ҚПА актуарлық практика стандарты № 12
«Тәуекелдерді жіктеу (практиканың барлық салалары үшін)»
ҚПА актуарлық практика стандарты, Actuarial Standards Board (ASB, АҚШ) шығарған Actuarial Standard of Practice No. 12 «Risk Classification (for All Practice Areas)» негізінде дайындалған.
Осы құжат аталған дереккөздің Қазақстан Актуарийлер Палатасының (ҚПА) мақсаттары үшін кәсіби аудармасы және бейімделуі болып табылады. Алшақтықтар болған жағдайда ресми мәтін деп ҚПА бекіткен мәтін есептеледі.
Актуарлық практика стандарты № 12
Тәуекелдерді жіктеу (практиканың барлық салалары үшін)
Қайта қаралған редакция
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің (ASB) Жалпы комитетінің № 12 Актуарлық практика стандартын (ASOP) қайта қарау жөніндегі жұмыс тобы әзірлеген.
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2005 жылғы желтоқсанда қабылдаған.
2011 жылғы 1 мамырда күшіне енген ауытқулар туралы тұжырымдар бөлігінде жаңартылған.
(№ 132 құжат)
МАЗМҰНЫ
Сүйемелдеуші меморандум
ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
1-бөлім. Мақсаты, қолданылу аясы, айқас сілтемелер және күшіне ену күні
- 1.1 Мақсаты
- 1.2 Қолданылу аясы
- 1.3 Айқас сілтемелер
- 1.4 Күшіне ену күні
2-бөлім. Анықтамалар
- 2.1 Ұсыным (кеңес)
- 2.2 Қолайсыз іріктеу
- 2.3 Сенімділік
- 2.4 Қаржылық немесе жеке қорғау жүйесі
- 2.5 Біртектілік
- 2.6 Іс жүзінде жүзеге асырылатын
- 2.7 Тәуекел(дер)
- 2.8 Тәуекел сипаттамалары
- 2.9 Тәуекел класы
- 2.10 Тәуекелдерді жіктеу жүйесі
3-бөлім. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
- 3.1 Кіріспе
- 3.2 Тәуекел сипаттамаларын таңдау кезіндегі пайымдаулар
- 3.2.1 Тәуекел сипаттамалары мен күтілетін нәтижелердің байланысы
- 3.2.2 Себептілік
- 3.2.3 Объективтілік
- 3.2.4 Іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігі
- 3.2.5 Қолданылатын құқық
- 3.2.6 Салалық практикалар
- 3.2.7 Іскерлік практикалар
- 3.3 Тәуекел кластарын белгілеу кезіндегі пайымдаулар
- 3.3.1 Болжамды пайдалану
- 3.3.2 Актуарлық пайымдаулар
- 3.3.3 Өзге де пайымдаулар
- 3.3.4 Нәтижелердің негізділігі
- 3.4 Тәуекелдерді жіктеу жүйесін тестілеу
- 3.4.1 Қолайсыз іріктеудің әсері
- 3.4.2 Тестілеу үшін пайдаланылатын тәуекел кластары
- 3.4.3 Өзгерістердің әсері
- 3.4.4 Сандық талдау
- 3.5 Басқа тұлғалар ұсынған деректерді немесе өзге де мәліметтерді пайдалану
- 3.6 Құжаттау
4-бөлім. Хабарламалар және ақпаратты ашу
- 4.1 Хабарламалар және ақпаратты ашу
ҚОСЫМШАЛАР
- 1-қосымша — Алғышарттар мен ағымдағы практикалар
- 2-қосымша — Талқылауға арналған жобаға берілген түсініктемелер және оларға берілген жауаптар
Сүйемелдеуші меморандум
2005 жылғы желтоқсан
КІМГЕ: Американдық актуарийлер академиясының мүшелеріне және тәуекелдерді жіктеу (практиканың барлық салалары үшін) мәселелеріне мүдделі өзге де тұлғаларға
КІМНЕН: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестен (ASB)
ТАҚЫРЫБЫ: № 12 Актуарлық практика стандарты (ASOP)
Осы кітапша қазір «Тәуекелдерді жіктеу (практиканың барлық салалары үшін)» деп аталатын қайта қаралған № 12 Актуарлық практика стандартының түпкілікті нұсқасын қамтиды.
Алғышарттар
1989 жылы Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес сол кезде «Тәуекелдерді жіктеу туралы» (Concerning Risk Classification) деп аталған бастапқы № 12 Актуарлық практика стандартын қабылдады. Бастапқы № 12 Актуарлық практика стандарты тәуекелдерді жіктеу бойынша неғұрлым формалданған басшылық нұсқауларға деген өсіп келе жатқан қажеттілікке байланысты әзірленді, өйткені іріктеу процесі барған сайын күрделене түсіп, қоғамдық назарға көбірек ілікті. Содан бері болған практика эволюциясын, сондай-ақ стандарттардың жаңа форматын қабылдауды ескере отырып, Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) ағымдағы жалпы қабылданған актуарлық практиканы көрсету мақсатында осы стандартты қайта қарауды орынды деп тапты.
Талқылауға арналған жоба
Осы Актуарлық практика стандартының талқылауға арналған жобасы 2004 жылғы қыркүйекте түсініктемелерді ұсыну мерзімі 2005 жылғы 15 наурызға дейін белгіленіп жариялауға бекітілді. Түсініктемелер бар жиырма екі хат алынды, олар стандарттың түпкілікті редакциясын әзірлеу кезінде қаралды. Талқылауға арналған жобаға берілген түсініктеме хаттарда қамтылған елеулі мәселелердің түйіндемесі мен оларға берілген жауаптар 2-қосымшада келтірілген.
Талқылауға арналған жобамен салыстырғанда ең елеулі өзгерістер мыналар болды:
Жұмыс тобы қолданылатын құқық пен осы стандарттың өзара әрекеттесуіне қатысты тұжырымдарды нақтылады.
Жұмыс тобы «қолайсыз іріктеу» анықтамасын қайта қарады.
Жұмыс тобы «қаржылық немесе жеке қорғау жүйесі» анықтамасын қайта тұжырымдап, мысалдар енгізді.
«Әділ» (equitable) және «адал» (fair) деген сөздер 3.2.1-тармаққа қосылды, бірақ тек тарифтерге қолданылатын өте шектеулі контексте айқындалды.
Стандарттың қолданылуына қатысты жұмыс тобы осы стандарт барлық қатынаста тек тәуекелдерді жіктеу жүйелерін жобалау, тексеру немесе өзгерту жөніндегі кәсіби қызметтерге қолданылатынын нақтылайтын тұжырым қосты.
4.1 және 4.2-тармақтар «Хабарламалар және ақпаратты ашу» деген жаңа 4.1-тармаққа біріктірілді, ол айқындық үшін қайта қаралды. Ұсынылатын стандарттың бүкіл мәтіні бойынша хабарламаларға қойылатын талаптардың орналасуы талданды, ал ақпаратты ашуға қатысты ұсыныс 3.3.3-тармақтан алынып, 4.1-тармаққа енгізілді. Ұқсас өзгеріс 3.4.1-тармақтың басшылық нұсқауларына сәйкес 4.1-тармаққа жаңа сөйлем қосу арқылы енгізілді.
Сонымен қатар, актуарийдің сандық талдау ұсыну мүмкіндігін қарастыруға тиіс екендігі туралы 4-бөлімдегі ақпаратты ашу талабы алынып тасталды және актуарийге тапсырманың мақсатына, сипатына және ауқымына байланысты мұндай талдау жүргізу мүмкіндігін қарастыруды ұсынатын жаңа 3.4.4-тармақпен алмастырылды.
Жұмыс тобы талқылауға арналған жобаға түсініктемелер ұсынуға уақыт тапқандардың барлығына алғыс білдіреді.
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2005 жылғы желтоқсанда осы стандартты қабылдау үшін дауыс берді.
№ 12 Актуарлық практика стандартын қайта қарау жөніндегі жұмыс тобы
Mark E. Litow, Төраға David J. Christianson, Charles L. McClenahan, Arnold A. Dicke, Donna C. Novak, Paul R. Fleischacker, Ronnie Susan Thierman, Joan E. Herman, Kevin B. Thompson, Barbara J. Lautzenheiser
ASB Жалпы комитеті
W.H. Odell, Төраға Charles A. Bryan, Mark E. Litow, Thomas K. Custis, Chester J. Szczepanski, Burton D. Jay, Ronnie Susan Thierman
Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB)
Michael A. LaMonica, Төраға Cecil D. Bykerk, William A. Reimert, William C. Cutlip, Lawrence J. Sher, Lew H. Nathan, Karen F. Terry, Godfrey Perrott, William C. Weller
АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ № 12
ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ЖІКТЕУ (ПРАКТИКАНЫҢ БАРЛЫҚ САЛАЛАРЫ ҮШІН)
ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ
1-бөлім. Мақсаты, қолданылу аясы, айқас сілтемелер және күшіне ену күні
1.1 Мақсаты — Осы актуарлық практика стандарты (ASOP) тәуекелдерді жіктеу жүйелерін жобалау, тексеру немесе өзгерту жөніндегі кәсіби қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге басшылық нұсқаулар береді.
