КПА
КіруМүше болу
← Барлық құжаттар
Дереккөз: ред. 202534 мин оқу

ҚБ «ҚАП» Жарғысы

Негізгі құжаттарБасқару

«Қазақстан Республикасының Актуарийлер Палатасы» Қоғамдық бірлестігінің Жарғысы

БЕКІТІЛДІ Бірлестік мүшелерінің жалпы жиналысының «17» шілде 2025 ж. шешімімен.

Алматы, 2025 ж.

1-бап. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1. «Қазақстан Республикасының Актуарийлер Палатасы» Қоғамдық бірлестігінің осы Жарғысы Қазақстан Республикасының 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Азаматтық Кодексіне (Жалпы бөлім), «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 қаңтардағы № 142-II Заңына, «Қоғамдық бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 31 мамырдағы № 3-I Заңына және «Өзін-өзі реттеу туралы» Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 12 қарашадағы № 390-V Заңына сәйкес әзірленді.

1.2. Осы Жарғы бұдан әрі «Бірлестік» деп аталатын «Қазақстан Актуарийлер Палатасы» қоғамдық бірлестігінің қызметін реттейді.

1.3. Бірлестік Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін жалпы мақсаттарға қол жеткізу үшін қызметтің, саланың, экономикалық қызмет түрлерінің, көрсетілетін қызметтер нарығының ортақтығы қағидасы бойынша кәсіби актуарлық қызмет субъектілерінің ерікті мүшелігіне негізделген коммерциялық емес ұйым болып табылады.

1.4. Бірлестіктің атауы.

Толық атауы:

  • мемлекеттік тілде: «Қазақстан Актуарийлер Палатасы» Қоғамдық Бірлестігі;
  • орыс тілінде: Общественное Объединение «Казахстанская Палата Актуариев»;
  • ағылшын тілінде: Public Association «Kazakhstan Chamber of Actuaries».

Қысқартылған атауы:

  • мемлекеттік тілде: «ҚАП» ҚБ;
  • орыс тілінде: ОО «КПА»;
  • ағылшын тілінде: PA «KCA».

1.5. Бірлестіктің орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Алматы қаласы, Бегалин көшесі, 7, пәтер 98.

1.6. Бірлестіктің қызмет мерзімі шектелмеген.

2-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ҚЫЗМЕТІНІҢ МӘНІ МЕН МАҚСАТТАРЫ

2.1. Бірлестік қызметінің мақсаттары:

  • Қазақстан Республикасында актуарийлік практика мен актуарий мамандығын дамыту үшін жағдай жасау, сақтандыру, зейнетақымен қамтамасыз ету, инвестицияларды басқару, тәуекелдерді басқару, қаржылық жоспарлау және басқа да салаларда актуарийлік тәсілдер мен әдістерді қолдану аясын кеңейту, білім алушылар мен жас мамандар арасында кәсіпті танымал ету;
  • кәсіби қажеттіліктерді қанағаттандыру;
  • актуарлық қызметтердің сапасын арттыру және кәсіби актуарлық қызмет субъектілерінің жауапкершілігін күшейту;
  • актуарлық зерттеулер жүргізуге және олардың нәтижелерін Қазақстан Республикасының экономикасында іс жүзінде қолдануға жәрдемдесу;
  • өз мүшелерінің кәсіби мүдделерін білдіру және олардың қорғалуын қамтамасыз ету;
  • мемлекеттік органдарға актуарлық және онымен байланысты өзге де қызметті реттейтін нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөнінде ұсыныстар жіберу.

2.2. Бірлестік қызметінің мәні:

  • актуарийлерді оқытудың минималды міндетті бағдарламасы бойынша оқыту мен емтихандар өткізуді қоса алғанда, электрондық коммуникациялар құралдарын пайдалана отырып, оқыту курстарын, лекциялар мен семинарларды, конференцияларды ұйымдастыру;
  • актуарий мамандығын одан әрі дамытуға бағытталған ақпараттық-түсіндіру, публицистикалық және баспа қызметі;
  • актуарлық зерттеулер жүргізу үшін жұмыс топтарын ұйымдастыру;
  • актуарлық зерттеулер жүргізу үшін гранттар мен демеушілік көмекті тарту, дарынды жастар мамандығын оқытуды қолдау, оқулықтар мен мақалаларды жариялау, шетелдік мерзімді басылымдарды сатып алу, бірлестік өкілдерінің халықаралық конференцияларға, тағылымдамаларға және Қазақстан Республикасында тәжірибе алмасумен және үздік актуарлық практикаларды енгізумен байланысты өзге де іс-шараларға қатысуы;
  • жарғылық мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған Қазақстан Республикасының заңнамасымен, жарғымен және бірлестіктің ішкі құжаттарымен тыйым салынбаған өзге де қызметті жүзеге асыру.

2.3. Бірлестік келесі функцияларды жүзеге асырады:

  • актуарлық және өзге де есептеу зерттеулерін жүргізу, оның ішінде мазмұны мен шарттары Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен айқындалатын сақтандыру сыныптары бойынша сақтандыру тарифтеріне актуарлық бағалау және сараптама жүргізу;
  • Қазақстан Республикасының заңдары шеңберінде жасалған аннуитеттік сақтандыру шарттары бойынша өмір сүру көрсеткіштеріне талдау жүргізу және жаңарту;
  • мемлекеттік органдарға актуарлық, сақтандыру және онымен байланысты өзге де қызметті реттейтін нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша ұсыныстар жіберу;
  • Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары ұйымдастырған жұмыс топтарына қатысу;
  • Blockchain-платформаларын әзірлеу;
  • космомониторинг және жерді қашықтықтан зондтау деректерін ұғындыру және ұғындыру нәтижелерін сақтандыру және өзге де ұйымдарға коммерциялық негізде ұсыну;
  • сақтандыру резервтерін есептеуді автоматтандыру бойынша бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу;
  • қаржылық және өзге ұйымдар (оның ішінде сақтандыру компаниялары) үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу;
  • сақтандырудың міндетті және ерікті сыныптары бойынша сақтандыру өнімдерін әзірлеу және енгізу;
  • қаржылық және өзге ұйымдар үшін тәуекелдерді басқару жүйелерін әзірлеу және енгізу;
  • тәуелсіз актуарийдің функцияларын жүзеге асыру;
  • ішкі құжаттарды әзірлеу;
  • өз қызметін жүзеге асыру кезінде өз мүшелерінің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету;
  • мүшелер арасында туындайтын дауларды қарастыру;
  • Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына қайшы келмейтін өзге де функцияларды жүзеге асыру.

