен өтелмейтін қызметтер үшін төлеуге тиіс болуы мүмкін сома. Қосымша төлем мысалдарына қонақтарды тамақтандыру төлемі, қосымша тамақтану, шаштараз/сұлулық салоны қызметтері, автокөлікке арналған көлеңкелікті пайдалану және өтелмейтін медициналық қызмет көрсету қызметтері кіреді.
2.4 Аванстық төлем — Шарттық тұрғын тұру туралы келісім жасасу кезінде не қатысушы қатысу туралы келісім жасасу кезінде төлеуге тиіс сома. Аванстық төлем әдетте тұру туралы келісімде немесе қатысу туралы келісімде көрсетіледі және әдетте тұрғын үй-жайға қоныстанғанға дейін немесе пайдаларды (төлемдерді) алғанға дейін төленуге тиіс.
2.5 Үйде күтім бағдарламасы — Аванстық төлемнің, кезеңдік төлемнің және қосымша төлемнің белгілі бір үйлесіміне айырбасқа әлеуметтік және медициналық қызметтерді ұсынатын ұйым. Үйде күтім бағдарламалары CCRC-дан қатысушыларға дербес тұру бірлігін тікелей ұсынбайтынымен ерекшеленеді.
2.6 Ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдығы — Ақша қаражатының, оның баламаларының және нарықтық бағалы қағаздардың құны (салалық ұйымдар тарихи түрде «ақша қаражатының қалдығы» деп атаған). Заттай мүлік активтерінің құнын қамтымайды.
2.7 Жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасы — Белгілі бір уақыт кезеңі ішінде CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламасына кіреді деп болжанатын және белгілі бір демографиялық сипаттамаларға ие деп болжанатын жаңа шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың болжамды тобы.
2.8 Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастығы (CCRC) — Аванстық төлемнің, кезеңдік төлемнің және қосымша төлемнің белгілі бір үйлесіміне айырбасқа тұрғын үй-жайды және келісілген үй шаруашылығын жүргізу қызметтерін, әлеуметтік және медициналық қызметтерді шарттық негізде ұсынатын ұйым. CCRC өмірлік жоспар қауымдастықтары (LPC) ретінде де белгілі.
2.9 Шарттық тұрғын — Тұру туралы келісімге қол қойған тұлға.
2.10 Төлемдер құрылымы — Аванстық төлем мен кезеңдік төлемді қамтитын және қосымша төлемді қамтуы мүмкін төлемдер үйлесімі.
2.11 Медициналық қызмет көрсету кепілдігі — Медициналық қызмет көрсетуге қолжетімділікке кепілдік беретін және шарттық тұрғынға немесе қатысушыға ұсынылатын медициналық қызмет көрсету түрлерін айқындайтын тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің шарты. Мұндай медициналық қызмет көрсету қызметтері кезеңдік төлемді түзетумен немесе түзетусіз ұсынылуы мүмкін.
2.12 Медициналық орталық — Шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға тұру туралы келісімге немесе қатысу туралы келісімге сәйкес медициналық қызмет көрсетілетін, CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламасына байланысты мекеме. Мұндай мекеме әдетте қосалқы тұру бірліктерінің, есте сақтау қабілеті бұзылған тұлғаларға күтім жасаудың және мейірбикелік күтімнің белгілі бір үйлесімін қамтиды. Мекемеде шарттан тыс тұрғындар да тұруы мүмкін.
2.13 Дербес тұру бірлігі — Дербес тұруға қабілетті шарттық тұрғындарға арналған тұрғын үй-жай. Шарттық тұрғын дербес тұру бірлігінде үйде медициналық көмек ала алады, алайда уақытша немесе тұрақты негізде тұрақты медициналық қызмет көрсетуге мұқтаж шарттық тұрғын, әдетте, медициналық орталыққа ауыстырылады.
2.14 Күтім деңгейі (деңгейлері) — Шарттық тұрғынның немесе қатысушының денсаулық жағдайына негізделген, дәрежесі бойынша ажыратылатын күтім түрлері. Әдеттегі күтім деңгейлеріне дербес тұру, қосалқы тұру, мейірбикелік күтім және есте сақтау қабілеті бұзылған тұлғаларға күтім жасау кіреді. Күтім деңгейлері штат деңгейінде лицензиялаумен айқындалуы мүмкін.
2.15 Тұрғын бірлік — Дербес тұру бірліктерін және медициналық орталық бірліктерін қоса алғанда, CCRC-ның түрлі тұрғын үй-жайлары.
2.16 Қатысушы — Үйде күтім бағдарламасымен қатысу туралы келісімге қол қойған тұлға.
2.17 Қатысу туралы келісім — Бір немесе бірнеше қатысушы мен үйде күтім бағдарламасы арасындағы, ұсынылатын қызметтерді, тараптардың міндеттемелерін, медициналық қызмет көрсету кепілдігін және қаражатты қайтарудың кез келген кепілдігін сипаттайтын шарт. Шарт әдетте ұзақ мерзімді сипатта болады және әрбір қатысушының өмір сүру мерзіміне жасалуы мүмкін.
2.18 Аурушаңдық — Күтімнің өзге деңгейіне ауыстыруды талап ететін аурудың немесе еңбекке жарамсыздықтың туындауы. Тұрақты ауыстыру коэффициенттері мен уақытша ауыстыру коэффициенттері жиынтығында аурушаңдық коэффициентін құрайды.
2.19 Шарттан тыс тұрғын — CCRC-да медициналық қызмет көрсету кепілдігінсіз және қаражатты қайтару кепілдігінсіз тұратын тұлға. Шарттан тыс тұрғындар әдетте алынатын барлық медициналық қызмет көрсету қызметтерін қызмет үшін төлем қағидаты бойынша төлейді. Шарттан тыс тұрғындардың мысалдары — жалдау немесе жалға алу шарттарымен тұратын тұрғындар, сондай-ақ тікелей медициналық орталыққа түскен тұлғалар.
2.20 Толтырылу коэффициенті — Шарттық және шарттан тыс тұрғындар әрбір күтім деңгейінде иеленген бірліктер санының қолда бар бірліктер санына қатынасы.
2.21 Кезеңдік төлем — Шарттық тұрғын немесе қатысушы кезең сайын (әдетте ай сайын) төлеуге тиіс сомалар. Сомалар, әдетте, эксплуатациялық шығыстардың өзгеруін ескере отырып, мезгіл-мезгіл түзетіледі.
2.22 Тұрақты ауыстыру — Бұрынғы күтім деңгейіне қайтуды күтпей, бір күтім деңгейінен басқа күтім деңгейіне орын ауыстыру.
2.23 Заттай мүлік — Жер, ғимараттар, жиһаз, жабдық (тауарлық-материалдық қор) немесе техника сияқты заттай активтер. Бұл активтер, жерді қоспағанда, тиісті қызмет мерзімдері ішінде амортизацияланады деп болжанады. Бұл активтер негізгі қаражат деп те аталады.
2.24 Халық санының болжамы — Әртүрлі болашақ уақыт сәттеріндегі шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың күтілетін санын бағалау.
2.25 Қаражатты қайтару кепілдігі — Тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің, келісім тоқтатылған кезде аванстық төлемнің кез келген бөлігін қайтаруды көздейтін шарты.
2.26 Тұру туралы келісім — Бір немесе бірнеше тұрғын мен CCRC арасындағы, медициналық қызмет көрсету кепілдігін немесе қаражатты қайтару кепілдігін қамтитын және ұсынылатын қызметтер мен тараптардың міндеттемелерін сипаттайтын шарт. Шарт әдетте ұзақ мерзімді сипатта болады және әрбір шарттық тұрғынның өмір сүру мерзіміне жасалуы мүмкін.
2.27 Уақытша ауыстыру — Бұрынғы күтім деңгейіне қайтуды күте отырып, бір күтім деңгейінен басқа күтім деңгейіне орын ауыстыру.
2.28 Тренд — Кірістерге, шығыстарға немесе актуарлық жорамалдарға әсер ететін, уақыт ішіндегі өзгеру қарқынының көрсеткіші.
2.29 Бағалау күні — CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының активтері мен міндеттемелері бағаланатын жай-күй бойынша күн.
2.30 Шығып қалу — Шарттық тұрғынның немесе қатысушының тұру туралы келісімді немесе қатысу туралы келісімді өлімнен өзге себептермен тоқтатуы.
Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
3.1 Кіріспе — CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламаларына байланысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийге ұйымдарға, ағымдағы шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға, жаңа шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға және ұсынылатын күтім деңгейлеріне байланысты тиісті қаржылық баптарды, сондай-ақ тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің тиісті ережелерін және қолданылатын құқықты назарға алған жөн. Актуарийге өзінің кәсіби пайымы бойынша тапсырманың қолданылу аясы мен тағайындалуын ескере отырып орынды болатын әдістер мен жорамалдарды пайдаланған жөн.
3.2 Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікті айқындау — CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы бағалау күніндегі жай-күй бойынша қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікте тұр-тұрмағанын айқындау кезінде актуарийге CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы мынадай үш шарттың барлығын қанағаттандыра-қанағаттандырмайтынын бағалаған жөн:
3.2.1 1-шарт: Ағымдағы шарттық тұрғындар немесе қатысушылар үшін ресурстардың жеткіліктілігі — Ағымдағы шарттық тұрғындар немесе қатысушылар үшін қолжетімді ресурстар кез келген қолда бар таза активтерді, оған қоса кезеңдік төлем, қосымша төлем және үшінші тараптардың төлемдері (мысалы, Medicare, Medicaid және ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру) сияқты болашақ кірістердің актуарлық келтірілген құнын қамтиды.