1.2 Қолданылу аясы — Осы стандарт 2.4-тармақта айқындалғандай, қаржылық немесе жеке қорғау жүйелеріне байланысты пайдаланылатын тәуекелдерді жіктеу жүйелерін жобалау, тексеру немесе өзгерту жөніндегі кәсіби қызметтерді көрсету кезінде барлық актуарийлерге, жеке тұлғаларды немесе ұйымдарды күтілетін нәтижелердің салыстырмалы ықтималдығын көрсетуге арналған топтарға жатқызу бөлігінде қолданылады. Мұндай кәсіби қызметтер сараптамалық куәландыруды, реттеушілік сипаттағы қызметті, заң шығармашылық қызметті немесе мемлекеттік саясатқа қатысты мәлімдемелерді — мұндай қызмет нақты қаржылық немесе жеке қорғау жүйесіне байланысты пайдаланылатын тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалауға, тексеруге немесе өзгертуге қатысты болатын шамада — қамтуы мүмкін.
Осы стандарттың бүкіл мәтіні бойынша тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалау, тексеру немесе өзгерту жөніндегі кәсіби қызметтерді көрсетуге кез келген сілтеме сондай-ақ мұндай тәуекелдерді жіктеу жүйесіне қатысты ұсынымдар беруді қамтиды.
Тәуекелдерді жіктеу көптеген актуарлық қызмет түрлеріне әсер етуі және олардың әсерін сезінуі мүмкін, мысалы: тарифтерді, жарналарды, резервтерді, сақтандыру төлемдерін, дивидендтерді немесе тәжірибе нәтижесі бойынша қайтарымды белгілеу; сандық немесе сапалық тәжірибені не нәтижелерді талдау немесе болжау; андеррайтинг бойынша әрекеттер; сондай-ақ болжамдарды әзірлеу, мысалы зейнетақылық бағалаулар немесе сақтандыру төлемдерінің опциондық нысандары үшін. Осы стандарт актуарийлерге мұндай қызметті жүзеге асыру кезінде, мұндай қызмет тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалауға, тексеруге немесе өзгертуге тікелей немесе жанама байланысты болатын шамада қолданылады. Осы стандарт сондай-ақ актуарийлерге мұндай қызметті жүзеге асыру кезінде, мұндай қызмет актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша тәуекелдерді жіктеу жүйесінің болжамды мақсатына немесе күтілетін нәтижесіне тікелей немесе жанама үлкен ықтималдықпен елеулі әсер ететін шамада қолданылады.
Егер актуарий осы стандартта баяндалған басшылық нұсқаулардан қолданылатын құқықты (заңдарды, заңға тәуелді актілерді және өзге де заңды міндетті актілерді) сақтау мақсатында не актуарий орынды деп тапқан кез келген өзге де себеппен ауытқыса, актуарий 4-бөлімге жүгінуге тиіс.
1.3 Айқас сілтемелер — Осы стандарт басқа құжаттардың ережелеріне сілтеме жасаған кезде, мұндай сілтеме көрсетілген құжаттарды болашақта ықтимал өзгерістер немесе қайта жазулар есебімен, сондай-ақ кез келген атаумен оларды алмастыратын құжаттарды қамтиды. Егер қандай да бір өзгертілген немесе қайта жазылған құжат бастапқы көрсетілген құжаттан елеулі түрде ерекшеленсе, актуарий осы стандарттың нұсқауларын олардың қолданылатын және орынды болатын шамасында басшылыққа алуға тиіс.
1.4 Күшіне ену күні — Осы стандарт 2006 жылғы 1 мамырда немесе осы күннен кейін басталған кез келген кәсіби қызметтерге қатысты күшіне енеді.
2-бөлім. Анықтамалар
Төменде келтірілген терминдер осы актуарлық практика стандартында пайдалану үшін айқындалған.
2.1 Ұсыным (кеңес) (Advice) — Актуарийдің осы стандарттың қолданылу аясына кіретін жұмысқа қатысты кәсіби пікірін немесе ұсынымдарын баяндайтын ауызша, жазбаша немесе электрондық нысандағы актуарлық хабарлама немесе актуарийдің өзге де жұмыс нәтижесі.
2.2 Қолайсыз іріктеу (Adverse Selection) — Бір тарап өзіне белгілі немесе өзі болжайтын тәуекел сипаттамаларын немесе өзге де мәліметтерді пайдалана отырып жасайтын, қаржылық немесе жеке қорғау жүйесіне қаржылық зиян келтіретін әрекеттер (кейде антиіріктеу деп аталады).
2.3 Сенімділік (Credibility) — Актуарий деректердің белгілі бір жиынтығына беретін, нақты жағдайға қатысты болжамдық құндылықтың өлшемі («болжамдық» термині бұл жерде статистикалық мағынада қолданылады, болашақты болжау мағынасында емес).
2.4 Қаржылық немесе жеке қорғау жүйесі (Financial or Personal Security System) — Кездейсоқ (ықтималдық) оқиғалардың қолайсыз нәтижелерінің салдарын жұмсартуға арналған жеке немесе мемлекеттік ұйым не бағдарлама. Қаржылық немесе жеке қорғау жүйелерінің мысалдары мыналарды қамтиды: автокөлік сақтандыруы, тұрғын үй сақтандыруы, өмірді сақтандыру және зейнетақы жоспарлары, мұнда жұмсарту негізінен қаржылық төлемдер нысанын алады; алдын ала төленген медициналық қызмет көрсету жоспарлары және үздіксіз күтім жасалатын қарттарға арналған қауымдастықтар, мұнда жұмсарту негізінен жеке тұлғаға тікелей қызмет көрсету нысанын алады; сондай-ақ жұмсарту қаржылық төлемдер мен тікелей қызметтердің үйлесімі болуы мүмкін өзге де жүйелер.
2.5 Біртектілік (Homogeneity) — Бір тәуекел класы шегіндегі күтілетін нәтижелердің салыстырмалы мәнге ие болу дәрежесі.
2.6 Іс жүзінде жүзеге асырылатын (Practical) — Тапсырманың мақсатын, сипатын және ауқымын, сондай-ақ кез келген шектеулерді, оның ішінде құн мен уақыт пайымдауларын ескере отырып, тәсілі жағынан реалистік.
2.7 Тәуекел(дер) (Risk(s)) — Қаржылық немесе жеке қорғау жүйелерімен қамтылған жеке тұлғалар немесе ұйымдар.
2.8 Тәуекел сипаттамалары (Risk Characteristics) — Әрбір тәуекелді тәуекелдерді жіктеу жүйесінің тәуекел кластарының біріне жатқызу үшін пайдаланылатын өлшенетін немесе байқалатын факторлар не сипаттамалар.
2.9 Тәуекел класы (Risk Class) — Тәуекелдерді жіктеу жүйесі шеңберінде бірге топтастырылған тәуекелдер жиынтығы.
2.10 Тәуекелдерді жіктеу жүйесі (Risk Classification System) — Тәуекелдерді ұсынылатын жабу немесе қызметтер бойынша күтілетін құн немесе пайда негізінде топтарға жатқызу үшін пайдаланылатын жүйе.
3-бөлім. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар
3.1 Кіріспе — Осы бөлім тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалау, тексеру немесе өзгерту жөніндегі кәсіби қызметтерді көрсету кезінде актуарийлерге басшылық нұсқаулар береді. Тәуекелдерді жіктеуге деген тәсілдер елеулі түрде әртүрлі болуы мүмкін, ал актуарийдің мұндай қызметтерді көрсету кезінде, оның ішінде статистикалық құралдарды тиісінше пайдалану кезінде едәуір кәсіби пайымдау қолдануы орынды. 3 және 4-бөлімдер актуарийге түрлі қолайлы тәсілдерді пайдалану кезінде кәсіби пайымдау қолдануға көмектесетін басшылық нұсқаулар беруге арналған.
3.2 Тәуекел сипаттамаларын таңдау кезіндегі пайымдаулар — Тәуекел сипаттамалары тәуекелдерді жіктеу жүйесінің маңызды құрылымдық компоненттері болып табылады. Тәуекелдерді жіктеу жүйесінде қандай тәуекел сипаттамаларын пайдалану керектігін таңдау кезінде актуарий мыналарды қарастыруға тиіс:
3.2.1 Тәуекел сипаттамалары мен күтілетін нәтижелердің байланысы — Актуарий күтілетін нәтижелермен байланысты тәуекел сипаттамаларын таңдауға тиіс. Тәуекел сипаттамасы мен құн сияқты күтілетін нәтиже арасындағы байланыс, егер нақты немесе негізді түрде күтілетін тәжірибенің вариациясы тәуекел сипаттамасымен корреляцияланатынын көрсетуге болса, көрсетілген деп есептеледі. Мұндай байланысты көрсету кезінде актуарий кез келген сенімді көзден алынған іске қатысты мәліметтерді, оның ішінде қолжетімді деректерді статистикалық немесе өзге де математикалық талдауды пайдалана алады. Актуарий сондай-ақ клиникалық тәжірибе мен сараптамалық пікірді пайдалана алады.
Тәуекелдерді жіктеу жүйесі шеңберіндегі тарифтер, егер тарифтердегі айырмашылықтар тәуекел сипаттамалары бойынша күтілетін құндағы елеулі айырмашылықтарды көрсетсе, әділ (equitable) болып есептелер еді. Тарифтер контексінде «адал» (fair) деген сөз көбіне «әділ» (equitable) деген сөздің орнына қолданылады.
Актуарий тәуекел сипаттамаларының өзара тәуелділігін қарастыруға тиіс. Актуарий мұндай өзара тәуелділік тәуекелдерді жіктеу жүйесінің жұмысына елеулі әсер етеді деп күткен шамада, актуарий тиісті түзетулер енгізуге тиіс.