3-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ЗАҢДЫ МӘРТЕБЕСІ

3.1. Бірлестіктің қызметі Қазақстан Республикасының заңнамасымен, осы жарғымен реттеледі.

3.2. Бірлестік мемлекеттік тіркелуі сәтінен бастап заңды тұлға құқығына ие болады.

3.3. Бірлестіктің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес дербес балансы немесе сметасы, банктерде есеп-шоттары, Бірлестіктің атауы жазылған бланкілері, мөрі, мөртаңбалары болады.

3.4. Бірлестік заңдылық, теңдік, өзін-өзі қаржыландыру, тәуелсіздік, еріктілік, оның мүшелерінің тең құқылығы, өзін-өзі басқару, саланың ортақтығы, есептілік және қызметтің жариялылығы негізінде құрылды және әрекет етеді.

3.5. Бірлестік жергілікті қоғамдық Бірлестік мәртебесіне ие.

3.6. Бірлестік өз атынан мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтарды иеленуге және жүзеге асыруға, сотта талапкер және жауапкер болуға құқылы.

3.7. Бірлестік өзінің міндеттемелері бойынша өзіне тиесілі барлық мүлікпен жауап береді.

3.8. Бірлестік мемлекеттік органдармен келісім-шарт жасай отырып, олармен ынтымақтаса және өзара іс-қимыл жасай алады және мемлекеттік органдар үшін келісім-шарт бойынша заңдарда көзделген белгілі бір жұмыстарды орындай алады.

3.9. Бірлестік кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыра алады, өйткені бұл жарғылық мақсаттарға қол жеткізуге қызмет етеді.

3.10. Бірлестіктің кәсіпкерлік қызметінен түскен табыстары Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес салық салуға жатады.

3.11. Бірлестіктің кәсіпкерлік қызметінен түскен табыстар бірлестік мүшелері арасында қайта бөлінбейді және жарғылық мақсаттарға қол жеткізу үшін пайдаланылуы тиіс.

3.12. Егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе, бірлестік мүшелері бірлестіктің міндеттемелері бойынша жауап бермейді, ал Бірлестік өз мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.

3.13. Бірлестіктің бухгалтерлік есебін және қаржылық есептілігін жүргізу Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда міндетті аудитке жатады.

4-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

4.1. Бірлестік Жарғымен және Қазақстан Республикасының заңнамасымен берілген өкілеттіктер шегінде әрекет ететін басшы органдары арқылы құқыққа ие болады және өзіне міндеттерді қабылдайды.

4.2. Жарғылық мақсаттарды жүзеге асыру үшін Бірлестіктің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте келесі құқықтары бар:

  • өз қызметі туралы ақпаратты таратуға;
  • соттарда және басқа да мемлекеттік органдарда өз мүшелерінің құқықтары мен заңды мүдделерін білдіруге және қорғауға, сондай-ақ олар жүгінген жағдайда жеке және заңды тұлғалармен өзара қарым-қатынаста олардың өкілдері болуға;
  • өзін-өзі реттеу субъектілерінің құқықтары мен заңды мүдделеріне нұқсан келтіретін қабылданған нормативтік құқықтық актілер бойынша мемлекеттік органдарға ұсыныстар енгізуге;
  • мемлекеттік органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, қоғамдық бірлестіктердің, ұйымдардың, лауазымды адамдардың, мемлекеттік қызметшілердің сот даулауына жататын шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) сотқа шағымдануға;
  • дауларды соттық және сотқа дейін шешуге, соның ішінде арбитражға қатысуға;
  • Қазақстан Республикасының заңдарында тыйым салынбаған басқа да мүшелік жарналар жинауға және бірлестіктің мүлкін қалыптастыруға;
  • Бірлестік қызметкерлерінің, мүшелерінің кәсіби оқуын, аттестациясын жүргізуді ұйымдастыруға;
  • Бірлестік мүшелері үшін міндетті ережелер мен стандарттарды бекітуге;
  • Бірлестіктің ережелері мен стандарттарының талаптарын, Бірлестікке мүшеліктің (қатысудың) шарттарын сақтауы бөлігінде Бірлестік мүшелерін бақылауға;
  • өз мүшелеріне қатысты Қазақстан Республикасының заңдарында және Бірлестіктің жарғысында көзделген ықпал ету шараларын қолдануға;
  • мемлекеттік органдарға Қазақстан Республикасының өзін-өзі реттеу туралы заңнамасын бұзатын тұлғаларды жауапкершілікке тарту жөнінде ұсыныстар енгізуге;
  • өз жұмысын бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға;
  • Мемлекеттік құпияларды, коммерциялық және заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді қоспағанда, мемлекеттік биліктің орталық және жергілікті органдары мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында бірлестіктің өзіне Қазақстан Республикасының заңдарымен жүктелген функцияларды орындауы үшін қажетті ақпаратты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алуға;
  • бұқаралық ақпарат құралдарын құруға;
  • жиналыстар, митингілер, демонстрациялар, шерулер және пикеттер өткізуге;
  • баспа қызметін жүзеге асыруға;
  • халықаралық коммерциялық емес, үкіметтік емес бірлестіктерге кіруге;
  • басқа заңды тұлғаларды құруға;
  • Бірлестіктің Қазақстан Республикасының заңдарында және осы Жарғыда белгіленген, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де құқықтары мен өкілеттіктері бар.