1-шарт ресурстар ағымдағы шарттық тұрғындар немесе қатысушылар алдындағы кез келген қолда бар міндеттемелерден, оған қоса ағымдағы шарттық тұрғындар немесе қатысушылар алдындағы шарттық міндеттемелерге байланысты күтілетін шығындардың актуарлық келтірілген құнынан үлкен немесе оларға тең болса, орындалды деп саналады. Актуарийге осы шарттың орындалғанын актуарлық баланстық есепті пайдалана отырып айқындаған жөн (3.3 бөлімін қараңыз).
3.2.2 2-шарт: Жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасы үшін төлемдер құрылымының жеткіліктілігі — Жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасы үшін күтілетін төлемдер төленген аванстық төлемнің сомасынан, оған қоса жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың кезеңдік төлем, қосымша төлем және үшінші тараптардың төлемдері (мысалы, Medicare, Medicaid және ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру) сияқты күтілетін болашақ кірістерінің актуарлық келтірілген құнынан тұрады.
2-шарт күтілетін төлемдер осы когорта үшін тиісті қоныстану немесе қатысу күніне айқындалған, шарттық міндеттемелерге байланысты шығындардың актуарлық келтірілген құнынан үлкен немесе оған тең болса, орындалды деп саналады. Актуарийге осы шарттың орындалғанын когорта бойынша баға белгілеуді талдауды пайдалана отырып айқындаған жөн (3.4 бөлімін қараңыз).
3.2.3 3-шарт: Болжамды ақша қаражаты мен инвестициялардың оң қалдықтары — Болжау кезеңі ішіндегі ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдықтарының болжамы ағымдағы шарттық тұрғындарды немесе қатысушыларды, жаңа шарттық тұрғындарды немесе қатысушыларды және кез келген шарттан тыс тұрғындарды қоса алғанда, барлық белгілі дереккөздерден түсетін кірістер мен шығыстарды қамтуға тиіс.
Актуарийге актуарийдің кәсіби пайымы бойынша неғұрлым ұзақ кезеңді пайдалану нәтижелер мен тұжырымдарға елеулі түрде әсер етпейтін сәтке дейін созылатын болжау кезеңін таңдаған жөн.
3-шарт ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдықтары әрбір болжау жылында оң болса, орындалды деп саналады. Актуарийге осы шарттың орындалғанын ақша ағындарының болжамын пайдалана отырып айқындаған жөн (3.5 бөлімін қараңыз).
CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы жоғарыда көрсетілген үш шарттың қандай да біреуін қанағаттандырмаған жағдайда, актуарийге қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікке қол жеткізу үшін ықтимал түзету шаралары туралы ұйыммен талқылаған жөн.
Ұсынылатын немесе қызметін бастаған CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы үшін актуарийге 1 және 2-шарттарды болашақ бағалау күнін пайдалана отырып бағалаған жөн және 3-шартты бағалауды болашақ күндегі жай-күй бойынша бастаған жөн. Актуарийге бастапқы кезеңнің аяқталуымен үйлесетін осындай болашақ күндерді таңдаған жөн. Мысалы, актуарий бұл шарттарды мыналардың ертерегін пайдалана отырып бағалай алады: ашылғаннан кейінгі қысқа мерзімді кезең (мысалы, үш-бес жыл) немесе CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың мақсатты санына қол жеткізген сәт.
3.3 Актуарлық баланстық есеп — Актуарийге актуарлық баланстық есепті мынаған сәйкес әзірлеген жөн:
3.3.1 Ағымдағы шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың жабық тобы үшін болжам — Актуарийге бағалау күніндегі ағымдағы шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға қатысты ғана орындалатын халық санының болжамын пайдаланған жөн. Актуарийге аман қалған шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың түрлі күтім деңгейлері арқылы шарт тоқтатылғанға дейінгі орын ауыстыруларын болжаған жөн. Бұл болжам жаңа шарттық тұрғындарды, жаңа қатысушыларды және кез келген шарттан тыс тұрғындарды қамтымайды.
3.3.2 Активтер — Актуарийге мыналардың әрқайсысының актуарлық келтірілген құнын бағалаған жөн: болашақ кезеңдік төлемнің (3.6.1 бөлімінде сипатталған), болашақ қосымша төлемнің және үшінші тараптардың төлемдерінің (3.6.2 бөлімінде сипатталған) және қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүліктің (3.6.3 бөлімінде сипатталған).
Актуарийге актуарлық баланстық есепте тиісті жағдайларда, актуарийдің кәсіби пайымы бойынша, бухгалтерлік баланстан өзге активтерді көрсеткен жөн. Бұл активтер, әдетте, ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдықтары, ағымдағы дебиторлық берешек және жоғарыда келтірілген нұсқауларда нақты көрсетілмеген өзге баптар сияқты баптарды қамтиды.
3.3.3 Міндеттемелер — Актуарийге мыналардың әрқайсысының актуарлық келтірілген құнын бағалаған жөн: заттай мүлікті болашақта пайдаланудың (3.6.4 бөлімінде сипатталған), болашақ эксплуатациялық шығыстардың (3.6.5 бөлімінде сипатталған), қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болашақ қаражатты қайтарулардың (3.6.6 бөлімінде сипатталған) және ұзақ мерзімді берешектің (3.6.7 бөлімінде сипатталған).
Актуарийге актуарлық баланстық есепте тиісті жағдайларда, актуарийдің кәсіби пайымы бойынша, бухгалтерлік баланстан өзге міндеттемелерді көрсеткен жөн. Бұл міндеттемелер, әдетте, ағымдағы кредиторлық берешек, шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың алдын ала төленген депозиттері, аванспен төленген төлемдер, қысқа мерзімді борыштық міндеттемелер және жоғарыда келтірілген нұсқауларда нақты көрсетілмеген өзге баптар сияқты баптарды қамтиды.
3.4 Когорта бойынша баға белгілеуді талдау — Актуарийге когорта бойынша баға белгілеуді талдауды жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасына байланысты кірістер мен шығыстардың актуарлық келтірілген құны негізінде әзірлеген жөн.
Актуарийге жаңа шарттық тұрғындардың немесе жаңа қатысушылардың когортасына қатысты ғана орындалатын халық санының болжамын пайдаланған жөн. Актуарийге аман қалған шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың түрлі күтім деңгейлері арқылы шарт тоқтатылғанға дейінгі орын ауыстыруларын болжаған жөн. Бұл халық санының болжамы кез келген шарттан тыс тұрғындарды қамтымайды.
Кірістер аванстық төлемді, болашақ кезеңдік төлемнің актуарлық келтірілген құнын (3.6.1 бөлімінде сипатталған) және болашақ қосымша төлем мен үшінші тараптардың төлемдерінің актуарлық келтірілген құнын (3.6.2 бөлімінде сипатталған) қамтиды.
Шығыстар мыналардың әрқайсысының актуарлық келтірілген құнын қамтиды: заттай мүлікті болашақта пайдаланудың (3.6.4 бөлімінде сипатталған), болашақ эксплуатациялық шығыстардың (3.6.5 бөлімінде сипатталған) және қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болашақ қаражатты қайтарулардың (3.6.6 бөлімінде сипатталған).
Актуарий, ақпаратты ашу шартымен, халық санының елеулі өзгеруі күтілетін кезде, мысалы жаңа құрылыс немесе кеңейту салдарынан өсу кезінде, шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың мақсатты санымен үйлесетін шығыстар деңгейлерін пайдалануды қарастыруы мүмкін.
3.5 Ақша ағындарының болжамдары — Актуарийге ақша ағындарының болжамдарын бағалау күніндегі қолда бар шарттық тұрғындарды немесе қатысушыларды болжамды толтырылу коэффициенттерімен және қатысу деңгейлерімен үйлесетін күтілетін болашақ шарттық тұрғындармен немесе қатысушылармен бірге қамтитын ашық топ үшін халық санының болжамын пайдалана отырып орындаған жөн. CCRC үшін актуарийге осы халық санының болжамына түрлі күтім деңгейлерінде иеленбеген бірліктерді немесе орындарды пайдаланатын, болжамды толтырылу коэффициенттерімен үйлесетін шарттан тыс тұрғындарды қосқан жөн.
Актуарийге ақша ағындарының болжамдарындағы актуарлық баланстық есепті және когорта бойынша баға белгілеуді талдауды әзірлеу кезінде пайдаланылған жорамалдармен үйлесетін жорамалдарды таңдаған жөн (3.3 және 3.4 бөлімдерін қараңыз).
Актуарийге барлық белгілі дереккөздерден түсетін кірістерді (аванстық төлем, кезеңдік төлем, қосымша төлем, шарттан тыс тұрғындардан түсетін төлемдер, үшінші тараптардың төлемдері және инвестициялық кіріс сияқты) көрсеткен жөн. Актуарийге барлық белгілі дереккөздерден шығатын шығыстарды (эксплуатациялық шығыстар, күрделі шығындар, пайыздарды және борыштың негізгі сомасын төлеу, үшінші тарап медициналық мекемесін пайдалануға кеткен кез келген шығындар және қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан қаражатты қайтарулар сияқты) көрсеткен жөн.
Ақша ағындарының болжамында актуарийге әрбір болжау жылының басындағы және соңындағы ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдықтарын айқындаған жөн.