Кейде актуарийге арнайы көрсетусіз тұжырым жасау орынды болады. Мысалы, көру қабілеті ауыр бұзылған, түзетілмейтін адамдардың көлік құралдарын жүргізушілер ретінде жоғары тәуекелдерді білдіретінін көрсету қажет болмауы мүмкін.
3.2.2 Себептілік — Актуарий күтілетін нәтижелермен байланысты тәуекел сипаттамаларын таңдауға тиіс болғанымен, нақты тәуекел сипаттамасын пайдалану үшін актуарийге тәуекел сипаттамасы мен күтілетін нәтиже арасында себеп-салдарлық байланыс орнату қажет емес.
3.2.3 Объективтілік — Актуарий объективті түрде айқындалатын тәуекел сипаттамаларын таңдауға тиіс. Тәуекел сипаттамасы, егер ол оңай манипуляция жасауға болмайтын, оңай тексерілетін байқалатын фактілерге негізделсе, объективті түрде айқындалатын болады. Мысалы, «соқырлық» тәуекелін жіктеу объективті емес, ал «20/100-ден жақсыға түзетілмейтін көру» тәуекелін жіктеу объективті болып табылады.
3.2.4 Іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігі — Актуарийдің тәуекел сипаттамасын таңдауы практикалық және өзге де іске қатысты пайымдаулар арасындағы ымыраны көрсетуге тиіс. Іске қатысты болуы мүмкін практикалық пайымдаулар, басқалардың арасында, мыналарды қамтиды: тәуекел сипаттамасын бағалау үшін қажетті құн, уақыт және күш-жігер; әкімшілендірудің ағымдағы шығыстары; осы сипаттаманы пайдаланудың қолайлылығы; сондай-ақ баламалы нәтижелер беретін өзге сипаттамаларды пайдалану мүмкіндігі.
3.2.5 Қолданылатын құқық — Актуарий қолданылатын құқықты сақтаудың тәуекел сипаттамаларын таңдауға елеулі шектеулер тудыратынын-тудырмайтынын қарастыруға тиіс.
3.2.6 Салалық практикалар — Тәуекел сипаттамаларын таңдау кезінде актуарий қаралатын қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің түрі үшін тәуекелдерді жіктеудің әдеттегі және жалпы қабылданған практикаларын қарастыруға тиіс.
3.2.7 Іскерлік практикалар — Тәуекел сипаттамаларын таңдау кезінде актуарий қаржылық немесе жеке қорғау жүйесіне байланысты іскерлік практикалар тудыратын шектеулерді, олар актуарийге белгілі болған шамада, қарастыруға және мұндай шектеулер тәуекелдерді жіктеу жүйесіне үлкен ықтималдықпен елеулі әсер ете ме, жоқ па соны қарастыруға тиіс.
3.3 Тәуекел кластарын белгілеу кезіндегі пайымдаулар — Тәуекелдерді жіктеу жүйесі әрбір тәуекелді оның тәуекел сипаттамаларын өлшеу немесе байқау нәтижелері негізінде тәуекел класына жатқызады. Қаржылық немесе жеке қорғау жүйесі үшін тәуекел кластарын белгілеу кезінде актуарий актуарий немесе өзге де тұлғалар жасаған мынадай мәселелерге қатысты кез келген белгілі елеулі таңдауларды немесе пайымдауларды қарастыруға және құжаттауға тиіс:
3.3.1 Болжамды пайдалану — Актуарий болжамды пайдалану үшін қолайлы тәуекелдерді жіктеу жүйесін таңдауға тиіс. Әр түрлі мақсаттар үшін тәуекел кластарының әр түрлі жиынтықтары орынды болуы мүмкін. Мысалы, сақтандыру жабуы бойынша резервтерді белгілеу кезінде актуарий тарифтер үшін негіз ретінде пайдаланылған кейбір тәуекел кластарын бөлуді немесе біріктіруді таңдай алады.
3.3.2 Актуарлық пайымдаулар — Тәуекел кластарын белгілеу кезінде актуарий жиі өзара байланысты мыналарды қарастыруға тиіс:
a. Қолайсыз іріктеу — Егер бір тәуекел класы шегіндегі күтілетін нәтижелердің вариациясы тым үлкен болса, қолайсыз іріктеу туындауы ықтимал. Іс жүзінде жүзеге асырылатын шамада актуарий тәуекел кластарын олардың әрқайсысы тәуекелдерді жіктеу жүйесі арналған мақсатты қанағаттандыру үшін күтілетін нәтижелерге қатысты жеткілікті біртектілікке ие болатындай етіп белгілеуге тиіс.
b. Сенімділік — Тәуекелдерді жіктеу жүйесіндегі тәуекел кластарының күтілетін нәтижелерге қатысты сенімді статистикалық тұжырымдарға мүмкіндік беретіндей жеткілікті үлкен болуы қалаулы. Осы мақсат үшін қолжетімді деректер жеткіліксіз болғанда, актуарий болжамдылық пайымдауларын біртектілік пайымдауларымен теңгеруге тиіс. Актуарий мұндай теңгерімге жету кезінде кәсіби пайымдау қолдануға тиіс.
c. Іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігі — Актуарий дәлдік пен тиімділіктің ықтимал қайшы келетін мақсаттарын теңгеру кезінде, сондай-ақ қолайсыз іріктеудің ықтимал салдарын барынша азайту кезінде кәсіби пайымдау қолдануға тиіс. Тәуекелдерді тиісті тәуекел кластарына жатқызу үшін қажетті құн, уақыт және күш-жігер тәуекел кластарының саны артқан сайын өсетін болады.
3.3.3 Өзге де пайымдаулар — Тәуекел кластарын белгілеу кезінде актуарий (a) қолданылатын құқықты сақтауға; (b) қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің осы түрі үшін салалық практикаларды, олар актуарийге белгілі болған шамада, қарастыруға; және (c) қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің іскерлік практикалары тудыратын шектеулерді, олар актуарийге белгілі болған шамада, қарастыруға тиіс.
3.3.4 Нәтижелердің негізділігі — Тәуекел кластарын белгілеу кезінде актуарий тәуекел кластарын болжамды пайдаланудан туындайтын нәтижелердің негізділігін (мысалы, тәуекел кластары арасындағы тарифтер, мәндер немесе коэффициенттер заңдылықтарының келісімділігін) қарастыруға тиіс.
3.4 Тәуекелдерді жіктеу жүйесін тестілеу — Тәуекелдерді жіктеу жүйесін белгілеу кезінде және кейінгі тексеру кезінде актуарий, егер бұл орынды болса, қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің ұзақ мерзімді өміршеңдігін тестілеуге тиіс. Тәуекелдерді жіктеу жүйесін белгілегеннен кейін мұндай тестілерді жүргізу кезінде актуарий қалыптасып келе жатқан тәжірибені бағалауға және өзгерістерге қандай да бір елеулі қажеттіліктің бар-жоғын айқындауға тиіс.
3.4.1 Қолайсыз іріктеудің әсері — Қолайсыз іріктеу қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің ұзақ мерзімді өміршеңдігіне әлеуетті қатер төндіруі мүмкін. Актуарий тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалаудың не енгізудің нәтижесінде туындауы мүмкін немесе туындаған қолайсыз іріктеудің әлеуетті салдарын бағалауға тиіс. Қолайсыз іріктеудің салдары елеулі болады деп күтілген сайын, актуарий, іс жүзінде жүзеге асырылатын болған кезде, әлеуетті әсерді бағалауға және оны жұмсарту жөніндегі тиісті шараларды ұсынуға тиіс.
3.4.2 Тестілеу үшін пайдаланылатын тәуекел кластары — Актуарий ұзақ мерзімді өміршеңдікті тестілеу үшін иемденілген мәндерді айқындау үшін негіз ретінде пайдаланылғаннан өзге тәуекел кластары жиынтығын пайдалану мүмкіндігін, егер бұл тестілердің мазмұндылығын үлкен ықтималдықпен арттыратын болса, қарастыруға тиіс. Мысалы, егер тәуекелдерді жіктеу жүйесі гендерлік-бейтарап болса, актуарий ұзақ мерзімді өміршеңдік тестін жүргізу кезінде кластарды жыныс белгісі бойынша бөле алады.
3.4.3 Өзгерістердің әсері — Егер тәуекелдерді жіктеу жүйесі өзгерсе, не егер іскерлік немесе салалық практикалар өзгерсе, актуарий мұндай өзгерістердің салдарын осы стандарттың басшылық нұсқауларына сәйкес тестілеу мүмкіндігін қарастыруға тиіс.
3.4.4 Сандық талдау — Тапсырманың мақсатына, сипатына және ауқымына байланысты актуарий мынаның әсеріне, ол жалпыға белгілі және актуарийге негізді түрде қолжетімді болған шамада, сандық талдау жүргізу мүмкіндігін қарастыруға тиіс:
a. қолданылатын құқықты сақтаудан туындайтын елеулі шектеулер;
b. салалық практикалардан елеулі ауытқулар;
c. қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің іскерлік практикалары тудыратын елеулі шектеулер;
d. актуарийдің тәжірибе өзгеріске елеулі қажеттілікті көрсетеді деп айқындауына негізделген тәуекел кластарындағы немесе иемденілген мәндердегі кез келген өзгерістер; және
e. қолайсыз іріктеудің кез келген күтілетін елеулі салдары.