4.3. Бірлестік міндетті:

  • Қазақстан Республикасының заңнамасын, Жарғыны және ол қабылдаған ережелер мен стандарттарды сақтауға;
  • өкілеттіктер шегінде актуарлық қызметтерді тұтынушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзуға жол бермеу жөнінде шаралар қолдануға;
  • Бірлестік мүшелері арасында олардың құқықтық сауаттылығын арттыру жөнінде түсіндіру жұмыстарын жүргізуге;
  • өз қызметінің және өз мүшелерінің қызметінің ақпараттық ашықтығын қамтамасыз етуге;
  • өз мүшелерінің құқықтары мен мүдделерін қозғайтын құжаттармен және шешімдермен танысу мүмкіндігін қамтамасыз етуге;
  • осы Жарғыда және Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен ақша қаражатының түсуі мен жұмсалуы туралы өз мүшелерін хабардар етуге;
  • тұрақты жұмыс істейтін басшы органның орналасқан жерінің өзгеруі туралы және бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне енгізілетін мәліметтер көлемінде басшылар туралы деректерді тіркеуші органға хабарлауға;
  • Бірлестікке өз мүшелері есеп нысанында берген ақпарат негізінде өз мүшелерінің қызметіне талдау жасауды жүзеге асыруға және де осы талдауды Бірлестік мүшелерінің жалпы жиналысының шешімімен бекітілген Жарғыда немесе өзге де құжатта белгіленген тәртіпте реттеуші мемлекеттік органдарға ұсынуға;
  • реттеуші мемлекеттік органның назарына оның мүшесінің Қазақстан Республикасының заңнамасын, бірлестіктің ережелері мен стандарттарын бұзуы, сондай-ақ бірлестік мүшелеріне қатысты қолданылған ықпал ету шаралары туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының заңдарында, бірлестіктің Жарғысында немесе бірлестіктің Бірлестік мүшелерінің жалпы жиналысының (бұдан әрі — Бірлестік МЖЖ) шешімімен бекітілген өзге де құжатта белгіленген тәртіппен жеткізуге.

4.4. Бірлестіктің Қазақстан Республикасының заңдарында және осы Жарғыда белгіленген өзге де міндеттері болады.

4.5. Бірлестік өзін-өзі реттеуде мүдделер қақтығысының туындауына әкеп соғатын қызметті жүзеге асыруға және іс-әрекеттер жасауға құқылы емес.

5-бап. МҮШЕЛІК, МҮШЕЛІКТІ АЛУ ЖӘНЕ ТОҚТАТУ ШАРТТАРЫ МЕН ТӘРТІБІ

5.1. Осы Жарғының, Бірлестіктің ережелері мен стандарттарының талаптарын, сондай-ақ Бірлестіктің басқару органдарының шешімдерін сақтау жөнінде өзіне міндеттеме қабылдайтын жеке немесе заңды тұлға Бірлестіктің мүшесі бола алады.

5.2. Бірлестікке мүшелік ерікті негізде жүзеге асырылады.

5.3. Бірлестік мүшелері өзінің дербестігі мен жеке тұлғаның құқықтарын сақтайды.

5.4. Бірлестік мүшелерінің тең құқықтары бар және бірдей міндеттер атқарады.

5.5. Бірлестік мүшелігіне қабылдау (қабылдаудан бас тарту) Бірлестік Басқармасының шешімімен қабылдау (қабылдаудан бас тарту) рәсімдерін, өтініш беруші ұсынатын құжаттардың тізбесін, қарау және шешім қабылдау мерзімдерін айқындайтын ішкі құжаттарға негізде жүзеге асырылады.

5.6. Бірлестікке мүшелік келесі жағдайларда тоқтатылуы мүмкін:

  • Бірлестік Басқармасына берілген жазбаша өтініш негізінде Бірлестік мүшесінің жеке бастамасы бойынша;
  • Бірлестіктің тәртіптік рәсімдерінде көзделген жағдайларда Бірлестік Басқармасының шешімі бойынша;
  • Бірлестік мүшесінің заңды күшіне енген сот шешімі негізінде қылмыстық жауапкершілікке тартылған жағдайда бірлестік Басқармасының шешімі негізінде.

5.7. Барлық өзге жағдайларда Бірлестікке мүшелікті тоқтату Бірлестіктің МЖЖ шешімі негізінде жүзеге асырылады.

5.8. Бірлестік мүшелігіне қабылдаудан бас тарту, Бірлестік мүшелерінен шығару туралы шешімге Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.

5.9. Бірлестік өз мүшелерінің тізімін жүргізеді және оны өзінің интернет-ресурсында орналастырады.

5.10. Бірлестік мүшелері өздерінің функцияларын жүзеге асыру барысында алған қызметтік, коммерциялық құпияны, сақтандыру құпиясын немесе заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәліметтерді жария еткені үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты болады.

6-бап. БІРЛЕСТІК МҮШЕЛЕРІНІҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ

6.1. Бірлестік мүшелерінің құқықтары:

  1. Бірлестіктің органдарын сайлауға және сайлануға;

  2. осы Жарғыда белгіленген тәртіппен Бірлестіктің істерін басқаруға қатысуға;

  3. осы Жарғыда және Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен Бірлестіктің қызметіне (оның ішінде оның басқару органдарының қызметіне) қатысты ақпаратқа қол жеткізуге құқығы бар;

  4. Бірлестіктің қаражаты есебінен құрылған не сатып алынған, сондай-ақ Бірлестіктің пайдалануындағы өзге де заңды негіздерде, Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен қағаз және электрондық жеткізгіштердегі оқу-әдістемелік, статистикалық және өзге де ақпаратқа қол жеткізуге;

  5. Бірлестіктің қаражаты есебінен немесе актуарийлердің кәсіптік қызметі, не оған байланысты қызмет шеңберінде Бірлестіктің қатысуы кезінде ұйымдастырылатын семинарларға, конференцияларға және өзге де іс-шараларға Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен қатысуға;