3.6 Активтер мен міндеттемелердің актуарлық мәндері — Актуарлық баланстық есепті немесе когорта бойынша баға белгілеуді талдауды әзірлеу кезінде актуарийге актуарлық келтірілген құнның мынадай баптарын әзірлеген жөн.
3.6.1 Болашақ кезеңдік төлем — Актуарийге болашақ кезеңдік төлемнің актуарлық келтірілген құнын тиісті жабық халық тобының аман қалған шарттық тұрғындары немесе қатысушылары әрбір күтім деңгейінде әрбір болашақ жылда төлеуге тиіс, бағалау күніне дисконтталған төлемді болжау арқылы бағалаған жөн. Болашақ төлемді бағалау кезінде актуарийге болжамды болашақ төлемнің ұлғаюын ескере отырып түзетілген ағымдағы ставкаларды көрсеткен жөн.
3.6.2 Болашақ қосымша төлем және үшінші тараптардың төлемдері — Актуарийге болашақ қосымша төлемнің (қонақтарды тамақтандыру және қосымша тамақтану сияқты) және үшінші тараптардың төлемдерінің актуарлық келтірілген құнын бағалаған жөн. Болашақ төлемдерді болжау кезінде актуарийге тиісті жабық халық тобына қатысты әрбір күтім деңгейінде әрбір болашақ жылда аман қалған шарттық тұрғындар немесе қатысушылар не олардың атынан төленуге тиіс қосымша кірісті болжаған жөн. Бұл болашақ төлемдерді бағалау кезінде актуарийге болжамды болашақ ұлғаюды ескере отырып түзетілген ағымдағы тәжірибені көрсеткен жөн.
3.6.3 Қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүлік — Актуарийге қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүліктің актуарлық келтірілген құнын бағалау күніндегі жай-күй бойынша эксплуатацияда тұрған активтерге байланысты болжамды қалған жылдық күрделі шығыстар есептеулерінің актуарлық келтірілген құны ретінде бағалаған жөн.
Актуарийге активті пайдалану үшін жылдық күрделі шығыстар есептеуін әрбір жылға оның пайдалы қызмет мерзімін ескере отырып бағалаған жөн. Болжамды жылдық күрделі шығыстар есептеуі активті пайдалану үшін шартты түрде есептелетін пайыздық құраушыдан, оған қоса активтің құнының бір жылдан келесіге өзгеруінен тұрады. Күрделі шығыстар есептеулерін есептеу кезінде актуарийге активті бастапқы эксплуатацияға енгізу сәтіндегі капитал құнымен не ағымдағы экономикалық жағдайдағы капитал құнымен үйлесетін ставканы пайдаланған жөн.
3.6.4 Заттай мүлікті болашақта пайдалану — Актуарийге заттай мүлікті болашақта пайдаланудың актуарлық келтірілген құнын ағымдағы да, ауыстырушы да негізгі қаражат үшін болжамды жылдық күрделі шығыстар есептеулерін тиісті жабық халық тобының аман қалған шарттық тұрғындарына әрбір болашақ жылда жатқызу және нәтижені бағалау күніне дисконттау арқылы бағалаған жөн. Актуарийге әрбір күтім деңгейі үшін актуарлық келтірілген құн бағалауларын әзірлеу мүмкіндігін қарастырған жөн.
Актуарийге жылдық күрделі шығыстар есептеулерін бағалаудың, қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүліктің жылдық күрделі шығыстар есептеулерін бағалау үшін пайдаланылатын әдіснамамен үйлесетін әдіснамасын пайдаланған жөн (3.6.3 бөлімін қараңыз).
3.6.5 Болашақ эксплуатациялық шығыстар — Актуарийге болашақ эксплуатациялық шығыстардың актуарлық келтірілген құнын эксплуатациялық шығыстарды тиісті жабық халық тобының шарттық тұрғындарына немесе қатысушыларына әрбір болашақ жылда жатқызу және нәтижені бағалау күніне дисконттау арқылы бағалаған жөн. Актуарийге болашақ эксплуатациялық шығыстардан (a) 3.6.4 бөлімінде қаралатын болашақ күрделі шығындарды; және (b) 3.6.7 бөлімінде қаралатын ұзақ мерзімді берешектің пайыздары мен негізгі сомасын болашақ төлеулерді алып тастаған жөн.
Болашақ эксплуатациялық шығыстарды бағалау кезінде актуарийге болашақ шығындар трендтерін көрсеткен жөн және бөлу кезінде шығыстарды тұтынудың негізге алынатын модельдерін көрсеткен жөн. Актуарийге шығыстарды түрлі күтім деңгейлері бойынша және әрбір күтім деңгейі шеңберінде бір тұлғаға, бір бірлікке немесе бір шаршы футқа сияқты тиісті негізде бөлген жөн.
3.6.6 Қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болашақ қаражатты қайтарулар — Актуарийге қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болашақ қаражатты қайтарулардың актуарлық келтірілген құнын тиісті жабық халық тобының шартты тоқтатушы әрбір шарттық тұрғынына немесе қатысушысына әрбір болашақ жылда тиесілі қайтару сомасын бағалау және сомаларды бағалау күніне дисконттау арқылы бағалаған жөн. Қайтаруды есептеу аванстық төлемді қайтарудың шарттық сомасына қатысты жүргізіледі. Актуарийге аванстық төлемді қайтару бағалауын осы шарттық тұрғынға немесе қатысушыға қолданылады деп болжанатын тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің талаптары бойынша және ұйымның қаражатты қайтаруларды төлеуге қатысты нақты практикасы, егер ондай болса, бойынша әрбір болашақ жыл үшін шарттық міндеттеме негізінде есептеген жөн.
3.6.7 Ұзақ мерзімді берешек — Актуарийге ұзақ мерзімді берешектің келтірілген құнын бағалау күніндегі жай-күй бойынша негізгі соманы және пайыздарды болжамды қалған төлеулердің дисконтталған құны ретінде бағалаған жөн. Ұзақ мерзімді берешектің келтірілген құны дисконттау ставкасы мен берешек бойынша нақты немесе күтілетін пайыздық ставка арасындағы арақатынасқа байланысты бухгалтерлік баланстағы сомадан өзгеше болуы мүмкін.
3.7 Актуарлық жорамалдарды таңдау — Жорамалдарды таңдау кезінде актуарийге мынаны назарға алған жөн.
3.7.1 Актуарлық жорамалдар — Өлім-жітімге, аурушаңдыққа, шығып қалуға және толтырылу коэффициенттеріне қатысты актуарлық жорамалдарды таңдау кезінде актуарийге тиісті жағдайларда мыналардың әрқайсысын көрсеткен жөн:
a. жасы мен жынысы;
b. денсаулық жағдайының сипаттамалары;
c. тұрақты ауыстыру және уақытша ауыстыру модельдері;
d. күтім деңгейінің мәртебесі және түрлі күтім деңгейлеріндегі шарттық тұрғындар немесе қатысушылар арасындағы тәжірибедегі күтілетін айырмашылықтар;
e. күтім деңгейінің соңғы өзгерген сәтінен өткен уақыт;
f. жеке немесе бірлескен шарттар;
g. жаңа шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың демографиялық бейіні мен саны;
h. шарттық тұрғынның немесе қатысушының CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламасына кірген сәтінен өткен уақыт;
i. CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының нақты тәжірибесі және тәжірибенің сенімділігі;
j. медициналық қызмет көрсету кепілдіктері және қаражатты қайтару кепілдіктері сияқты шарттық кепілдіктер; және
k. ауыстыру саясаты сияқты ұйымның операциялық саясаты мен практикалары.
Актуарийге актуарийдің кәсіби пайымы бойынша ақылға қонымды болатын өлім-жітімді (кейде «өлім-жітімнің жақсаруы» деп аталатын, оң немесе теріс болуы мүмкін), аурушаңдықты, шығып қалуды және толтырылу коэффициенттерін болжау үшін тренд туралы жорамалдарды таңдаған жөн. Тренд туралы жорамалдарды таңдау кезінде актуарийге тиісті деректерді қарастырып, талдаған жөн. Деректер тренд бойынша тәжірибе зерттеулерін, тиісті салалық зерттеулерді және басшылық дайындаған толтырылу коэффициенттерінің болжамдарын қамтуы мүмкін.
3.7.2 Төлемдер мен шығыстардың тренді туралы жорамалдар — Актуарийге кезеңдік төлем, аванстық төлем, қосымша төлем және өзге кіріс баптары үшін тренд туралы жорамалдарды белгілеген жөн. Актуарийге сондай-ақ эксплуатациялық шығыстар, күрделі шығындар және өзге шығыс баптары үшін тренд туралы жорамалдарды белгілеген жөн. Актуарий тиісті жағдайларда түрлі кіріс және шығыс санаттары үшін түрлі тренд туралы жорамалдарды пайдалана алады. Кезеңдік төлем үшін тренд туралы жорамалдарды белгілеу кезінде актуарийге сондай-ақ практикалық, бәсекелестік және шарттық пайымдауларды назарға алған жөн.
Актуарийге болашақ шығыстарды болжау кезінде пайдаланылатын тренд туралы жорамалдармен үйлесетін кезеңдік төлемнің болашақ трендтері туралы жорамалдарды таңдаған жөн. Егер актуарий кезеңдік төлем мен эксплуатациялық шығыстар үшін түрлі тренд туралы жорамалдарды пайдаланса, актуарийге осы айырмашылықты ашқан жөн.