3.5 Басқа тұлғалар ұсынған деректерді немесе өзге де мәліметтерді пайдалану — Басқа тұлғалар ұсынған деректерді немесе өзге де мәліметтерді пайдалану кезінде актуарий № 23 «Деректер сапасы» Актуарлық практика стандартына (ASOP No. 23, Data Quality) басшылық нұсқаулар үшін жүгінуге тиіс.
3.6 Құжаттау — Актуарий тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалау, тексеру немесе өзгерту кезінде пайдаланылған болжамдар мен әдіснамаларды № 41 «Актуарлық хабарламалар» Актуарлық практика стандартының (ASOP No. 41, Actuarial Communications) талаптарына сәйкес құжаттауға тиіс. Актуарий сондай-ақ 4.1-тармақта көзделген ақпаратты ашу талаптарының сақталуын көрсететін құжаттаманы дайындауға және сақтауға тиіс.
4-бөлім. Хабарламалар және ақпаратты ашу
4.1 Хабарламалар және ақпаратты ашу — Осы стандарт шеңберінде актуарлық хабарламалар шығару кезінде актуарий № 23 және № 41 Актуарлық практика стандарттарын сақтауға тиіс. Сонымен қатар, актуарлық хабарламаларда мынадан туындайтын кез келген белгілі елеулі әсерді, ол жалпыға белгілі және актуарийге негізді түрде қолжетімді болған шамада, ашу керек:
a. қолданылатын құқықты сақтаудан туындайтын елеулі шектеулер;
b. салалық практикалардан елеулі ауытқулар;
c. қаржылық немесе жеке қорғау жүйесіне байланысты іскерлік практикалар тудыратын елеулі шектеулер;
d. актуарийдің тәжірибе тәуекел кластарындағы немесе иемденілген мәндердегі өзгерістер сияқты өзгеріске елеулі қажеттілікті көрсетеді деп айқындауы; және
e. қолайсыз іріктеудің күтілетін елеулі салдары;
f. № 41 Актуарлық практика стандартының 4.2-тармағында көзделген ашу, егер қандай да бір елеулі болжам немесе әдіс қолданылатын құқықпен (заңдармен, заңға тәуелді актілермен және өзге де заңды міндетті актілермен) ұйғарылса;
g. № 41 Актуарлық практика стандартының 4.3-тармағында көзделген ашу, егер актуарий өзге көздердің мәліметтерін пайдалану туралы мәлімдесе және сол арқылы актуарийден өзге тарап таңдаған кез келген елеулі болжам немесе әдіс үшін жауапкершіліктен босанса; және
h. № 41 Актуарлық практика стандартының 4.4-тармағында көзделген ашу, егер актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша актуарий осы Актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан өзгеше түрде елеулі түрде ауытқыса.
Актуарлық хабарламаларда сондай-ақ актуарий қолайсыз іріктеудің ықтимал әсерін жұмсарту үшін әзірлеген кез келген ұсынымдарды ашу керек.
1-қосымша
Алғышарттар мен ағымдағы практикалар
Ескертпе: Осы қосымша ақпараттық мақсаттарда келтірілген және практика стандартының бөлігі болып табылмайды.
Алғышарттар
Тәуекелдерді жіктеу кәсіптің пайда болуынан бастап актуарлық практиканың іргелі бөлігі болды. Тәуекел сипаттамаларындағы айырмашылықтардың әсерін елемеу кезінде туындауы мүмкін қаржылық қиындықтар мен әділетсіздік жасын ескермейтін тарифтер бойынша өмірді сақтандыру ұсынылған XIX ғасырдағы өзара бөлінбелі сақтандыру қоғамдарының күйреуімен айқын көрсетілді. Ерікті жабу түрлері үшін тәуекелдерді жіктеу актуарлық қағидаттарын сақтамау тәуекелі төмен тұлғалардың қаржылық немесе жеке қорғау жүйесін толық пайдаланбауына және демек, олардың жабуынан айырылуына әкелуі мүмкін, сондай-ақ тәуекелі жоғары тұлғаларға жеткіліксіз тарифтер бойынша жабу ұсынуға әкелуі мүмкін, бұл бүкіл жүйенің өміршеңдігіне қатер төндіреді.
Қолайсыз іріктеу жіктеу жүйесінің құрылымының салдары не тәуекелдерді жіктеуге сырттан ұйғарылған шектеулердің нәтижесі болуы мүмкін. Шектен тыс кең кластар тәуекел сипаттамаларының таралуында болжанбаған өзгерістер тудыруы мүмкін. Мысалы, егер сақтандырушы нақты тәуекел сипаттамасы бойынша іріктемеу туралы шешім қабылдаса, не егер юрисдикция мұндай сипаттама бойынша іріктеуге тыйым салса, бұл осы сипаттамасы бар тұлғалардың жабуға көбірек және/немесе көбірек көлемде жүгінуіне әкелуі мүмкін, бұл жалпы шығындардың өсуіне әкеледі.
Тәуекелдерді жіктеу, әдетте, ұқсас тәуекел сипаттамалары бар қатысушылармен бірізді түрде қарым-қатынас жасау үшін, экономикалық ынталандырулардың әрекет етуіне мүмкіндік беру және сол арқылы жабудың кең қолжетімділігін көтермелеу үшін, сондай-ақ жүйенің төлемқабілеттілігін қорғау үшін пайдаланылады.
Мынадай актуарлық әдебиет тәуекелдерді жіктеуге қатысты қосымша алғышарттар мен контекст береді:
1957 жылы Актуарийлер қоғамы (Society of Actuaries) Pearce Shepherd пен Andrew Webster авторлығымен «Selection of Risks» («Тәуекелдерді іріктеу») еңбегін жариялады, ол актуарийлердің бірнеше ұрпағын тәрбиеледі және әлі де пайдалы көз болып қала береді.
1980 жылы Американдық актуарийлер академиясы (American Academy of Actuaries) актуарлық кәсіпте кең танылған «Risk Classification Statement of Principles» («Тәуекелдерді жіктеу қағидаттары туралы мәлімдеме») жариялады. № 12 Актуарлық практика стандартын осы қайта қарау сәтінде Американдық актуарийлер академиясы тәуекелдерді жіктеу қағидаттарына қатысты аналитикалық баяндама (white paper) әзірлеп жатты.
1992 жылы Актуарийлер қоғамының Актуарлық қағидаттар жөніндегі комитеті «Principles of Actuarial Science» («Актуарлық ғылым қағидаттары») еңбегін жариялады, онда тәуекелдерді жіктеу актуарлық ғылым негізделген қағидаттар контексінде талқыланады.
Ағымдағы практикалар
Жылдар бойы тәуекелдерді жіктеудің көптеген жүйелері әзірленді, қолданысқа енгізілді және тәжірибе нәтижелері бойынша түрлендірілді. Медицина ғылымы, экономика және өзге де пәндердегі, сондай-ақ актуарлық ғылымның өзіндегі жетістіктер осы жүйелердің одан әрі эволюциясына үлкен ықтималдықпен әкеледі. Болашақ әзірлемелерді дәлдікпен болжау мүмкін болмаса да, практикалаушы актуарийлер қалыптасып келе жатқан және ағымдағы практикалардан хабардар болу үшін ақылға қонымды қадамдар жасай алады. Бұл практикалар практика салалары бойынша елеулі түрде әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, ерікті өмірді сақтандыру үшін тәуекел кластары өтінім берушінің денсаулық жағдайын, темекі шегу әдетін және кәсіп түрін ескере отырып бөлінуі мүмкін, ал бұл факторлар әдетте зейнетақы жүйелерінде ескерілмейді.
Тәуекелдерді жіктеу жүйелеріндегі жаңалықтар елеулі дау тудыруы мүмкін. Ағымдағы мысал — өмірді сақтандыру мен медициналық сақтандыруда тәуекелдерді жіктеу үшін генетикалық тестілерді әлеуетті пайдалану. Кейбір жағдайларда мұндай даулар заңнаманы немесе заңға тәуелді актілерді қабылдауға әкеледі. Мысалы, пошта индекстерін пайдалануға кейбір жабу түрлері үшін тыйым салынды. Алайда көп жағдайда тәуекелдерді жіктеудің құқықтық өлшемшарты бірнеше онжылдықтар бойы өзгеріссіз қалды: тәуекелдерді жіктеу ол «негізді актуарлық қағидаттарға негізделген» және «нақты немесе негізді түрде күтілетін тәжірибемен байланысты» болғанша рұқсат етіледі.
Тәуекелдерді жіктеу мәселелері кейбір жағдайларда мемлекеттік саясат саласында жұмыс істейтін актуарий үшін, саяси пайымдаулар осы Актуарлық практика стандартында көзделген практикаларға белгілі бір дәрежеде қайшы келетін жүйені қолдаған кезде, дилемма тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, тәуекелдерді жіктеу жүйесін жобалау, тексеру немесе өзгерту кезінде актуарийлер тәуекелдерді жіктеу жүйесіне белгілі бір шектеулер салатын нақты болжамдардың берілген жиынтығына байланысты кәсіби қызметтер көрсетуі мүмкін.
Мұндай жағдайларда осындай кәсіби қызметтерді сұрайтын тұлғалардың кәсіби актуарлық ұсынымды пайдалана алуы маңызды.