  6. Бірлестіктен өзінің кәсіби мүдделерін білдіруге және кәсіби қызметке байланысты бұзылған құқықтарды қорғауға жәрдем алуға, егер мұндай жәрдемде мүше ережелер мен стандарттарды әдейі бұзуы салдарынан Бірлестік Басқармасының шешімімен бас тартылмаса. Бірлестіктің жәрдемдесуі: Бірлестік атынан жазбаша өтініштер, сипаттамалар, ұсынымдар, қорытындылар нысанында көрсетілуі мүмкін; мәселелерді шешуде (оның ішінде сотта) Бірлестік мүшесі тарапынан сөз сөйлеу нысанында немесе осындай мамандардың қызметтеріне Бірлестік қаражаты есебінен ақы төлеу нысанында;

  7. Бірлестік басылымдарында жариялануға;

  8. Бірлестіктің кез келген органының шешіміне Бірлестіктің жоғары тұрған органына не сот тәртібімен шағымдануға;

  9. Қазақстан Республикасының заңнамасында, Бірлестіктің жарғысында және ішкі құжаттарында көзделген өзге де құқықтарды жүзеге асыруға құқығы бар.

6.2. Бірлестік мүшелерінің міндеттері:

  1. Осы Жарғының талаптарын, Бірлестіктің ережелерін, стандарттарын және өзге де ішкі құжаттарын сақтауға;

  2. Бірлестік органдарының өз құзыретіне сәйкес қабылдаған шешімдерін орындауға;

  3. тексеру жүргізу үшін Бірлестіктің сұрау салуы бойынша Бірлестік айқындайтын тәртіппен қажетті ақпаратты беруге;

  4. мүшелік жарналарды уақтылы төлеуге;

  5. Бірлестіктің қызметі туралы қаржылық және өзге де құпия ақпаратты жария етпеуге;

  6. Бірлестікпен байланыс жасауға (бірлестіктің интернет-ресурсында жарияланған ақпаратпен үнемі танысуға, бірлестік жіберген сұрау салуларға жауап беруге);

  7. Бірлестік ішінде келіссөздер жүргізу арқылы Бірлестік мүшелері арасында туындайтын дауларды реттеуге ықпал етуге;

  8. Бірлестікке немесе Бірлестіктің беделіне материалдық залал келтіруі мүмкін белгілі болған мән-жайлар туралы Бірлестіктің басқару органдарына хабардар етуге;

  9. Бірлестік мүшелері болып табылмайтын адамдардың қатысуымен Бірлестіктің беделіне теріс әсер ететін ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарында, әлеуметтік желілерде және жедел хабар сервистері топтарында таратпауға;

  10. Бірлестікті өзге актуарийлер бірлестіктерінде және өзін-өзі реттейтін ұйымдарда мүшелігі туралы хабардар етуге;

  11. Бірлестікті байланыс телефондарының нөмірін, дербес электрондық почталарының мекенжайын және өзге де байланыс деректерін өзгерту туралы уақтылы хабардар етуге;

  12. Қазақстан Республикасының заңдарында, Жарғыда және Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген өзге де міндеттерді орындауға міндетті.

7-бап. МҮШЕЛІК ЖАРНАЛАР

7.1. Бірлестіктің мүшелік жарналары Бірлестіктің жарғылық мақсаттарына қол жеткізуге және күнделікті шығыстарын қамтамасыз етуге арналады және келесідей бөлінеді:

  1. Бірлестіктің мүшелігіне кіру кезінде төленетін кіру жарналары;

  2. тұрақты мерзімдік негізде төленетін жарналар;

  3. ерікті жарналар.

7.2. Мүшелік жарналарды жинау мөлшері мен тәртібі Бірлестіктің МЖЖ шешімімен айқындалады. Кіру жарнасының мөлшері мүшелік жарнаның мөлшерінен аспауы тиіс.

7.3. Бірлестікте мүшелігінің тоқтатылуы тұлғаны тоқтатылған күнге дейін туындаған мүшелік жарналарды төлеу жөніндегі міндеттен босатпайды.

7.4. Бірлестікке мүшелігі тоқтатылған жағдайда, бұрын төленген жарналар қайтарылмайды.

8-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ АҚША ҚАРАЖАТЫН ЖӘНЕ ӨЗГЕ ДЕ МҮЛКІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ КӨЗДЕРІ. БІРЛЕСТІК КІРІСТЕРІН БӨЛУ ЖӘНЕ ҚОРЛАРДЫ ҚҰРУ. МҮЛІКТІ БАСҚАРУ ЖӨНІНДЕГІ БІРЛЕСТІКТІҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ

8.1. Бірлестіктің меншігі Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалады.

8.2. Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынған объектілерді қоспағанда, осы Жарғыда көзделген қызметті материалдық қамтамасыз ету үшін қажетті объектілер Бірлестіктің меншігі болып табылады.

8.3. Бірлестік мүлкін қалыптастыру көздері:

  1. Бірлестік мүшелігіне кіру кезінде төленетін кіру жарналары;

  2. Бірлестік мүшелері тұрақты мерзімдік негізде төлейтін жарналар;

  3. Бірлестік мүшелерінің ерікті жарналары;

  4. қайырмалдықтар;

  5. Жарғыға сәйкес лекциялар, көрмелер, өзге де іс-шаралар өткізуден алынған қаражат;

  6. Бірлестік мүшелерінің кәсіпкерлік қызметіне, коммерциялық немесе кәсіби мүдделеріне байланысты білім беру қызметтерін көрсетуден алынған қаражат;

  7. Бірлестік мүшелерінің кәсіпкерлік қызметіне, коммерциялық немесе кәсіби мүдделеріне байланысты ақпараттық материалдарды сатудан алынған қаражат;

  8. Бірлестіктің акциялары, облигациялары, басқа да бағалы қағаздары мен салымдары (депозиттері) бойынша алынатын дивидендтер (кірістер, сыйақы (мүдде));

  9. заңмен тыйым салынбаған басқа да түсімдер.