3.7.3 Инвестициялардың кірістілік ставкасы және дисконттау ставкасы туралы жорамалдар — Актуарийге инвестициялардың кірістілік ставкасы және дисконттау ставкасы туралы, жеке-жеке ақылға қонымды, өзара үйлесімді және тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің ұзақ мерзімді сипатын көрсететін жорамалдарды былайша таңдаған жөн:
a. ақша ағындарының болжамы үшін инвестициялық кірісті бағалау мақсатында қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді нарықтық күтулерді, сондай-ақ ұйымның болашақ инвестициялық стратегиясын; және
b. актуарлық келтірілген құнды бағалау үшін, актуарийдің кәсіби пайымы бойынша ақылға қонымды әрі орынды болатын және инвестициялардың кірістілік ставкасымен үйлесетін дисконттау ставкасын.
3.7.4 Кірістер мен шығыстарды бөлу туралы жорамалдар — Актуарийге жалпы кірістер мен шығыстарды түрлі күтім деңгейлері бойынша, сондай-ақ ағымдағы және жаңа шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға бөлуді болжаған жөн. Актуарийге барлық бөлінген шығыстардың сомасы CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының жалпы болжамды шығыстарымен үйлесе-үйлеспейтінін айқындаған жөн.
3.7.5 Қызметтің үздіксіздігі туралы жорамал — Актуарлық баланстық есеп, когорта бойынша баға белгілеуді талдау және ақша ағындарының болжамы CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының жалғасатын қаржылық өміршеңдігінен және қызметінің үздіксіздігінен туындайтын жорамалдарға негізделеді. Бұл ұйымның қолда бар шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың орнына жаңа шарттық тұрғындарды немесе қатысушыларды тарту арқылы тиісті толтырылу коэффициенттерін немесе қатысу деңгейлерін ұстап тұруға қабілетті болатынын білдіреді. Актуарийге ұйымның жаңа шарттық тұрғындарды немесе қатысушыларды тарту қабілетін не актуарийдің кәсіби пайымы бойынша ұйымның қызметін жұмыс істеп тұрған кәсіпорын ретінде жалғастыру қабілетіне әсер етуі мүмкін кез келген өзге белгілі елеулі мән-жайларды бағалаған жөн.
3.7.6 Жорамалдардың ақылға қонымдылығы — Актуарийге жорамалдарды олардың ақылға қонымдылығы тұрғысынан талдаған жөн. Жорамалдар, актуарийдің кәсіби пайымы бойынша, жиынтығында да, әрбір жорамал бойынша жеке-жеке де ақылға қонымды болуға тиіс. Актуарийге жорамалдардағы, сондай-ақ осы жорамалдарды пайдалануға қатысты әдістердегі елеулі өзгерістерді, егер ондай қолданылса, соңғы алдыңғы талдаумен салыстырғанда анықтаған жөн.
Жорамалдарды олардың ақылға қонымдылығы тұрғысынан талдау кезінде актуарийге мынаны назарға алған жөн:
a. өлшеудің болжамды мақсатын;
b. болжамдарды жаңарту күтілетін жиілікті;
c. болжау кезеңінің ұзақтығын;
d. болжамдардың негізгі актуарлық жорамалдар вариацияларының әсеріне сезімталдығын;
e. жорамалдың әлеуетті өзгергіштігін;
f. өзара байланысты жорамалдардың үйлесімділігін;
g. CCRC шарттық тұрғындарының немесе үйде күтім бағдарламасы қатысушыларының санын;
h. болашақ кезеңдерде төлемді ұлғайту немесе шығыстарды қысқарту қабілетін;
i. қолайсыз ауытқуларды жабу үшін қолжетімді капитал деңгейін;
j. актуарлық жорамалдарға енгізілген кез келген елеулі белгісіздікке қор қалдыруларды; және
k. өлшеу мақсатына қатысты, қор қалдыру әсерін қоспағанда, елеулі ауытқудың болмауын (яғни елеулі оптимизмнің немесе пессимизмнің болмауын) күтуді.
3.8 Қайырымдылық қорлары мен қаржылық көмек субсидиялары — Актуарийге қолжетімді қайырымдылық қорларын немесе қаржылық көмек субсидияларын, сондай-ақ шарттық төлемді төлемейтін шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға қатысты әлеуетті болашақ міндеттемелерді айқындаған жөн. Мысалы, кейбір ұйымдар шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға көмек көрсету үшін қайырымдылық қайырмалдарынан активтерді немесе қаражатты резервтеуі мүмкін, ал басқа ұйымдар кез келген көмек шығындарын базалық төлемдер құрылымына енгізуі мүмкін.
3.9 Коммерциялық CCRC немесе үйде күтім бағдарламалары — Коммерциялық ұйымдарға қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийге меншік иесінің меншікті капиталын, меншікті капиталдың өткен және ықтимал болашақ бөлулерін, табыс салығы бойынша әлеуетті міндеттемені, сондай-ақ меншік иесі қаржыландыратын тарихи және болашақ күрделі шығындарды қоса алғанда, меншік құрылымының сипаты мен қаржылық салдарларын айқындаған жөн.
3.10 Үлестік немесе кооперативтік CCRC немесе үйде күтім бағдарламалары — Үлестік немесе кооперативтік CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламаларына қатысты актуарлық қызметтерді көрсету кезінде актуарийге аванстық төлемдер төлеулерін және қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан қаражатты қайтаруларды, сондай-ақ заттай мүлікке салынған активтердің құнын және осы негізгі қаражатты ауыстыру құнын қоса алғанда, шарттық тұрғынның немесе қатысушының кез келген меншік құрылымының сипаты мен қаржылық салдарларын айқындаған жөн.
3.11 CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының қаржысына әсер ететін қосымша мән-жайлар — Актуарийге ұйымның ағымдағы және әлеуетті шарттық тұрғындар немесе қатысушылар алдындағы міндеттемелерінің көлемін және оның төлемдер құрылымының сипатын айқындаған жөн. Актуарий бұл ақпаратты қолданылатын тұру туралы келісімдерден немесе қатысу туралы келісімдерден және ұйым туралы ақпараттың кез келген өзге ақылға қонымды дереккөзінен ала алады. Бұл құжаттарды түсіндіру кезінде актуарийге мынаны айқындаған жөн:
a. қабылдау және андеррайтинг критерийлерін және оларды қолдану тәртібін;
b. тұру туралы келісімнің немесе қатысу туралы келісімнің талаптарын және міндеттемелер қабылданатын кезеңге қойылатын кез келген шектеулерді;
c. ұйымның болашақ кезеңдік төлемді өзгерту қабілетіне қойылатын кез келген белгілі елеулі шектеулерді;
d. қаражатты қайтарудың кез келген кепілдіктерін;
e. ұсынылатын қызметтерге қойылатын кез келген шектеулерді және шарт бойынша шектелген немесе қосымша ақы талап ететін қызметтер үшін төлемді өндіріп алудың кез келген тәуекелін;
f. шарттың алдын ала төленген медициналық қызмет көрсету туралы немесе шарттық тұрғын немесе қатысушы медициналық қызмет көрсету алған жағдайдағы қосымша төлем туралы кез келген ережелерін;
g. басқа ұйыммен кез келген аффилиирленуді және мұндай ұйымның ұйым міндеттемелері бойынша жауапкершілікті өзіне қандай дәрежеде қабылдайтынын; және
h. актуарийдің кәсіби пайымы бойынша ұйымның ағымдағы немесе болашақ қаржылық есептілігіне елеулі әсер ететіні күтілетін кез келген өзге мәселені.
3.12 Сыртқы шектеулер — Актуарийге CCRC-ға немесе үйде күтім бағдарламасына қатысты, қолданылатын құқық, нормативтік актілер немесе өзге міндетті актілер сияқты сыртқы дереккөздерден туындайтын шектеулерді назарға алған жөн. Мысалдарға штаттың Medicaid шеңберіндегі шығыстарды өтеу саясаты, медициналық орталық орындарын шарттан тыс тұрғындардың пайдалануын шектейтін нормативтік актілер және кредитор жүктейтін кез келген тиісті шектеулер кіреді.
3.13 Басқа тұлғалар берген деректерді немесе өзге ақпаратты пайдалану — Басқа тұлғалар берген деректерді немесе өзге ақпаратты пайдалану кезінде актуарийге басшылық нұсқаулар үшін КПА № 23 «Деректер сапасы» актуарлық практика стандартына (ASOP No. 23, Data Quality) және КПА № 41 «Актуарлық хабарламалар» актуарлық практика стандартына (ASOP No. 41, Actuarial Communications) жүгінген жөн.
3.14 Құжаттамалау — Актуарийге 3-бөлім талаптарының және 4-бөлімнің ақпаратты ашуға қойылатын талаптарының сақталуын растайтын құжаттаманы дайындау және сақтау мүмкіндігін қарастырған жөн. Құжаттаманы дайындау кезінде актуарийге оны сол практика саласында білікті өзге актуарий актуарийдің жұмысының ақылға қонымдылығын бағалай алатындай нысанда дайындаған жөн. Мұндай құжаттаманың дәрежесі актуарийдің кәсіби пайымына негізделуге тиіс және актуарлық қызметтердің күрделілігі мен тағайындалуына байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Бұдан басқа, актуарийге 4-бөлім бойынша ашылуға тиіс материалдардан өзге файл материалдарын сақтауға қатысты басшылық нұсқаулар үшін ASOP № 41-ге жүгінген жөн.