Осы Актуарлық практика стандарты актуарийге жоғарыда сипатталған жағдайларда кәсіби қызметтер көрсетуге кедергі келтіруге арналмаған. Мұндай жағдайларда 4.1-тармақтағы хабарламалар мен ақпаратты ашу туралы басшылық нұсқаулар әсіресе орынды болады, ал қолайсыз іріктеудің күтілетін елеулі салдарынан туындайтын кез келген белгілі елеулі әсерді ашуды талап ететін 4.1(e) тармақшасы әбден қолданылуы мүмкін. Қолданылатын құқыққа қатысты 4.1(a) тармақшасы және салалық практикаларға қатысты 4.1(b) тармақшасы да орынды болуы мүмкін.
2-қосымша
Талқылауға арналған жобаға берілген түсініктемелер және оларға берілген жауаптар
№ 12 «Тәуекелдерді жіктеу (практиканың барлық салалары үшін)» Актуарлық практика стандартының осы қайта қаралуының талқылауға арналған жобасы 2004 жылғы қыркүйекте түсініктемелерді ұсыну мерзімі 2005 жылғы 15 наурызға дейін белгіленіп шығарылды. Түсініктемелер бар жиырма екі хат алынды, олардың кейбірі бірнеше түсініктеме берушінің, мысалы фирмалардың немесе комитеттердің атынан ұсынылды. Осы қосымшаның мақсаттары үшін «түсініктеме берген тұлға» термині нақты түсініктеме хатпен байланысты бірнеше тұлғаға қатысты болуы мүмкін. Жұмыс тобы алынған барлық түсініктемелерді мұқият қарады. Төменде түсініктеме хаттарда қамтылған елеулі мәселелер мен проблемалар және оларға берілген, Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің (ASB), Жалпы комитеттің немесе жұмыс тобының талқылауларының нәтижесі болуы мүмкін жауаптар жинақталған. Өзгеше көрсетілмесе, төменде пайдаланылатын бөлімдердің нөмірлері мен атаулары талқылауға арналған жобаның бөлімдеріне қатысты.
ЖАЛПЫ ТҮСІНІКТЕМЕЛЕР
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға төменде нақты қаралатындарға қосымша түрлі редакциялық өзгерістер ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы мұндай ұсыныстарды, егер олар айқындықты арттыратын және бөлімнің мақсатын өзгертпейтін болса, іске асырды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға Актуарлық практика стандарты сақтандырылғанның мәліметтерді бұрмалау немесе өзінің жіктелуін манипуляциялау қабілетін қарастыруға тиіс екенін атап өтті.
Жауап: Жұмыс тобы түсініктеме берген тұлға көтерген мәселелер 3.2.3 және 3.2.4-тармақтарда тиісінше қаралады деп тапты.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға стандартқа мемлекеттік және әлеуметтік саясат пайымдаулары туралы бөлім қосу керек деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы әлеуметтік және мемлекеттік саясат пайымдаулары қоғамның кәсіпті қалай қабылдайтынының елеулі аспектілері болғанымен, тәуекелдерді жіктеудің актуарлық аспектілеріне арналған Актуарлық практика стандартына қатысты емес деп тапты.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға Актуарлық практика стандарты тарифтеу схемасының бөлігі болуы мүмкін компанияларды іріктеу өлшемшарттарына (деңгейлер бойынша бөлу өлшемшарттарына, tiering) және шкала бойынша тарифтеу (schedule-rating) өлшемшарттарына қолданыла ма деген сұрақ қойды.
Жауап: Жұмыс тобы компания тәуекелдерді жіктеу жүйесінің бөлігі ретінде пайдаланатын іріктеу немесе шкала бойынша тарифтеу өлшемшарттары қолайсыз іріктеу мүмкіндігін тудыратын шамада Актуарлық практика стандарты қолданылады деп санайды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға Актуарлық практика стандарты кредиттік тарихты тарифтеу айнымалысы ретінде пайдалануға тыйым салу туралы ұсынылатын штат заңнамасымен қайшылыққа түсуі мүмкін деп санады және 3-бөлімге актуарийдің тәуекел сипаттамаларын даулар немесе сот талаптарын болдырмайтындай етіп таңдауға тиіс деген қосымша пайымдау қосуды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы ол түрлі сценарийлер кезінде қолданылатын құқыққа, салалық практикаларға, іскерлік практикаларға және тәуекелдерді жіктеу жүйесін тестілеуге қатысты мәселелерді қарады деп санайды.
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші меморандумда жұмыс тобы алдыңғы стандартпен салыстырғанда негізгі өзгерістердің орынды-орынсыз екенін сұрады.
Жауап: Бірнеше түсініктеме берген тұлға өзгерістер орынды деп жауап берді, ал кейбіреулері осы қосымшада талқыланатын қосымша өзгерістер ұсынды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға қолданылу аясын кеңейтуге және тәуекелдерді жіктеуге өзге қатынаста байланысты емес актуарлық жұмыс үшін салдарға, сондай-ақ қолданылу аясын жалпы мемлекеттік саясат саласына кеңейтуге қатысты алаңдаушылық білдірді.
Жауап: Жұмыс тобы барлық жағдайда стандарт тек қаржылық немесе жеке қорғау жүйелерімен байланысты тәуекелдерді жіктеу жүйелерін жобалауға, тексеруге немесе өзгертуге қатысты қолданылатынын нақтылау үшін стандартқа өзгертілген тұжырымдар қосты.
Түсініктеме: Екі түсініктеме берген тұлға қайта қаралған стандартта тәуекелдерді жіктеу мақсаттарын алдыңғы стандарттағы талқылауға ұқсас түрде талқылау керек деп санады. Бір түсініктеме берген тұлға «жабудың кең қолжетімділігін» көтермелеу туралы талқылауды ерекше атап өтті.
Жауап: Жұмыс тобы 1-қосымшада тәуекелдерді жіктеу мақсаттарын қысқаша талқылауды сақтады, бірақ Актуарлық практика стандартының тәуекелдерді жіктеу мақсаттары туралы қосымша ағартушылық беруін орынды деп таппады. Жұмыс тобы тәуекелдерді жіктеу бойынша мұндай материалды қамтуы мүмкін аналитикалық баяндама (white paper) әзірленіп жатқанын атап өтті.
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға алдыңғы № 12 Актуарлық практика стандарты сот процестерінде өте пайдалы болғанын атап өтіп, жұмыс тобына алдыңғы Актуарлық практика стандартының 5-бөлімінің тұжырымдарының бір бөлігін сақтауды ұсынды. Бір түсініктеме берген тұлға тарифтік стандарттарды түсіндіру кезінде соттар актуарлық куәландыруларға үлкен салмақ беретіндей етіп қайта қаралған стандартты күшейтуді ұсынды. Басқа түсініктеме берген тұлға тәуекелдерді жіктеу жүйелерін әзірлеу мен пайдаланудағы мақсаттардың бірі қолайсыз іріктеуді барынша азайту болып табылатыны туралы айқын мәлімдеме қосу арқылы Актуарлық практика стандартын күшейтуді ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы осы алаңдаушылықтарды ескере отырып қайта қаралған стандартты қарады, бірақ қайта қаралған стандарт ағымдағы жалпы қабылданған практиканы көрсетеді және басшылық нұсқаулардың тиісті деңгейін қамтамасыз етеді деген қорытындыға келді. Жұмыс тобы қосымша тұжырымдарға қатысты нақты ұсыныстарды қарап, бұрынғы 5.5-тармақтан қолайсыз іріктеуге қатысты тұжырымдардың бір бөлігін 1-қосымшаға енгізді.
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші меморандумда жұмыс тобы Актуарлық практика стандартының «әділ» (equitable) және «адал» (fair) терминдерін пайдаланбауы орынды-орынсыз екенін сұрады. Екі түсініктеме берген тұлға Актуарлық практика стандарты бұл ұғымдарды пайдалануға немесе айқындауға тиіс деп санады, өйткені олар сот процестерінде пайдаланылды, алайда түсініктеме берген тұлғалардың көпшілігі оларды айқындамау орынды және стандарт бұл ұғымдарды тиісінше қарастырады деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы Актуарлық практика стандарты «әділ» және «адал» сияқты субъективті қасиеттерді айқындамауға тиіс екенімен келісті. Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің (ASB) осы мәселені талқылауы нәтижесінде 3.2.1-тармаққа «әділ» және «адал» терминдері нені білдіретінін түсіндіретін тұжырым қосылды. Бұл терминдер тәуекелдерді жіктеу жүйесіне тек тәуекелдерді жіктеу жүйесі тарифтерге қолданылатын шамада қолдануға арналған. Осыған байланысты формальды анықтама қосылмады. Сот шешімдеріне қарамастан, «әділ» жіктеу жүйелерін немесе «адал» дискриминацияны не сипаттайтыны туралы жалпы келісім жоқ. Жұмыс тобы сондай-ақ мұндай мәселелерді одан әрі талқылау Американдық актуарийлер академиясы әзірлеп жатқан тәуекелдерді жіктеу бойынша ұсынылатын аналитикалық баяндаманың (white paper) бөлігі болуы мүмкіндігін қарастырды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға стандарт неліктен «тәуекел сипаттамалары» (3.2-тармақ) және «тәуекел кластары» (3.3-тармақ) үшін бөлек басшылық нұсқаулар ұсынатынын сұрады. Басқа түсініктеме берген тұлға «тәуекел сипаттамасы» және «тәуекелдерді жіктеу» ұғымдары арасында көбірек айырмашылық болуға тиіс деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы Актуарлық практика стандарты бұл терминдерді тиісінше пайдаланады деп тауып, өзгерістер енгізбеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға 3.3.2-тармақ тәуекел класын белгілеу кезінде тәуекелді нәтижемен тиісінше салыстыру туралы басшылық нұсқауларды қамтуға тиіс деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы 3.2.1-тармақ осы түсініктемені қарастырады деп тауып, 3.3.2(a) тармақшасы нәтижелерге қатысты жеткілікті біртектілікті талап ететінін атап өтті.