8.4. Бірлестік мүшелерінің Бірлестікке берген мүлікке, оның ішінде мүшелік жарналарға құқығы жоқ, егер Қазақстан Республикасының заңнамасында өзгеше көзделмесе.

8.5. Осы Жарғыда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпке сәйкес құрылатын Бірлестіктің кірістері салық және бюджетке және бюджеттен тыс қорларға төленетін өзге де міндетті төлемдерді төлеуге, Бірлестік қызметкерлерінің еңбекақысын төлеуге, Бірлестіктің операциялық шығыстарын жабуға, Бірлестіктің жарғылық мақсаттары мен міндеттерін орындауға жұмсалады.

8.6. Бірлестіктің өз қаражатын қайырымдылық мақсаттарға пайдалануына жол беріледі.

8.7. Бірлестік актуарлық қызметтерді тұтынушылар мен өзге де тұлғалар алдында мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің келесі тәсілдерінің бірін қолданады:

  1. өтем қорынан төлемдер;

  2. азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру;

  3. Бірлестік мүшелерін мүліктік жауапкершілікке тарту;

  4. Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз етудің өзге де тәсілдерін пайдалану.

8.8. Мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету шеңберінде өндіріп алу мынадай жағдайлардың бірінде жүргізіледі:

  1. Бірлестік талаптардың негізділігін және өндіріп алуды қанағаттандыру қажеттілігін таныған кезде;

  2. соттың немесе төреліктің заңды күшіне енген шешімі негізінде.

8.9. Мүліктік жауапкершілікті қамтамасыз ету шараларын пайдалану тәртібі Бірлестіктің МЖЖ бекіткен Бірлестіктің қағидаларымен айқындалады, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе.

8.10. Бірлестіктің өтемдік қорының қаражаты Бірлестіктің басқа мүлкінен бөлінген. Өтем қорының қаражатын Бірлестікке тиесілі өзге де құралдармен, сондай-ақ қаржылық есептілікте көрсетілген кезде араластыруға жол берілмейді.

9-бап. ЕРЕЖЕЛЕР МЕН СТАНДАРТТАР

9.1. Бірлестік өзінің барлық мүшелері орындауға міндетті, келесі мақсаттарды қамтамасыз етуге бағытталған қағидалар мен стандарттарды әзірлеуге құқылы:

  1. Бірлестік мүшелеріне қойылатын нақты талаптарды айқындау;

  2. оның мүшелері көрсететін актуарлық қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін арттыру;

  3. актуарлық қызметтердің сапасына қатысты тұтынушыларды жаңылыстыратын іс-әрекеттердің алдын алу;

  4. Бірлестік мүшелері көрсететін актуарлық қызметтердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру;

  5. Бірлестік мүшелерінің мүліктік жауапкершілігін қамтамасыз ету тәсілдерін қолдану;

  6. Бірлестік мүшелерінің мүдделерін қорғау.

9.2. Бірлестіктің ережелері мен стандарттары Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмеуі тиіс.

9.3. Бірлестіктің ережелері мен стандарттары Қазақстан Республикасының техникалық реттеу саласындағы заңнамасында белгіленген талаптарға, іскерлік этика ережелеріне сәйкес келуі, өзін-өзі реттеудегі мүдделер қақтығысын жою немесе азайтуы тиіс.

9.4. Бірлестіктің қағидалары мен стандарттары жосықсыз бәсекелестікке, актуарлық қызметтерді тұтынушыларға және өзге де тұлғаларға моральдық зиян немесе залал келтіретін іс-әрекеттерді, Бірлестік мүшесінің іскерлік беделіне немесе Бірлестіктің іскерлік беделіне нұқсан келтіретін іс-әрекеттерді жасауға кедергі келтіретін талаптарды белгілеуге тиіс. Бірлестік ережелері Бірлестік мүшелерінің жауапкершілігін және оған тарту тәртібін көздеуге тиіс.

9.5. Қағидалар мен стандарттар Бірлестіктің интернет-ресурсында міндетті түрде орналастырылуға және (немесе) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таратылатын мерзімді баспа басылымдарында жариялануға тиіс. Заңмен қорғалатын құпияны қоспағанда, қағидалар мен стандарттарды толық емес мазмұнда жариялауға жол берілмейді.

10-бап. БАСҚАРУ ОРГАНДАРЫ

10.1. Бірлестіктің басқару органдары:

  1. Бірлестіктің МЖЖ — жоғары басқару органы;

  2. Басқарма — атқарушы басқару органы;

  3. Тексеру комиссиясы — бақылау органы болып табылады.

11-бап. БІРЛЕСТІК МҮШЕЛЕРІНІҢ ЖАЛПЫ ЖИНАЛЫСЫ (БІРЛЕСТІК МЖЖ)

11.1. Бірлестіктің жоғары басқару органы Бірлестік МЖЖ болып табылады. Бірлестік МЖЖ Бірлестік қызметінің кез келген мәселелері бойынша шешім қабылдауға құқылы.