Бөлім 4. Хабарламалар және ақпаратты ашу
4.1 Актуарлық есепте ақпаратты міндетті түрде ашу — Осы стандарт қолданылатын актуарлық есепті шығару кезінде актуарийге ASOP № 23 және 41-ге жүгінген жөн. Бұдан басқа, актуарийге мұндай актуарлық есептерде, егер қолданылса, мынаны ашқан жөн:
a. 3.3, 3.4 және 3.5 бөлімдеріне сәйкес актуарлық баланстық есепті, когорта бойынша баға белгілеуді талдауды және ақша ағындарының болжамдарын құру үшін пайдаланылған тарихи және ағымдағы қаржылық деректерді;
b. 3.3, 3.4 және 3.5 бөлімдеріне сәйкес шарттық тұрғындар немесе қатысушылар туралы тарихи деректердің жиынтығын және бағалау күніндегі жай-күй бойынша шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың саны бойынша статистиканы;
c. 3.3, 3.4 және 3.5 бөлімдеріне сәйкес халық санының болжамдарын орындау кезінде пайдаланылған жорамалдар мен әдіснаманы;
d. 3.4 бөліміне сәйкес халық санының елеулі өзгеруі күтілетін кезде шарттық тұрғындардың немесе қатысушылардың мақсатты санымен үйлесетін болжамды шығыстар деңгейлерін;
e. 3.6 бөліміне сәйкес әрбір актуарлық келтірілген құнды бағалау үшін пайдаланылған жорамалдар мен әдіснаманы;
f. 3.6.3 және 3.6.4 бөлімдеріне сәйкес заттай мүлікті бағалау және амортизациялау үшін пайдаланылған жорамалдар мен әдіснаманы;
g. 3.7.1 бөліміне сәйкес өлім-жітім, аурушаңдық, шығып қалу және толтырылу коэффициенттері туралы жорамалдарды (тренд туралы жорамалдарды, егер ондай болса, қоса алғанда) және мұндай жорамалдарды таңдау кезінде пайдаланылған әдіснаманы;
h. 3.7.2 бөліміне сәйкес кірістер мен шығыстар үшін тренд ставкаларын және олардың арасындағы арақатынасты;
i. 3.7.3 бөліміне сәйкес инвестициялардың кірістілік ставкасы мен дисконттау ставкасын;
j. 3.7.4 бөліміне сәйкес жалпы кірістер мен шығыстарды бөлу үшін пайдаланылған жорамалдар мен әдіснаманы;
k. 3.7.5 бөліміне сәйкес ұйымның қызметін жұмыс істеп тұрған кәсіпорын ретінде жалғастыру қабілетіне әсер етуі мүмкін кез келген белгілі елеулі мән-жайларды;
l. 3.7.6 бөліміне сәйкес актуарлық бағалауға енгізілген кез келген елеулі белгісіздікке қор қалдыру не ұқсас түзету немесе резерв үшін пайдаланылған жорамалдар мен әдіснаманы, оның ішінде бағалауға әсер ететін, қолайсыз ауытқуларды жабу үшін қолжетімді профицитке қатысты кез келген елеулі жорамалдарды;
m. 3.7.6 бөліміне сәйкес соңғы алдыңғы талдаумен салыстырғанда жорамалдардағы немесе әдістердегі кез келген елеулі өзгерістерді;
n. 3.7.6 бөліміне сәйкес жүргізілген кез келген сезімталдық тестілерінің нәтижелерін; және
o. 3.8 бөліміне сәйкес бөлінген қайырымдылық қорларынан немесе қаржылық көмек субсидияларынан алынады деп болжанатын кез келген көмекті.
4.2 Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдік туралы қорытынды көздейтін тапсырмалар — Актуарлық есепте 3.3, 3.4 және 3.5 бөлімдеріне сәйкес үш шартты тексеру үшін дайындалған актуарлық баланстық есепті, когорта бойынша баға белгілеуді талдауды және әрбір болжау жылының басындағы және соңындағы ақша қаражаты мен инвестициялардың қалдықтарын ашқан жөн және әрбір шарттың орындалғанын-орындалмағанын көрсеткен жөн.
Егер үш шарттың бірі немесе бірнешеуі орындалмаса, актуарийге жеткіліксіздіктің салдарын және, егер олар белгілі болса, орындалмаған әрбір шарт бойынша жеткіліксіздікті жою жөніндегі басшылықтың жоспарларының сипаттамасын ашқан жөн.
Егер актуарий ұйымның қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікте тұр-тұрмағанына қатысты қажетті қорытынды қалыптастыруға қабілетсіз болса, не қорытынды теріс болса (бір немесе бірнеше шарттың орындалмауы салдарынан) немесе өзгеше ескертпелі болса, актуарийге актуарийдің ескертпесіз оң қорытынды қалыптастыруға неліктен қабілетсіз екенін ашқан жөн.
4.3 Актуарлық есепте ақпаратты қосымша ашу — Актуарийге сондай-ақ актуарлық есепке ASOP № 41-ге сәйкес ақпаратты ашуды мынадай мән-жайларда енгізген жөн:
a. егер қандай да бір елеулі жорамал немесе әдіс қолданылатын құқықпен ұйғарылған болса;
b. егер актуарий басқа дереккөздердің мәліметтерін пайдалану туралы мәлімдеп, сол арқылы актуарийден өзге тарап таңдаған кез келген елеулі жорамал немесе әдіс үшін жауапкершілікті өзінен алып тастаса; және
c. егер актуарийдің кәсіби пайымы бойынша актуарий осы ASOP-тың басшылық нұсқауларынан елеулі түрде ауытқыса.
Қосымша 1
Алғышарттар және ағымдағы практикалар
Ескертпе: осы қосымша ақпараттық мақсаттарда келтірілген және практика стандартының бөлігі болып табылмайды.
Алғышарттар
CCRC немесе үйде күтім бағдарламаларының кейбір шарттық міндеттемелері белгілі бір болашақ оқиғалардың басталуымен, мерзімімен және ұзақтығымен шартталған. CCRC шарттық тұрғыны немесе үйде күтім бағдарламасының қатысушысы әдетте мұндай болашақта уәде етілген қызметтерді аванстық және кезеңдік төлемнің үйлесімі арқылы, әдетте, қызметтер ұсынылғанға дейін төлейді. Актуарлық әдістер төлемдер құрылымын белгілеу және ұйымның болашақта уәде етілген қызметтерді ұсыну жөніндегі міндеттемелерін өлшеу үшін пайдаланылады.
Жоғары толтырылу, негізделген баға белгілеу, күтімді басқару және тиімді қаржылық басқару CCRC-ның табысты қызметінің негізгі факторларының бірі болып табылады. CCRC-ның бос орындарды толтыру үшін жаңа шарттық тұрғындарды тарту қабілеті CCRC-ның өзінің заттай мүлкі, оның төлемдер шкаласы және оның бүкіл ортасының жалпы тартымдылығы тұрғысынан бәсекеге қабілеттілігін ұстап тұруға байланысты болады. Қатысу деңгейлері, негізделген баға белгілеу, күтімді басқару және тиімді қаржылық басқару үйде күтім бағдарламасының табысты қызметінің негізгі факторларының бірі болып табылады.
Ағымдағы практикалар
CCRC-ға арналған ағымдағы актуарлық практикалар қазіргі уақытта жалпы алғанда едәуір қалыптасқан. Осы ASOP-тың бірінші редакциясы шыққанға және түрлі ұйымдар кейінгі білім беру материалдарын шығарғанға дейін актуарийлер әртүрлі аналитикалық тәсілдерді пайдаланды. Бұл тәсілдер жабық және ашық топтар үшін шарттық тұрғындардың болжамдарын, қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болжамды қаражатты қайтаруларды, заттай мүлік бағалауларын, ұзақ мерзімді берешекті және өзге баптарды айқындаудың әртүрлі әдістерін қамтыды. Тарихи түрде айырмашылықтар шынымен де болғанымен, қазіргі уақытта бұл айырмашылықтар негізінен жойылып, стандартталған практикалар қалыптасты.
Күрделі шығыстар есептеуін иллюстрациялық әзірлеу және заттай мүлікті бағалау
CCRC-ның заттай мүлкі, немесе негізгі қаражаты, CCRC-ның елеулі активі, сондай-ақ CCRC шарттық тұрғындары үшін елеулі шығындар бабы болып табылады. Шарттық тұрғындардың ұрпақтары арасындағы әділдікті қамтамасыз ету мақсатында заттай мүлікті пайдалану шығындарының тиісті бөлігін бағалау күніндегі жай-күй бойынша ағымдағы шарттық тұрғындарға және жаңа шарттық тұрғындардың когортасына жатқызу қажет.
Осы қосымшада активті пайдалану үшін жылдық күрделі шығыстар есептеуін әзірлеу және жатқызу, активтің актуарлық құнын айқындау және активті пайдалану жөніндегі міндеттемені айқындау үшін сипатталған әдіс шарттық тұрғындардың ұрпақтары арасындағы әділдікті қамтамасыз етуге арналған иллюстрациялық әдістердің бірі болып табылады. (Шығыстарға жатқызу және заттай мүлікті бағалау үшін иллюстрациялық формулалар осы қосымшаның соңында келтірілген.)
Заттай мүлік активтері актуарлық принциптерге, базалық активтердің сипатына және өзге факторларға негізделген біркелкі, кемитін немесе өсетін амортизация әдіснамаларын пайдалана отырып бағалануы және амортизациялануы мүмкін.