1.2-тармақ, Қолданылу аясы
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші меморандумда жұмыс тобы актуарийдің ұсынымдарын стандарттың қолданылу аясына енгізу орынды-орынсыз екенін сұрады. Бірнеше түсініктеме берген тұлға актуарлық ұсынымдар туралы басшылық нұсқауларды енгізу орынды деп келісті. Бір түсініктеме берген тұлға 4-бөлімдегі ақпаратты ашу талаптары қысқаша ауызша ұсыным берген актуарий үшін ауыртпалықты болуы мүмкін деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы актуарлық ұсынымдарды стандарттың қолданылу аясында сақтады және 4-бөлімдегі ақпаратты ашу талаптары стандарттың қолданылу аясына кіретін кез келген актуарлық ұсынымға қолданылуға тиіс деп ұйғарды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға кәсіби қызметтің мысалы ретінде «заң шығармашылық қызмет» деп нені білдіретіні туралы сұрақ қойды.
Жауап: Жұмыс тобы «заң шығармашылық қызмет» мысалы ретінде заңнама жобаларын әзірлеуді қамтуы мүмкін деп ұйғарды.
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға «жеке қорғау жүйесінің» мағынасы туралы сұрақ қойды. Бір түсініктеме берген тұлға «қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің» анықтамасы үлестік құралдар негізіндегі төлемдер (share-based payment) жүйелерін стандарттың қолданылу аясынан шығарып тастай ма деген сұрақ қойды. Түсініктеме берген тұлға мұндай жүйелерді қамту мақсатында стандартты қайта қарауды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы үлестік құралдар негізіндегі төлемдер жүйелері немесе акцияларға опциондар 2.5-тармақта айқындалған қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің бөлігі болса, Актуарлық практика стандарты қолданылуға тиіс деп ұйғарды. Егер мұндай жоспарлар қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің бөлігі болмаса, Актуарлық практика стандарты қолданылмас еді. Жұмыс тобы мұндай жоспарларды барлық жағдайда қамту үшін қолданылу аясын кеңейтпеуді шешті, бірақ «қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің» анықтамасын нақтылады.
2-БӨЛІМ. АНЫҚТАМАЛАР
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «Тәжірибе деректер толық емес немесе жеткіліксіз болғанда бағалауларды қамтуы мүмкін» деген тұжырымды қамтитын алдыңғы Актуарлық практика стандартындағы (бұрынғы 2.5-тармақ) «тәжірибе» анықтамасына сілтеме жасап, тәжірибе (experience) анықтамасын енгізуді ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы тәжірибе деректер толық емес немесе жеткіліксіз болғанда бағалауларды қамтуы мүмкін екенімен келісті, бірақ бұрынғы анықтама қайта қаралған Актуарлық практика стандартында қажет деп таппады.
2.1-тармақ, Ұсыным (кеңес)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға стандартта «актуарийдің ауызша, жазбаша немесе электрондық хабарламасы» қазірдің өзінде тізбеленгендіктен, «өзге де жұмыс нәтижесі» қажет емес деп ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы «хабарлама немесе өзге де жұмыс нәтижесі» дегеннің нені білдіргенін нақтылау үшін тұжырымды қайта қарады.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «ұсыным» анықтамасы қажет емес деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және ұсыным анықтамасын сақтады.
2.2-тармақ, Қолайсыз іріктеу
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші меморандумда жұмыс тобы «қолайсыз іріктеу» анықтамасы орынды ма, әлде баламалы анықтама (сүйемелдеуші хатқа енгізілген) жақсырақ па деп сұрады. Көптеген түсініктеме берген тұлғалар жауап берді: біреулері бастапқысымен, басқалары — баламалысымен келісті, ал кейбіреулері өзге тұжырымдар ұсынды. Өзге тұжырым көбіне «қаржылық пайда табу» деген тіркесті өзгертуге қатысты болды.
Жауап: Жұмыс тобы ағымдағы нұсқаны қалаған түсініктеме берген тұлғалардың пайымдауының бір бөлігі қолайсыз іріктеуді дәл сипаттамайды деп тапты. Жұмыс тобы ақыр соңында стандартта баламалы анықтаманы пайдалануды шешті және ол басқа анықтаманың мотивацияға қатысты теріс коннотацияға ие болуы мүмкіндігі туралы кейбір түсініктеме берген тұлғалардың алаңдаушылығына жақсырақ жауап береді деп тапты.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «антиіріктеу» қолайсыз іріктеудің синонимі болып табылатынын және мұны анықтамада түсіндіру керек деп ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, осы сілтемені қосты.
2.4-тармақ, Сенімділік (қазір 2.3)
Түсініктеме: Екі түсініктеме берген тұлға «сенімділік» анықтамасында «болжамдыққа» қатысты тұжырым шатастырады деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы анықтаманы ол бірнеше басқа Актуарлық практика стандарттарында пайдаланылатын күйінде сақтады.
2.5-тармақ, Қаржылық немесе жеке қорғау жүйесі (қазір 2.4)
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға «жеке қорғау жүйесінің» мағынасы туралы сұрақ қойды.
Жауап: Жұмыс тобы анықтаманы нақтылады.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «әсерді» (impact) «қаржылық әсерге» өзгертуді ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және әсер түрлерін ажырату үшін «қаржылық және жеке қорғау жүйелерінің» анықтамасын қайта қарады.
2.6-тармақ, Біртектілік (қазір 2.5)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «біртектілік» анықтамасы ұқсас тәуекелдерді топтастыру ұғымын қамту үшін өзгерістерге мұқтаж деп санады. Басқа түсініктеме берген тұлға анықтаманы түсініксіз деп тапты.
Жауап: Жұмыс тобы ағымдағы анықтама осы Актуарлық практика стандарты үшін орынды деп санайды.
2.7-тармақ, Іс жүзінде жүзеге асырылатын (қазір 2.6)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «іс жүзінде жүзеге асырылатын» анықтамасы тым кең және өз табиғаты бойынша көбірек актуарлық болуға тиіс деп санады. Балама ретінде түсініктеме берген тұлға одан бас тартып, 3.2.4-тармаққа сүйенуді ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы анықтаманы орынды деп тауып, өзгерістер енгізбеді. 3.2.4-тармақ іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігіне қатысты актуарлық практиканы қарастырады. «Практикалық» термині сол жерде және өзге жерлерде пайдаланылса да, ол әрқашан өз контексімен нақтыланады.
2.8-тармақ, Тәуекел(дер) (қазір 2.7)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға тәуекелдерді жеке тұлғалар немесе ұйымдар ретінде айқындау тым шектеуші болып көрінеді деп ұсынды және қамтылған тәуекелдер мүлік объектілерін немесе оқиғаларды да қамтуы мүмкін екенін атап өтті.
Жауап: Жұмыс тобы «ұйым» (entity) мүлік пен оқиғаларды қамти алады деп санап, келіспеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға тәуекел бірлігін тәуекелдің базалық бірлігі ретінде айқындауды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
2.9-тармақ, Тәуекел сипаттамалары (қазір 2.8)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға тәуекел сипаттамаларын «ұқсас тәуекелдерді тәуекел кластарына топтастыру арқылы әрқайсысы өлшенетін өлшенетін немесе байқалатын факторлар немесе сипаттамалар» ретінде айқындауды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
2.11-тармақ, Тәуекелдерді жіктеу жүйесі (қазір 2.10)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға анықтамада «жіктеу» деген сөз пайдаланылғандықтан, «тәуекелдерді жіктеу жүйесінің» анықтамасы шеңберлік болып табылады деп санайды.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, тұжырымды қайта қарады.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «ұқсас тәуекел сипаттамалары бар тәуекелдерді топтастыру» деген тіркесті пайдаланған тәуекелдерді жіктеудің бұрынғы анықтамасындағыдай, осы анықтамада «тәуекелдер» терминін «ұқсас тәуекелдермен» алмастыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «топтарды» «кластармен» алмастыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
3-БӨЛІМ. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫЛАТЫН ПРАКТИКАЛАР
3.2.1-тармақ, Тәуекел сипаттамалары мен күтілетін нәтижелердің байланысы
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға осы бөлімнің сандық және субъективті факторлары арасында стандартта жүргізілетін айырмашылыққа қатысты алаңдаушылық білдірді.
Жауап: Жұмыс тобы тарифтеу схемасын қалай сандық түрде көрсету керектігіне қатысты ұйғарушы болуды ниет етпеді және Актуарлық практика стандарты жеткілікті нақты деп тапты. Актуарлық практика стандарты тарифтің жеткіліктілігін қарастырмайды. Назардың ортасында сандық көрсету емес, іріктеу тұр.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «клиникалық» актуарийге пайдалануға рұқсат етілген тәжірибе үшін қолайлы анықтама емес деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы «клиникалық» терминін әдейі пайдаланды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға егер жіктеуді нақты сақтандыру деректері бойынша өлшеуге болмаса, ол шын мәнінде тәуекелдерді жіктеу жүйесі болып табылмайды деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға тәуекелдерді жіктеу әдетте неліктен пайдаланылатыны туралы үш ережені анықтамалық ақпаратқа (алғышарттарға) ауыстыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы мұндай ағартушылық тұжырымдар Актуарлық практика стандартының негізгі мәтінінен гөрі қосымшада орынды деп келісіп, оларды ауыстырды.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға тәуекел сипаттамаларының өзара тәуелділігін және олардың тәуекелдерді жіктеу жүйесінің жұмысына ықтимал әсерін қарастыруға байланысты процеспен және рәсімдермен жұмыс істеу қиын болуы мүмкін деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы осы түсініктемеге жауап ретінде тұжырымды өзгертпеді, бірақ 3.2.4-тармақ іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігіне қатысты пайымдауларды қарастыратынын атап өтеді.