11.2. Бірлестік МЖЖ айрықша құзыретіне келесідей мәселелер жатады:

  1. Бірлестіктің жарғысын бекіту, оған өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

  2. Бірлестіктің басқару органдарының құзыретін, ұйымдық құрылымын, өкілеттіктерін қалыптастыру және тоқтату тәртібін айқындау;

  3. Бірлестіктің басқарма басшылары мен мүшелерін сайлау, аталған органның өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату немесе басшылардың не оның жекелеген мүшелерінің өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату;

  4. Басқарма Төрағасы лауазымына тағайындау, оны лауазымынан мерзімінен бұрын босату;

  5. Бірлестіктің Жарғысында белгіленген тәртіппен Бірлестіктің тексеру комиссиясының мүшелерін тағайындау;

  6. басқарманың, тексеру комиссиясының, бірлестік мүшелерінің есептілікті ұсыну және олардың қызметін бақылау тәртібін, кезеңділігін, мерзімдерін айқындау;

  7. Басқарма Төрағасының қаржылық есептілігін ұсыну тәртібі мен кезеңділігін, сондай-ақ тексеру комиссиясының тексеру жүргізу және олардың нәтижелерін бекіту тәртібін айқындау;

  8. ықпал ету шараларын, оларды қолдану тәртібі мен негіздерін, Бірлестік мүшелерінің Бірлестік қағидалары мен стандарттарының талаптарын, Бірлестікке мүшелік шарттарын бұзғаны туралы істерді қарау тәртібін бекіту;

  9. Бірлестік қызметінің басым бағыттарын, оның мүлкін қалыптастыру және пайдалану қағидаттарын айқындау;

  10. Бірлестіктің Жарғысында және Бірлестіктің ішкі құжаттарында белгіленген нысан, тәртіп және кезеңділік бойынша басқарманың, тексеру комиссиясының және мамандандырылған органдардың есептерін бекіту;

  11. Бірлестіктің бюджетін бекіту, оған өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу, Бірлестіктің жылдық қаржылық есептілігін бекіту;

  12. Бірлестіктің мүлкін қалыптастыру және пайдалану қағидаттарын, Бірлестіктің мүшелік жарналарының мөлшерін, тәртібі мен төлеу мерзімдерін айқындау;

  13. Бірлестікті қайта ұйымдастыру немесе тарату туралы шешім қабылдау, таратушыны немесе тарату комиссиясын тағайындау;

  14. заң актілерінде белгіленген шектерге сәйкес Бірлестіктің басқа заңды тұлғаларды немесе өз филиалдары мен өкілдіктерін құруға немесе олардың қызметіне қатысуы туралы шешім қабылдау, филиалдар мен өкілдіктер туралы ережелерді бекіту, олардың басшыларын тағайындау;

  15. тұлғаны Бірлестік мүшесінен шығару;

  16. Бірлестік мүшелігінен шығарудың негізсіздігі туралы тұлғалардың өтініштерін қарау;

  17. Бірлестіктің қағидалары мен стандарттарын бекіту, оларға өзгерістер және (немесе) толықтырулар енгізу;

  18. Бірлестіктің бухгалтерлік есебі мен қаржылық есептілігінің жүргізілуін тексеру үшін аудиторлық ұйымды тағайындау;

  19. Қазақстан Республикасының заңдарына және Бірлестіктің Жарғысына сәйкес өзге де шешімдер қабылдау жатады.

12-бап. БІРЛЕСТІК МҮШЕЛЕРІНІҢ ЖАЛПЫ ЖИНАЛЫСЫН ШАҚЫРУ ЖӘНЕ ӨТКІЗУ ТӘРТІБІ

12.1. Бірлестік МЖЖ жылдық және кезектен тыс болып бөлінеді.

12.2. Бірлестік жыл сайын жылдық Бірлестік МЖЖ өткізуге міндетті. Өзге Бірлестік МЖЖ кезектен тыс болып табылады.

12.3. Бірлестік мүшелері өзара тең және Бірлестік МЖЖ-да дауыс беру кезінде әрқайсысы бір дауысқа ие болады.

12.4. Бірлестік мүшесінің дауыс беру құқығын өзге тұлғаға, оның ішінде Бірлестіктің басқа мүшесіне беруге жол берілмейді.

12.5. Жылдық Бірлестік МЖЖ-да:

  1. Бірлестіктің жылдық қаржылық есептілігі бекітіледі;

  2. Бірлестіктің басқару органдарының Бірлестік мүшелері алдындағы есебі бекітіледі.

12.6. Мұндай мәселелер бойынша шешім Бірлестіктің дауыс беретін мүшелерінің жай көпшілігімен қабылданады.

12.7. Жылдық Бірлестік МЖЖ шешімі бойынша Бірлестік МЖЖ құзыретіне жатқызылған басқа да мәселелерді қарауға құқылы.

12.8. Жылдық Бірлестік МЖЖ қаржы жылы аяқталғаннан кейін 3 (үш) ай ішінде жүргізілуі тиіс. Бірлестіктің аудитін есепті кезеңде аяқтау мүмкін болмаған жағдайда, көрсетілген мерзім 2 (екі) айға дейін ұзартылған болып есептеледі.

12.9. Жылдық Бірлестік МЖЖ-н Бірлестік басқармасы шақырады.

12.10. Кезектен тыс Бірлестік МЖЖ:

  1. Бірлестік басқармасының бастамасы;

  2. Бірлестік мүшелерінің үшінші бөлігінің бастамасы бойынша шақырылады.

12.11. Қазақстан Республикасының заңдарында, Бірлестіктің Жарғысында Бірлестік МЖЖ-н шақырудың өзге де жағдайлары көзделуі мүмкін.

12.12. Бірлестік МЖЖ-н дайындауды және өткізуді:

  1. Бірлестіктің басқармасы;

  2. Бірлестіктің тарату комиссиясы жүзеге асырады.

12.13. Бірлестік мүшелерінің үшінші бөлігінің бастамасы бойынша Бірлестік МЖЖ-н дайындауды және өткізуді бірлестік Басқармасының Төрағасы жүзеге асырады.

12.14. Егер Бірлестіктің Жарғысында өзгеше көзделмесе, Бірлестік МЖЖ-н шақыру, дайындау және өткізу жөніндегі шығыстарды Бірлестік көтереді.

12.15. Бірлестіктің басқару органдары Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жылдық Бірлестік МЖЖ-н шақыру тәртібін бұзған жағдайда, кез келген мүдделі тұлғаның талабы бойынша қабылданған сот шешімінің негізінде шақырылуы және өткізілуі мүмкін.