Күрделі шығыстар есептеулері (шартты түрде есептелетін пайыздар плюс амортизация) — Заттай мүлікке жылдық күрделі шығыстар есептеуі активті пайдалану үшін шартты түрде есептелетін пайыздардан, немесе негізгі қаражатты сатып алу үшін ақша ресурстарын пайдаланудың балама құнынан (өйткені ол пайыздық кіріс әкелетін инвестиция болып табылмайды), оған қоса активтің құнының бір жылдан келесіге өзгеруінен тұрады.
a. Заттай мүліктің әрбір бабына болжамды пайдалы қызмет мерзімі және тиісті инфляция ставкасы беріледі. ЖҚЕП (GAAP) бойынша күтілетін қызмет мерзімдері қолжетімді болуы мүмкін болса да, балама қызмет мерзімдері клиент орындаған инженерлік зерттеулер сияқты өзге дереккөздерден алынуы мүмкін. Жер жағдайында күтілетін пайдалы қызмет мерзімі мерзімсіз болуы мүмкін.
b. Активті пайдалану үшін жылдық күрделі шығыстар есептеуі әрбір жылға оның пайдалы қызмет мерзімін ескере отырып әзірленеді және жылдық сомалар қатарының бірі ретінде есептеледі. Осы қатардың сатып алу сәтіне дисконтталған келтірілген құны активтің құнына тең. Бұл жылдық сомалар қатары кемитін, біркелкі немесе өсетін болуы мүмкін.
c. Осыған ұқсас түрде күрделі шығыстар есептеулері болашақ жылдарда сатып алынады деп болжанатын заттай мүлік үшін әзірленеді. Әрбір актив өзінің пайдалы қызмет мерзімінің соңында жаңа активпен ауыстырылады деп болжанады. Жаңа активтің құны инфляцияны ескере отырып индекстелген бастапқы құнға тең деп болжанады. Актив кезекті пайдалы қызмет мерзімдерінің соңында үздіксіз ауыстырылады.
Бұл ауыстыру шығындарының болашақ күрделі шығындардың күтілетін шамасы мен мерзімдерін жақсырақ көрсететін жуықтамалы бағалауы да пайдаланылуы мүмкін. Бұл жуықтамалы бағалаулар заттай мүлікті болашақта пайдалану үшін ұстап тұруға қажетті болашақ күрделі шығындардың жеткілікті деңгейін көрсетеді.
Күрделі шығыстар есептеулері мынадай баптар үшін әзірленеді:
a. Қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүліктің актуарлық құны — актуарлық баланстық есепте актив ретінде көрсетіледі;
b. Ағымдағы шарттық тұрғындар өздерінің тиісті өмір сүру мерзімдері ішінде тұтынатын заттай мүлікті болашақта пайдаланудың актуарлық келтірілген құны — актуарлық баланстық есепте міндеттеме ретінде көрсетіледі; және
c. Әлеуетті шарттық тұрғындардың болжамды тобы тұтынатын заттай мүлікті болашақта пайдаланудың актуарлық келтірілген құны — когорта бойынша баға белгілеуді талдауда міндеттеме ретінде көрсетіледі.
Қазіргі уақытта эксплуатацияда тұрған активтер үшін заттай мүлік құны — Әрбір активтің актуарлық құны бағалау күніндегі жай-күй бойынша қалған жылдық күрделі шығыстар есептеулерінің дисконтталған құнын (дожитиді ескермей) білдіреді. Бағалау күніндегі жай-күй бойынша эксплуатацияда тұрған барлық осындай активтер бойынша осы мәндердің сомасы актуарлық баланстық есепте актив ретінде көрсетіледі.
Қолда бар шарттық тұрғындар үшін заттай мүлікті болашақта пайдалану құны — Қолда бар шарттық тұрғындар үшін заттай мүлікті болашақта пайдаланудың актуарлық келтірілген құны заттай мүлікке және оны ауыстыруға жылдық күрделі шығыстар есептеулерінің, бағалау күніндегі жай-күй бойынша қолда бар шарттық тұрғындарға жатқызылған дисконтталған құнын (дожитиді ескере отырып) білдіреді.
a. Бағалау күніндегі жай-күй бойынша қолда бар шарттық тұрғындарға қатысты әрбір болашақ жылдың күрделі шығыстар есептеуінің бөлігі қолда бар шарттық тұрғындардың дожити тобының пайдалануының CCRC-ның жалпы пайдалануына қатынасын бағалау арқылы айқындалады. Бұл қатынас халық санына, иеленген орындар немесе CCRC бірліктерінің санына, шаршы футтардағы ауданға немесе өзге тиісті көрсеткішке пропорционал болуы мүмкін. Толтыру кезеңіндегі немесе халық санының елеулі өзгеру кезеңіндегі жылдар үшін жалпы пайдаланудың нақты бағаланатын деңгейін мақсатты немесе шекті пайдалану деңгейімен ауыстыру орынды болуы мүмкін.
b. Қолда бар шарттық тұрғындардың жабық тобына қатысты заттай активті (және оны ауыстыруларды) болашақта уәде етілген пайдалану жөніндегі ағымдағы актуарлық міндеттеме (a) тармағында айқындалғандай, қолда бар жабық топқа қатысты әрбір болашақ жылдағы осындай күрделі шығыстар есептеуінің бөлігінің бағалау күніне дисконтталған сомасын (барлық жылдар үшін) білдіреді.
Жаңадан кіретіндердің когортасы үшін заттай мүлікті болашақта пайдалану құны — Жаңадан кіретіндердің когортасы үшін заттай мүлікті болашақта пайдаланудың актуарлық келтірілген құны заттай мүлікке және оны ауыстыруға жылдық күрделі шығыстар есептеулерінің, жаңадан кіретіндердің когортасының жабық тобына жатқызылған дисконтталған құнын (дожитиді ескере отырып) білдіреді.
a. Жаңадан кіретіндердің когортасына қатысты әрбір болашақ жылдың күрделі шығыстар есептеуінің бөлігі жаңадан кіретіндердің когортасының дожити тобының пайдалануының CCRC-ның жалпы пайдалануына қатынасын бағалау арқылы айқындалады.
b. Жаңадан кіретіндердің когортасына қатысты заттай активті (және оны ауыстыруларды) болашақта уәде етілген пайдалану жөніндегі ағымдағы актуарлық міндеттеме (a) тармағында айқындалғандай, жаңадан кіретіндердің когортасының жабық тобына қатысты әрбір болашақ жылдағы осындай күрделі шығыстар есептеуінің бөлігінің бағалау күніне дисконтталған сомасын (барлық жылдар үшін) білдіреді.
Шығыстарға жатқызу және заттай мүлікті бағалау үшін иллюстрациялық формулалар
Ескертпе: бұл формулалар бір шарттық тұрғынға есептегендегі бөлуді иллюстрациялайды. Бірліктер, орындар, шаршы футтардағы аудан және т. б. сияқты өзге бөлу базалары белгілі бір активтер үшін неғұрлым орынды болуы мүмкін.
A. Актив құнының, актив құнының және ашық топтың жылдық шығыстарының арақатынастары
A = нақты актив
e = активтің пайдалы қызмет мерзімінің күтілетін жыл саны.
Eₙ = активті пайдалану үшін n жылындағы жылдық шығыстар. Қарапайымдылық үшін бұл иллюстрацияларда олар жылдың соңында төленеді деп болжанады.
j = E-нің болжамды жылдық өсу ставкасы. j нөлге тең болуы мүмкін екенін атап өткен жөн. j = k белгілеу активтің оның пайдалы қызмет мерзімінің соңында ауыстырылу сәтінде жылдық шығыстардың тегіс динамикасын алдын ала болжауға мүмкіндік береді. (Eₙ мәндерінің геометриялық қатар құруы міндетті емес. Алайда осы мысалда Eₙ мәндері осындай қатар құрайды.)
k = A-ны ауыстыру құнының болжамды жылдық өсу ставкасы.
i = болжамды жылдық дисконттау ставкасы, немесе капитал құны.
v = 1/(1 + i).
A₀ = активті сатып алу құны.
A₀ = v · E₁ + v² · E₂ + ..... + vᵉ · Eₑ.
Бұдан мынаны аламыз:
E₁ = A₀ · (i − j) / (1 − [v · (1 + j)]ᵉ), при условии i ≠ j
Vₙ = n мерзіміндегі ағымдағы активтің құны, мұнда n < e.
Vₙ = v · Eₙ₊₁ + v² · Eₙ₊₂ + ..... + vᵉ⁻ⁿ · Eₑ.
Бұдан мынаны аламыз:
Eₙ₊₁ = i · Vₙ + (Vₙ − Vₙ₊₁).
Бұл заттай активке жылдық шығыстардың алынбаған пайыздардан (өйткені бұл пайыздық кіріс әкелетін инвестиция емес), оған қоса активтің құнының бір жылдан келесіге өзгеруінен тұратынын көрсетеді. Жер жағдайында жылдық шығыстар тек алынбаған пайыздардан тұрады, өйткені активтің құнының өзгеруі болжанбайды (қызмет мерзімі мерзімсіз).
B. Жабық топ міндеттемесінің ашық топ шығыстарымен арақатынасы
Pₙ = ашық топ негізінде айқындалған, n мерзіміндегі болжамды жалпы халық саны. Мән-жайларға байланысты P үшін ақылға қонымды жуықтама ағымдағы халық санына тең тұрақты сан болуы мүмкін.