3.2.2-тармақ, Себептілік
Түсініктеме: Бірқатар түсініктеме берген тұлғалар себеп-салдарлық байланыс орнатуға қатысты алаңдаушылық білдірді, ал басқалары стандарт осы тұрғыда жеткілікті алысқа бармайды деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы тәуекел сипаттамасы мен күтілетін нәтиже арасында көрсетуге болатын себеп-салдарлық байланыс болған жерде актуарийдің мұндай көрсетуді қосуы орынды екенімен келісті. Алайда жұмыс тобы тәуекел сипаттамалары мен күтілетін нәтижелер арасында себеп-салдарлық байланысты көрсету мүмкін болмайтын елеулі байланыстар болуы мүмкін екенін мойындады.
3.2.4-тармақ, Іс жүзінде жүзеге асырылу мүмкіндігі
Түсініктеме: Екі түсініктеме берген тұлға практикалық пайымдаулар мысалдарын пайдалануды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы тұжырым практикалық пайымдаулардың мысалдарын келтіретінін көрсету үшін бөлімді қайта қарады.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға 3.2.4-тармақта пайдаланылатын «теориялық» (theoretical) деген сөзді айқындауды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы «теориялықты» «өзге де іске қатыстымен» алмастырды.
3.2.5-тармақ, Қолданылатын құқық
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға осы бөлімдегі ұсынылатын тұжырым тым кең деп тапты.
Жауап: Жұмыс тобы түсініктемемен келіспеді және өзгерістер енгізбеді.
3.3-тармақ, Тәуекел кластарын белгілеу кезіндегі пайымдаулар
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға осы пайымдауларды құжаттау талаптары алдыңғы нұсқамен салыстырғанда ұлғаюды білдіреді деп алаңдаушылық білдірді.
Жауап: Жұмыс тобы құжаттау талаптарын орынды әрі қажет деп тауып, өзгерістер енгізбеді.
3.3.1-тармақ, Болжамды пайдалану
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға залалдар бойынша резервтерді қалыптастыру кезінде деректер жиынтықтарын стратификациялау тәуекелдерді тарифтеу үшін жүргізілетін тәуекелдерді жіктеуден ерекшеленетінін атап өтіп, залалдар бойынша резервтерді қалыптастыру көбірек икемділікке мүмкіндік береді деп санады. Түсініктеме берген тұлға тәуекелдерді жіктеу жүйесінің анықтамасы залалдар бойынша резервтерді қалыптастыруға қолданылмайды деп мәлімдеді.
Жауап: Жұмыс тобы алғашқы тұжырымдамалармен келісті, бірақ соңғы сөйлеммен келіспеді және демек, өзгерістер енгізбеді.
3.3.2-тармақ, Актуарлық пайымдаулар
Түсініктеме: 3.3.2(a) тармақшасына қатысты бір түсініктеме берген тұлға нақтылау үшін бірінші жолдағы «үшін» (for) деген сөзді «шегінде» (within) деген сөзбен алмастыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, ұсынылған өзгерісті енгізді.
Түсініктеме: 3.3.2(b) тармақшасына қатысты екі түсініктеме берген тұлға «жеткілікті үлкен» (large enough) терминін пайдалану нені білдіретіні туралы сұрақ қойды.
Жауап: Жұмыс тобы тұжырымды жеткілікті айқын деп тауып, өзгерістер енгізбеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға көбіне жеке-жеке төмен статистикалық сенімділігі бар тәжірибесі бар кластар болатынын көрсетіп, 3.3.2(b) тармақшасына сенімділіктің баламаларын енгізу керек деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы актуарлық тұрғыдан төлемқабілетті жіктеу жоспарларында статистикалық сенімділігі төмен жеке кластар болатын жағдайлар бар екенімен келіскенімен, жұмыс тобы сенімділік тәуекелдерді жіктеу жүйесіндегі тәуекел кластарының қалаулы сипаттамасы болып табылады және баламаларды қамту үшін ешбір кеңейту талап етілмейді деп тапты.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға негізде жатқан статистика талап етіледі дегенді меңземеу үшін 3.3.2(b) тармақшасында «статистикалық болжамдарды» «болжамдармен» алмастыруды ұсынды. Басқа түсініктеме берген тұлға «болжамдар» термині түсіндіруге мұқтаж деп ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы осы түсініктемелермен келісіп, «болжамдарды» «тұжырымдармен» алмастырды, сондай-ақ оның айқындығын арттыру үшін тұжырымды өңдеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға 3.3.2(b) тармақшасының соңғы сөйлемі дәл болғанымен, релевантты емес деп ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, осы сөйлемді алып тастады.
Түсініктеме: 3.3.2(c) тармақшасына қатысты бір түсініктеме берген тұлға «дәлдік» (accuracy) және «тиімділік» (efficiency) анықтамаларының қажеттілігін ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы актуарийдің кәсіби пайымдауына қатысты қолданыстағы тұжырым «дәлдік» пен «тиімділіктің» мағынасын айқындау үшін жеткілікті деп тауып, осы сөздердің ешқайсысының анықтамасын қоспады.
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға 3.3.2(d) тармақшасын алып тастауды ұсынды. Осы түсініктеме берген тұлғалардың бірқатары сондай-ақ тұжырым ағымдағы актуарлық практикамен үйлеспейтінін де, меңзелетін талап ретінде орынсыз екенін де көрсетті.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, осы бөлімді жойды.
3.3.3-тармақ, Өзге де пайымдаулар
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға бөлімнің соңғы сөйлемі түсініксіз және меңзелмеген тестілеу мен айқындау дәрежесін байқаусызда талап етуі мүмкін екенін көрсетті.
Жауап: Жұмыс тобы бөлімнің соңғы сөйлемін жойды. Сонымен қатар, «Хабарламалар және ақпаратты ашу» деген 4.1-тармақ ақпаратты ашудың қандай түрлерінің орынды екендігі бөлігінде нақтыланды.
3.3.4-тармақ, Нәтижелердің негізділігі
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға жақшадағы тұжырымды шатастырады деп тапты.
Жауап: Жұмыс тобы мысалдарды орынды деп тауып, өзгерістер енгізбеді.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға осы бөлімді тәуекел кластарын белгілеу контексінде көп мағыналы деп тапты. Басқа түсініктеме берген тұлға құнға негізделген негізді (обоснованного) анықтамасын қосуды не бөлімді толығымен жоюды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы бөлімді сақтады, бірақ тәуекел кластарын болжамды пайдалануды атап өту арқылы тұжырымды нақтылады. Жұмыс тобы «негізділіктің» қосымша нақтылануын қажет деп таппады, өйткені негізділік актуарийдің кәсіби пайымдауына байланысты болуы мүмкін субъективті ұғым болып табылады. Жұмыс тобы сондай-ақ «Актуарлық практика стандарттарына кіріспеде» бұл ұғым неғұрлым егжей-тегжейлі талқыланатынын атап өтеді.
3.4-тармақ, Тәуекелдерді жіктеу жүйесін тестілеу
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға сөйлемнің «Тәуекелдерді жіктеу жүйесін белгілеу кезінде немесе кейінгі тексеру кезінде…» деп оқылуы үшін екінші жолдағы «және» (and) деген сөзді «немесе» (or) деген сөзбен алмастыру жақсырақ болуы мүмкін екенін көрсетті.
Жауап: Жұмыс тобы келіспеді және «және» деген сөзді орынды деп тапты, өйткені тестілеу белгілеу кезінде де, кейінгі тексеру кезінде де жүргізілуге тиіс.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға екінші жолдағы «ұзақ мерзімді» (long-term) өміршеңдікті «жалғасатынға» (continuing) алмастырғысы келді. Түсініктеме берген тұлға әдеттегі мәселе жүйенің ұзақ мерзімді болжамы емес, ағымдағы және таяу болашақтағы өміршеңдігі деп санады. Сонымен қатар, басқа түсініктеме берген тұлға «ұзақ мерзімді өміршеңдікті тестілеу» талабы жаңа деп мәлімдеп, оның мағынасы туралы сұрақ қойды.