12.16. Бірлестік МЖЖ Бірлестік МЖЖ-да бекітілген ішкі құжаттарға сәйкес жүргізіледі, олар Бірлестіктің МЖЖ өткізу тәртібін, нысанын, мерзімін, орнын және тәсілін анықтайды.

12.17. Бірлестік мүшелерінің жалпы санының жиынтығында 5 (бес) және одан да көп пайызын құрайтын Бірлестік мүшелері олар айқындаған мәселелерді Бірлестік МЖЖ күн тәртібіне оны өткізу күніне дейін 7 (жеті) күнтізбелік күннен кешіктірмей енгізуді талап етуге құқылы. Бұл талапты орындау Бірлестік МЖЖ-н шақырушы орган немесе тұлғалар үшін міндетті.

12.18. Егер Бірлестік мүшелерінің 5 (бес) және одан да көп пайызының талабы бойынша Бірлестік МЖЖ бастапқы күн тәртібіне өзгерістер енгізілсе, Бірлестік МЖЖ шақырушы орган немесе тұлғалар Бірлестік МЖЖ ашылғанға дейін 5 (бес) күнтізбелік күннен кешіктірмей Бірлестік МЖЖ ішкі құжаттарымен бекітілген тәсілдердің бірімен осы өзгерістер туралы Бірлестік мүшелеріне хабарлауға міндетті.

12.19. «Әр түрлі», «өзге», «басқалар» және оларға ұқсас тұжырымдамаларды қоса алғанда, кең түсіністікпен мәселелерді біріктіру Бірлестік МЖЖ күн тәртібіне енгізуге тыйым салынады.

12.20. Қаржылық есептілік және олар бойынша Тексеру комиссиясының қорытындылары, аудиторлық ұйымдардың алдыңғы үш жылдағы есептері Бірлестіктің атқарушы органымен сақталуы және кез келген уақытта танысу үшін Бірлестіктің кез келген мүшесіне берілуі тиіс. Бірлестік мүшесінің талап етуі бойынша оған көрсетілген құжаттардан куәландырылған үзінділер беріледі.

12.21. Бірлестік МЖЖ регламенті Қазақстан Республикасының Заңдарына, осы Жарғыға, қағидаларға және Бірлестіктің ішкі қызметін реттейтін өзге де құжаттарға сәйкес айқындалады, немесе Бірлестік МЖЖ-мен тікелей айқындалады.

12.22. Бірлестік МЖЖ ашылар алдында Бірлестік мүшелерін тіркеу жүргізіледі. Бірлестіктің тіркелмеген мүшесі кворумды анықтау кезінде ескерілмейді және дауыс беруге қатысуға құқылы емес.

12.23. Бірлестік МЖЖ мүшелерді тіркеу деректері тиісті кворумның болуын болжауға жеткілікті негіздер берген жағдайда жарияланған уақытта ашылады.

12.24. Бірлестік МЖЖ барлық мүшелері тіркелген, хабардар етілген және Бірлестік МЖЖ-ның ашылу уақытының өзгеруіне қарсы болмаған жағдайды қоспағанда, жарияланған уақыттан бұрын ашылуы мүмкін емес.

12.25. Бірлестік МЖЖ заңды деп танылады, ал кворум шарттары, егер оған Бірлестік мүшелерінің жалпы санының кемінде жартысы қатысса, сақталған деп танылады.

12.26. Бірлестік МЖЖ кворумы болмаған жағдайда Бірлестік МЖЖ болмаған күннен кейін 10 (он) күнтізбелік күннен кейін қайтадан шақырылады. Бірлестік МЖЖ қайта шақырылған кезде Жарғының 12.16–12.17-тармақтарда белгіленген ережелер сақталуы тиіс.

12.27. Бірлестік МЖЖ-ның қайта шақырылуы заңды, ал кворум шарттары сақталған деп танылады, оған қатысып отырған Бірлестік мүшелерінің санына қарамастан. Егер қайталама Бірлестік МЖЖ-на қатысушылардың саны Бірлестік мүшелерінің жалпы санының жартысынан азын құраса, онда мұндай Бірлестік МЖЖ білікті көпшілік дауыстарды талап етпейтін мәселелер бойынша ғана шешім қабылдауға құқылы.

12.28. Бірлестік МЖЖ-н Бірлестіктің басқарма төрағасы немесе оның міндеттерін атқаратын адам ашады. Бірлестік мүшелері шақырған Бірлестік МЖЖ-н шақырған Бірлестік мүшелерінің бірі ашады.

12.29. Бірлестік МЖЖ-н ашатын адам Бірлестік МЖЖ-да төрағалық етушісі мен хатшысын сайлайды. Бірлестік МЖЖ-да төрағалық етушіні және хатшысын сайлау туралы мәселе бойынша дауыс беру кезінде Бірлестік МЖЖ-на қатысатын Бірлестіктің әрбір мүшесі бір дауысқа ие болады, ал шешім қатысып отырған мүшелердің жай көпшілік дауысымен қабылданады.

12.30. Бірлестік МЖЖ-ның хатшысы Бірлестік МЖЖ хаттамасын жүргізуге жауап береді.

12.31. Хаттамаға төрағалық етуші және Бірлестік МЖЖ хатшысы қол қояды.

12.32. Барлық Бірлестік МЖЖ хаттамалары хаттамалар кітабына тігіледі, ол Бірлестік басқармасында сақталады және кез келген уақытта Бірлестіктің кез келген мүшесіне танысу үшін ұсынылуы тиіс. Бірлестік мүшелерінің талап етуі бойынша оларға хаттамалар кітабынан куәландырылған үзінділер беріледі.

12.33. Күн тәртібіне енгізілген мәселелерді талқылау басталғанға дейін Бірлестік МЖЖ кворумды айтуға міндетті. Бұл талапты сақтамау кворум бар екендігі анықталғанға дейін Бірлестік МЖЖ қабылдаған барлық шешімдердің тең болмауына әкеп соғады.

12.34. 11.2-тармақтың 1)–5), 13) тармақшаларында көрсетілген мәселелер бойынша дауыс беру кезінде кворумды тікелей дауыс берер алдында қайта белгілеу қажет.