Cₙ = айқындалған жабық топтан n мерзіміндегі болжамды аман қалған халық саны. Жабық топ ағымдағы шарттық тұрғындардың жабық тобы немесе жаңа шарттық тұрғындардың когортасы үшін жабық топ болуы мүмкін.
Егер осы CCRC-ның бір бөлігін шарттық қатынастарда тұрмайтын тұлғалар пайдаланса, тек шарттық қатынастарда тұратын тұлғаларға бөлінген үлесті ескеру қажет. Бұған қол жеткізудің бір тәсілі — шарттық қатынастарда тұрмайтын тұлғаларды Pₙ-ге қосу, бірақ Cₙ-ге қоспау.
Rₙ₊₁ = (Cₙ + Cₙ₊₁) / (Pₙ + Pₙ₊₁), болжамды жабық топ санының болжамды жалпы халық санына қатынасын білдіреді.
Lₙ = айқындалған жабық топтың активті және оны ауыстыруларды болашақта пайдалануы жөніндегі n мерзіміндегі міндеттеме.
Lₙ = v · Rₙ₊₁ · Eₙ₊₁ + v² · Rₙ₊₂ · Eₙ₊₂ + ..... + vᵉ⁻ⁿ · Rₑ · Eₑ
- vᵉ⁻ⁿ⁺¹ · Rₑ₊₁ · Eₑ₊₁ + vᵉ⁻ⁿ⁺² · Rₑ₊₂ · Eₑ₊₂ + ... + v²ᵉ⁻ⁿ · R₂ₑ · E₂ₑ
- ............................. + R = 0 болғанға дейін.
Қосымша 2
Талқылауға арналған жобаға түсініктемелер және оларға жауаптар
ASOP № 3 «Зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары және үйде күтім бағдарламалары» стандартының қайта қаралған редакциясының жобасы 2020 жылдың қарашасында, түсініктемелерді 2021 жылдың 1 ақпанына дейін ұсыну мерзімімен шығарылды. Түсініктемелері бар бес хат алынды, олардың кейбіреулері бірнеше комментатордың, мысалы фирмалардың немесе комитеттердің атынан ұсынылды. Осы қосымшаның мақсаттары үшін «комментатор» термині нақты түсініктеме хатына байланысты бірнеше тұлғаға қатысты болуы мүмкін. ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топ алынған барлық түсініктемелерді мұқият қарады, ал ASB ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топ және ASB Денсаулық сақтау жөніндегі комитеті ұсынған өзгерістерді талдады (және қажет болған жағдайда өзгертті).
Төменде түсініктеме хаттарында қамтылған елеулі мәселелер мен ескертулер және оларға жауаптар қысқаша баяндалған. Ұсынылған, бірақ елеулі болып табылмайтын тұжырымдамалардағы немесе пунктуациядағы шамалы өзгерістер қосымшада көрсетілмеген, дегенмен олар, мүмкін, қабылданған болуы мүмкін.
2-қосымшадағы «рецензенттер» термині ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топты, ASB Денсаулық сақтау жөніндегі комитетін және ASB-ны қамтиды. Бұдан басқа, 2-қосымшада пайдаланылатын бөлімдердің нөмірлері мен атаулары талқылауға арналған жобаның бөлімдеріне қатысты, олар содан кейін айқас сілтемелер арқылы ASOP-тың түпкілікті редакциясының бөлімдерімен салыстырылады.
ЖАЛПЫ ТҮСІНІКТЕМЕ
Түсініктеме Бір комментатор vi бетіндегі нөмірленген тізбенің 1-тармағы, ASOP-тың «сақтандыру ұйымы ретінде реттелмейтін үйде күтім бағдарламаларына» қолданылатынын жариялайтын, көптеген сұрақтар туғызады деп есептеді, олардың ішінде: 1) [үйде күтім бағдарламалары] неліктен ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру ретінде реттелмейді? және 2) Академияның лицензияланбаған ұйымдар тарапынан ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру бағдарламаларын көтермелеуге қатысуы ақылға қонымды ма?
Жауап Рецензенттер ASOP № 3-тің актуарийлерге қолданыстағы нормативтік орта контекстінде басшылық нұсқаулар беруге арналғанын есептейді.
Түсініктеме Бір комментатор зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтарының (CCRC) тұрғындары ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топта ұсынылуға тиіс болды деп есептеді. Комментатор сондай-ақ актуарлық зерттеулер штат реттеушілері мен тұрғындарды қамтитын аудиторияға арналып дайындалуға тиіс деп есептеді. Соңында, комментатор сондай-ақ актуарлық зерттеулер тұрғындардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға тиіс деп есептеді.
Жауап Рецензенттер ASOP тағайындалуының актуарийлерге, осы салада практика жасайтындарға, басшылық нұсқаулар беруден, ал қандай да бір жекелеген мүдделі тараптың мүдделерін қорғаудан тұрмайтынын атап өтеді. ASOP № 3 жөніндегі мақсатты топ осы салада жұмыс тәжірибесі бар актуарийлерден тұрады. Кез келген мүдделі тарап, актуарий болып табылмайтын тұлғаларды қоса алғанда, стандарт түпкілікті қабылданғанға дейін жария талқылау процесі шеңберінде түсініктеме ұсыну мүмкіндігіне ие.
Түсініктеме Бір комментатор әзірлеушілер мүдделі тараптарды ЖҚЕП (GAAP) және ASOP талаптары арасындағы айырмашылыққа қатысты ағартудың стратегиялық мүмкіндігін жіберіп алды деп есептеді.
Жауап Рецензенттер келіспейді және CCRC-ға қатысты басшылық нұсқаулар орынды деп есептейді. Рецензенттер мүдделі тараптарды ағарту осы ASOP-тың қолданылу аясынан тыс екенін атап өтеді. Рецензенттер сондай-ақ ASOP № 1 «Кіріспе актуарлық практика стандарты» (Introductory Actuarial Standard of Practice) нормативтік нұсқаулар ASOP-қа қайшы келетін жағдайлар үшін басшылық нұсқаулар қамтитынын атап өтеді. Осыған байланысты рецензенттер осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Түсініктеме Бір комментатор талқылауға арналған жоба үйде күтім бағдарламалары мен зейнеткерлерге үздіксіз күтім жасау қауымдастықтары арасындағы айырмашылықтарға қатысты қосымша анықтамалар мен басшылық нұсқаулар бермеді деп есептеді.
Жауап Рецензенттер CCRC және үйде күтім бағдарламалары қазіргі уақытта әрбір жекелеген штатта ұқсас түрде реттеледі деп есептейді, осыған байланысты екеуі де ASOP № 3-тің қайта қаралған редакциясында тиісті түрде қаралған деп есептейді. Осыған байланысты рецензенттер осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
БӨЛІМ 1. ТАҒАЙЫНДАЛУЫ, ҚОЛДАНЫЛУ АЯСЫ, АЙҚАС СІЛТЕМЕЛЕР ЖӘНЕ КҮШІНЕ ЕНУ КҮНІ
Бөлім 1.1, Тағайындалуы
Түсініктеме Бір комментатор «сақтандыру ұйымдары ретінде реттелмейтін үйде күтім бағдарламаларымен» шектеу 1.1 және 1.2 бөлімдерінде қайталанатынын есептеді және бұдан лицензияланған сақтандырушылар ұсынатын [үйде күтім бағдарламалары] өзге стандарттардың қолданылуына түседі деген қорытынды жасауға болады деп есептеді, дегенмен актуарлық сипаттамалар неліктен ерекшеленуге тиіс екенін түсіну қиын.
Жауап Рецензенттер осы тұжырымдама үйде күтім бағдарламаларын ASOP № 18 «Ұзақ мерзімді күтімді сақтандыру» қолданылуына түсетін ұзақ мерзімді күтімді сақтандырудан ажырату үшін қажет деп есептейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 1.2, Қолданылу аясы
Түсініктеме Бір комментатор қолданыстағы ASOP-та қамтылған қызметтер мысалдары жойылды, бірақ сақталуға тиіс болды деп мәлімдеді.
Жауап Рецензенттер келіседі және тұжырымдаманы өзгертті.
БӨЛІМ 2. АНЫҚТАМАЛАР
Бөлім 2.4, Аванстық төлем
Түсініктеме Бір комментатор 2.4 бөліміндегі анықтама өмірлік рента бойынша біржолғы жарна типі бойынша төлемдердің алдын ала төлемдері үшін әдетте пайдаланылатын терминдерден ауытқиды деп есептеді, олар басқаша түрде сақтандырылған тұлғаның (ASOP терминологиясында «тұрғынның» немесе «қатысушының») өмір сүру мерзімі ішінде кезеңдік негізде төленер еді.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 2.11, Медициналық орталық (қазіргі 2.12 бөлім)
Түсініктеме Бір комментатор «тұрғын емес» анықтамасы (2.11 бөлімінде пайдаланылатын термин) айқын емес деп есептеді. Бұдан басқа, комментатор «тұрғындар» мен «тұрғын еместер» арасындағы айырмашылыққа қатысты айқындық қажет деп есептеді.
Жауап Рецензенттер келіседі және «тұрғын» терминдерін «шарттық тұрғын» терминіне, ал «тұрғын емес» терминін «шарттан тыс тұрғын» терминіне өзгертті.