Жауап: Жұмыс тобы баламалы тұжырымдарды қарады, бірақ ақыр соңында қолданыстағы тұжырым актуарийдің тәуекелдерді жіктеу жүйесін қысқа мерзімді де, ұзақ мерзімді де перспективада өміршеңдікке тексеруге тиіс екенін барынша жақсы көрсетеді деп шешті.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға жүйені тестілеу актуарийдің қарастыруға тиіс нәрсесі ретінде емес, актуарийдің, егер орынды болса, істеуге тиіс нәрсесі ретінде баяндалған деп санады. Түсініктеме берген тұлға осы абзац кейбір жағдайларда тестілеу міндетін, бұл жағдайлардың қандай болатынын (яғни тестілеу қашан «орынды» болатынын) айқын сипаттамай меңзеді деп санады. Түсініктеме берген тұлға 3.4.1–3.4.3-тармақтарда сипатталған жағдайлар жұмыс тобы ұзақ мерзімді тестілеу «орынды» болатын жағдайлар ретінде есепке алған жағдайлар түріне жатады деп болжады. Алайда, ағымдағы редакцияда, түсініктеме берген тұлғаның пікірінше, неғұрлым күшті міндет меңзелуі мүмкін. Түсініктеме берген тұлға 3.4-тармақтың өзі: «…актуарий тәуекелдерді жіктеу жүйесінің ұзақ мерзімді өміршеңдігін тестілеу мүмкіндігін қарастыруға тиіс…» деп оқылуын ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы қолданыстағы тұжырым актуарий тестілеудің орынды-орынсыз екенін қарастырады деген тұжырымдаманы береді деп тауып, өзгерістер енгізбеді.
3.5-тармақ, Басқа тұлғалар ұсынған деректерді пайдалану (қазір «Басқа тұлғалар ұсынған деректерді немесе өзге де мәліметтерді пайдалану»)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға № 23 «Деректер сапасы» Актуарлық практика стандарты мұны қарастыратындықтан, басқа тұлғалар ұсынған деректерді пайдалану туралы ереже осы Актуарлық практика стандартында қажет емес деп санады.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, басқа жуырда қабылданған Актуарлық практика стандарттарымен және талқылауға арналған жобалармен үйлесімді тұжырымды пайдалана отырып, № 23 Актуарлық практика стандартына сілтеме жасау үшін бөлімді қайта қарады.
4-БӨЛІМ. ХАБАРЛАМАЛАР ЖӘНЕ АҚПАРАТТЫ АШУ
4.1-тармақ, Хабарламалар (қазір «Хабарламалар және ақпаратты ашу»)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға «осы стандарт шеңберінде актуарлық хабарламалар шығару кезінде» деген тіркесті «осы стандарттың қолданылу аясы шегіндегі актуарлық жұмыс элементтерін қамтитын актуарлық хабарламалар шығару кезінде» деп өзгертуді ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы басқа Актуарлық практика стандарттарымен үйлесімділік үшін бастапқы тұжырымды сақтады.
4.2-тармақ, Ақпаратты ашу (қазір 4.1, Хабарламалар және ақпаратты ашу)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға ашудың кейбір түрлері, атап айтқанда 4.2(a) және 4.2(c) тармақшалары (қазір 4.1(a) және 4.1(c)) іс жүзінде жүзеге асырылмайды деп мәлімдеді, өйткені олар актуарийден бүкіл жиынтықтан бастап, содан кейін пайдаланылмайтынның барлығын ашуды талап етуі мүмкін. Түсініктеме берген тұлға осы ақпаратты ашу талаптарын мұндай шектеулер болмаған кезде қолжетімді барлық баламаларды сипаттаудың орнына, тәуекелдерді жіктеу жүйесін таңдауды негіздейтін және осы негіздемеде қолданылатын құқықты сақтау мен іскерлік практикалардың таңдауға қалай әсер еткенін атап өтетін хабарламамен алмастыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы елеулі шектеулерді ашу талабы құқықтық немесе іскерлік шектеулер болмаған кезде қолжетімді болар еді барлық баламаларды талқылауды талап етеді дегенмен келіспеді. Жұмыс тобы тізбеленген ашу түрлері 3-бөлімде талап етілетін пайымдаулардан туындайтынын атап өтіп, ақпаратты ашу талаптарының тұжырымын осы бөліммен көбірек үйлестіру үшін, оның ішінде мұндай пайымдаулардың елеулі әсерін ашуды талап ету мақсатында кіріспе сөйлемді қайта қарауды қоса алғанда, өзгертті.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға ақпаратты ашу проблемасы қолданылу аясын мемлекеттік саясат саласына кеңейтумен күшейетінін мәлімдеп, ақпаратты ашуға қойылатын шектен тыс талаптар актуарийдің мемлекеттік саясатты талқылауға ықпал ету қабілетін әлсіретуі мүмкін деп мәлімдеді.
Жауап: Жұмыс тобы түсініктемемен келіспеді және стандарттың қолданылу аясы қазір реттеушілік сипаттағы қызметті, заң шығармашылық қызметті және мемлекеттік саясатқа қатысты мәлімдемелерді қамтығанымен, оны тек кәсіби қызметтер көрсету контексінде ғана істейтінін атап өтті.
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға қолданылатын құқықты сақтаудан туындайтын елеулі шектеулерді ашуды талап ететін 4.2(a) тармақшасын (қазір 4.1(a)) жоюды ұсынып, басқа Актуарлық практика стандарттары, әдетте, шектеулер жұмыс нәтижесін елеулі түрде бұрмалайтын жағдайларды қоспағанда, мұндай талапты қамтымайтынын атап өтті.
Жауап: Жұмыс тобы осы түсініктемемен келіспеді және тәуекел сипаттамаларын таңдауға елеулі шектеулер тәуекелдерді жіктеу жүйесін үлкен ықтималдықпен бұрмалайды, демек ашылуға тиіс екенін атап өтті.
Түсініктеме: Бірнеше түсініктеме берген тұлға актуарийдің ашылатын тармақтарға қатысты сандық талдау жүргізілген-жүргізілмегенін ашуға тиіс екендігі туралы талапқа қатысты пікір білдірді. Бір түсініктеме берген тұлға бұл талапқа қарсы шешімді қарсылық білдіріп, талап контрөнімді болар еді және жүргізілетін сандық талдаулар санын азайтар еді деп пайымдады. Басқа түсініктеме берген тұлға келісіп, ашу проблемасы қолданылу аясын мемлекеттік саясат саласына кеңейтумен күшейетінін, мұнда мүдделерді жақтау позициясы алынуы мүмкін екенін атап өтті. Үшінші түсініктеме берген тұлға сандық талдау жүргізілмегенін ашу талабына қарсы болды, бірақ жүргізілген кез келген талдаудың түйіндемесін жасауды талап етуді ұсынды. Төртінші түсініктеме берген тұлға талап етілетін ашу түрлерінің кейбірін сандық көрсетуді қарастыру талабынан босатуды ұсынды. Бесінші түсініктеме берген тұлға актуарий сандық талдау жүргізілген-жүргізілмегенін ашуға міндетті болғанымен, актуарий мұндай талдау нәтижелерін ашуда ұсыну мүмкіндігін қарастыруға ғана міндетті болғанын көрсетті.
Жауап: Актуарийдің ашылатын тармақтардың әсеріне сандық талдау ұсыну мүмкіндігін қарастыруы туралы ашу талабы жойылды және оның орнына актуарийге тапсырманың мақсатына, сипатына және ауқымына байланысты мұндай талдау жүргізу мүмкіндігін қарастыруды ұсынатын «Сандық талдау» деген жаңа 3.4.4-тармақ ретінде ұқсас тұжырым қосылды.
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші хатта № 6 түсініктеме сұрауында жұмыс тобы 4.2(c) тармақшасының (қазір 4.1(c)) қаржылық немесе жеке қорғау жүйесінің іскерлік практикалары тудыратын кез келген елеулі шектеулерді ашу талабы орынсыз болатын қандай да бір жағдайлар бар-жоғын сұрады. Екі түсініктеме алынды, екеуі де осы талаптың орындылығымен келісті.
Жауап: Жұмыс тобы талапты сақтады.
Түсініктеме: Екі түсініктеме берген тұлға 4.2(d) тармақшасында (қазір 4.1(d)) «тудырады» (creates) дегенді «көрсетеді» (indicates) дегенмен алмастыруды ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы келісіп, тұжырымды ұсынылғандай өзгертті және айқындық үшін өзге де өзгерістер енгізді.
Түсініктеме: Талқылауға арналған жобаға сүйемелдеуші хатта № 7 түсініктеме сұрауында жұмыс тобы 4.2(e) тармақшасындағы (қазір 4.1(e)) қолайсыз іріктеудің салдарын ашу талабы орынды ма деп сұрады. Үш түсініктеме берген тұлға осы түсініктеме сұрауына жауап берді, барлығы талап орынды деп келісті. Алайда бір түсініктеме берген тұлға әсерді сандық түрде көрсету талабы болмауын ұсынды.
Жауап: Жұмыс тобы талапты қазіргі 4.1(e) тармақшасы болып табылатын жерде сақтады, сондай-ақ сандық талдау ұсыну мүмкіндігін қарастыру талабын жойды. Сонымен қатар, жұмыс тобы 4.2(f) тармақшасын ол 4.1-тармақ сілтеме жасайтын № 41 «Актуарлық хабарламалар» Актуарлық практика стандартымен қазірдің өзінде қамтылғанын айқындағаннан кейін жойды.
ҚОСЫМША (қазір 1-қосымша)
Түсініктеме: Бір түсініктеме берген тұлға Shepherd пен Webster авторлығымен жазылған «Selection of Risks» («Тәуекелдерді іріктеу») оқулығын дәйексөз ретінде келтіруге қатысты алаңдаушылық білдірді.
Жауап: Жұмыс тобы Shepherd пен Webster кітабын дәйексөз ретінде келтіруді орынды деп тапты, бірақ келтірілген көздер тәуекелдерді жіктеуге қатысты қосымша алғышарттар мен контекст беретінін көрсету үшін дәйексөзге жаңа кіріспе сөйлем қосты.