Бөлім 2.24, Тұру туралы келісім (қазіргі 2.26 бөлім)
Түсініктеме Бір комментатор 2.24 бөліміндегі «Шарт әдетте ұзақ мерзімді сипатта болады және әрбір тұрғынның өмір сүру мерзіміне жасалуы мүмкін» деп көрсететін сөйлем AICPA-ның CCRC шарттары ай сайынғы болып табылады деген нұсқауларына қайшы келеді деп есептеді, өйткені тұрғын төлемдерді төлеуді тоқтата алады.
Жауап Рецензенттер келіспейді және AICPA нұсқаулары осы анықтамаға қатысты деп есептемейді, әрі осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
БӨЛІМ 3. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫЛАТЫН ПРАКТИКАЛАР
Түсініктеме Бір комментатор 3-бөлімге актуарийлерге ASOP № 3 пен ASOP № 56 «Модельдеу» (Modeling) арасындағы өзара әрекеттесуді түсінуге көмек көрсету үшін нақты басшылық нұсқаулар енгізілуге тиіс деп есептеді.
Жауап Рецензенттер Кәсіби мінез-құлық кодексі (Кодекс) актуарийге барлық қолданылатын ASOP-тарды ескеруді ұйғаратынын атап өтеді.
Бөлім 3.2, Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікті айқындау
Түсініктеме Бір комментатор 3.2 бөлімінің соңғының алдыңғы абзацы, «CCRC немесе үйде күтім бағдарламасы жоғарыда көрсетілген үш шарттың қандай да біреуін қанағаттандырмаған жағдайда, актуарийге қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдікке қол жеткізу үшін ықтимал түзету шаралары туралы ұйыммен талқылаған жөн» деп көрсететін, «ұйым» ұсынымды орындаудан бас тартса, актуарийдің жауапкершілігі неден тұратыны туралы сұрақ туғызады деп есептеді.
Жауап Рецензенттер осы мәселе ASOP № 3-тің қолданылу аясынан тыс деп есептейді. Осыған байланысты рецензенттер өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.3.2, Активтер
Түсініктеме Бір комментатор 3.3.2 бөлімінде актуарлық келтірілген құнға қатысты ақпаратты қосымша ашу қажет деп мәлімдеді.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы тақырып 3.6 және 4.1(e) бөлімдерінде тиісті түрде қаралған деп есептейді. Осыған байланысты рецензенттер өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.4, Когорта бойынша баға белгілеуді талдау
Түсініктеме Бір комментатор ASOP күтім деңгейлері арасындағы уақытша ауыстыруларға қатысты әдіснама мысалын қамтуын ұсынды.
Жауап Рецензенттер уақытша ауыстырулар тұжырымдамасы 2.27 және 3.7.1 бөлімдерінде қаралатынын атап өтті. Рецензенттер сондай-ақ ASOP принциптерге негізделген және білім беру сипатында болмайтынын атап өтеді, әрі осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.5, Ақша ағындарының болжамдары
Түсініктеме Екі комментатор ASOP № 7 «Өмірді, денсаулықты немесе мүлікті/жауапкершілікті сақтандырушылардың ақша ағындарын талдау» (Analysis of Life, Health, or Property/Casualty Insurer Cash Flows) стандартына айқас сілтеме орынды емес деп болжады.
Жауап Рецензенттер келіседі және айқас сілтемені жойды.
Бөлім 3.6.4, Заттай мүлікті болашақта пайдалану
Түсініктеме Бір комментатор заттай мүліктің келтірілген құнын және эксплуатациялық шығыстарды әзірлеу екі жағдайда да шығыстарды күтім деңгейлері бойынша бөлуді көздейтінін атап өтті.
Жауап Комитет келісті және 3.6.4 бөлімін заттай мүлікке шығыстарды күтім деңгейлері бойынша бөлуді көрсету үшін өзгертті.
Бөлім 3.6.6, Қаражатты қайтару кепілдіктері салдарынан болашақ қаражатты қайтарулар
Түсініктеме Бір комментатор осы шарттық ереженің белгісіз сипатына байланысты «қаражатты қайтару кепілдігі» терминологиясын өзгертуді ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.7, Актуарлық жорамалдарды таңдау
Түсініктеме Бір комментатор жорамалдардың жиынтық әсерінің, белгісіздікке қор қалдыруларды қоспағанда, елеулі ауытқуы болмайды деп күтілетіні туралы талап болуға тиіс деп есептеді.
Жауап Рецензенттер келіседі және 3.7.6 бөліміндегі тұжырымдаманы өзгертті.
Бөлім 3.7.1, Өлім-жітім, аурушаңдық және шығып қалу туралы жорамалдар (қазіргі Актуарлық жорамалдар)
Түсініктеме Бір комментатор 3.7.1 және 3.7.6 бөлімдерінде талқыланғандай, ақылға қонымды жорамалдарды әзірлеуге қатысты құжаттама ұсынылуын ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Түсініктеме Бір комментатор актуарийге өлім-жітімнің болашақ жақсаруын ескеру қажет екенін айқын көрсету керек деп есептеді.
Жауап Рецензенттер келіседі және осы түсініктемеге жауап ретінде тұжырымдаманы өзгертті.
Бөлім 3.7.2, Төлемдер мен шығыстардың тренді туралы жорамалдар
Түсініктеме Бір комментатор 3.7.2 бөлімінде көрсетілгендей, кірістер мен шығыстар туралы жорамалдарды әзірлеуді құжаттамалау және хабарлау қажеттілігін білдірді.
Жауап Рецензенттер стандарт осы мәселені 3.7.2 және 4.1(h) бөлімдерінде қарастыратынын атап өтеді, әрі өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.7.5, Қызметтің үздіксіздігі туралы жорамал
Түсініктеме Бір комментатор ASOP актуарийден капиталдың жеткіліктілігін талдау жүргізуді және актуарлық резервтерді әзірлеуді талап етуін ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіспейді және өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.7.6, Жорамалдардың ақылға қонымдылығы
Түсініктеме Бір комментатор 3.7.6 бөлімі жорамалдар арасындағы үйлесімділік қажеттілігін көрсетуін ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіседі және осы түсініктемеге жауап ретінде тұжырымдаманы өзгертті.
Бөлім 3.8, Қайырымдылық қорлары мен қаржылық көмек субсидиялары
Түсініктеме Бір комментатор қайырымдылық қорлары тұрғындарға қаржылық көмектен өзге бір нәрсе үшін пайдаланылатын жағдайды қарастыруды ұсынды.
Жауап Рецензенттер 3.8 бөлімі осы жағдайды тиісті түрде қарастырады деп есептейді және онда: «актуарийге қолжетімді қайырымдылық қорларын немесе қаржылық көмек субсидияларын, сондай-ақ шарттық төлемді төлемейтін шарттық тұрғындарға немесе қатысушыларға қатысты әлеуетті болашақ міндеттемелерді айқындаған жөн» деп айтылатынын атап өтеді. Осыған байланысты рецензенттер осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.10, Үлестік немесе кооперативтік CCRC немесе үйде күтім бағдарламалары
Түсініктеме Бір комментатор ұйымның меншік құрылымы актуарлық бағалау үшін елеулі болып табылмайды деп есептейді.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 3.11, CCRC немесе үйде күтім бағдарламасының қаржысына әсер ететін қосымша мән-жайлар
Түсініктеме Бір комментатор актуарийге тұру туралы шарттар мен қатысу туралы келісімдерді талдау кезінде неғұрлым объективті басшылық нұсқаулар қосуды ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіспейді және осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ. Рецензенттер 3.11 бөлімі актуарий қарауы үшін шарттық баптардың объективті тізбесін қамтитынын атап өтеді.
Бөлім 3.14, Құжаттамалау
Түсініктеме Бір комментатор жорамалдар мен әдіснаманы құжаттамалауға, сондай-ақ құжаттаманы сақтауға қатысты неғұрлым нақты басшылық нұсқаулар ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіспейді және тұжырымдама қолданыстағы ASOP-тарда кездесетін стандартты тұжырымдамамен үйлесетінін атап өтеді. Осыған байланысты рецензенттер өзгеріс енгізген жоқ.
БӨЛІМ 4. ХАБАРЛАМАЛАР ЖӘНЕ АҚПАРАТТЫ АШУ
Бөлім 4.1, Актуарлық есепте ақпаратты міндетті түрде ашу
Түсініктеме Бір комментатор демографиялық жорамалдарды ашуға қатысты неғұрлым нақты басшылық нұсқаулар ұсынды.
Жауап Рецензенттер келіседі және осы түсініктемені көрсету үшін 4.1(g) бөлімін өзгертті.
Түсініктеме Бір комментатор басқа білікті актуарийге әрбір жорамалдың деңгейі мен динамикасын бағалауға мүмкіндік беретін жеткілікті егжей-тегжейлілікті көрсету талабы болуын ұсынды.
Жауап Рецензенттер ASOP № 41 «Актуарлық хабарламалар» осы талаптарды қамтитынын және барлық шығарылатын актуарлық есептерге қолданылатынын атап өтеді. Осыған байланысты рецензенттер осы түсініктемеге жауап ретінде өзгеріс енгізген жоқ.
Бөлім 4.2, Қанағаттанарлық актуарлық тепе-теңдік туралы қорытынды көздейтін тапсырмалар
Түсініктеме Бір комментатор актуарийге орындалмаған әрбір шарт бойынша жеткіліксіздікті жою жөніндегі басшылықтың жоспары белгісіз болуы мүмкін деп болжады. Осыған байланысты актуарий мұндай ақпаратты ашуға қабілетсіз болар еді.
Жауап Рецензенттер келіседі және 4.2 бөлімін өзгертті.