12.35. Жарғының 12.16-тармағына сәйкес Бірлестік МЖЖ Бірлестік мүшелеріне хабарланған күн тәртібі мәселелері бойынша ғана шешім қабылдауға құқылы. Бұл ретте Жарғының 12.18-тармағына сәйкес Бірлестік мүшелері күн тәртібіне енгізуді талап еткен мәселелер күн тәртібіне енгізілген болып саналады.

12.36. Жарғының 11.2-тармағының 1)–5), 13) тармақшаларында көрсетілген мәселелер бойынша қатысушылардың төрттен үш көпшілік дауысымен шешімдер қабылдайды. Басқа мәселелер бойынша Бірлестік МЖЖ-на қатысушылардың жай көпшілік дауысымен қабылданады.

12.37. Жарғының 11.2-тармағының 14) тармақшасы бойынша шешім қабылдау кезінде Бірлестік мүшелерінен шығарылатын тұлға дауыс беруге қатыспайды.

12.38. Егер Бірлестіктің ішкі қызметін реттейтін ережелер мен өзге де құжаттарда жасырын дауыс беру көзделмеген болса, Бірлестік МЖЖ шешімдері ашық дауыс беру арқылы қабылданады.

12.39. Бірлестік МЖЖ-ның шешімдері, сондай-ақ, Бірлестік мүшелерінің жалпы санының жиынтығында 5 (бес) және одан да көп пайызын құрайтын Бірлестік мүшелері талап еткен жағдайларда жасырын дауыс беру арқылы қабылдануы тиіс.

12.40. Жасырын дауыс беру кезінде оны өткізу рәсімі дауыстарды дәл санауды және дауыс беру нәтижелерінің дұрыстығын қамтамасыз етуі тиіс.

12.41. Осы Жарғыда немесе ережелерде және Бірлестіктің ішкі қызметін реттейтін өзге де құжаттарда белгіленген, Бірлестік МЖЖ-н өткізу және шешімдер қабылдау тәртібін бұза отырып қабылданған Бірлестік МЖЖ-ның шешімін, сол сияқты Қазақстан Республикасының заңнамасына не Бірлестіктің Жарғысына қайшы келетін Бірлестік МЖЖ шешімі, оның ішінде Бірлестік мүшесінің құқығын бұзатын шешімді сот дауыс беруге қатыспаған немесе дау айтылатын шешімге қарсы дауыс берген Бірлестік мүшесінің арызы бойынша толық немесе ішінара жарамсыз деп тануы мүмкін.

13-бап. БІРЛЕСТІК БАСҚАРМАСЫ

13.1. Бірлестік қызметіне жалпы басшылықты Басқарма төрағасының басшылығымен Бірлестік Басқармасы (бұдан әрі — Басқарма) қамтамасыз етеді. Басқарманың орналасқан жері осы Жарғының 1.5-тармағында көрсетілген Бірлестіктің орналасқан жері болып табылады.

13.2. Басқарма мүшелері 3 (үш) жылдан аспайтын мерзімге Бірлестік МЖЖ-да сайланады. Басқарманың сандық құрамын Бірлестік МЖЖ анықтайды, бірақ 7 (жеті) мүшеден аспауы және 3 (үш) мүшеден кем болмауы тиіс.

13.3. Басқарма Бірлестік мүшелерінің қатарынан құрылады. Бірлестік МЖЖ шешімімен басқаруға тәуелсіз мүшелер сайлануы мүмкін. Бірлестікке мүшелікпен және Бірлестікпен немесе оның мүшелерімен еңбек қатынастарымен байланысты емес тұлға тәуелсіз мүше болып есептеледі.

13.4. Басқарма мүшелерін сайлау Бірлестік МЖЖ қатысушылары дауыс беруге арналған бюллетеньдерді пайдалана отырып кумулятивті дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Басқарма мүшелерін сайлау кезінде Бірлестіктің әрбір мүшесінің Бірлестік МЖЖ белгілеген Басқарма мүшелерінің санына тең дауыс саны болады. Бұл ретте Бірлестіктің әрбір мүшесі өз дауыстарын бір кандидат үшін толық беруге немесе оларды басқарма мүшелігіне бірнеше кандидат арасында бөлуге құқылы. Ең көп дауыс санын жинаған кандидаттар басқарма мүшелігіне сайланды деп есептеледі.

13.5. Егер басқарма мүшелігіне екі және одан да көп кандидат тең дауыс санын алса, осы кандидаттарға қатысты бірлестік мүшелеріне тең дауыс санын жинаған кандидаттарды көрсете отырып, кумулятивтік дауыс беру бюллетеньдерін ұсыну арқылы қосымша кумулятивтік дауыс беру жүргізіледі.

13.6. Басқарма төрағасын сайлауды Бірлестік МЖЖ-да сайланған Басқарма мүшелерінің санынан Бірлестік МЖЖ жүзеге асырады.

13.7. Басқарманың құзыретіне мынадай мәселелер жатады:

  1. Бірлестіктің мамандандырылған органдарын құру, олар туралы ережелерді және олардың қызметін жүзеге асыру қағидаларын бекіту;

  2. штаттық персоналдың ұйымдық құрылымын, Бірлестік қызметкерлерінің штат санын, еңбекақы төлеу жүйесін айқындау, олардың лауазымдық айлықақыларының мөлшерін белгілеу, сыйлықақы беру мәселелерін шешу, Бірлестіктің штаттағы қызметкерлеріне қатысты көтермелеу шараларын қабылдау және тәртіптік жаза қолдану;

  3. Бірлестік Басқармасының Төрағасы лауазымына тағайындау және оны қызметтен босату үшін кандидатты Бірлестік МЖЖ-на ұсыну;

  4. Бірлестік құрған төрелікте дау қатысушыларының өтініштері бойынша қарастырылатын дауда дау қатысушылары таңдауы үшін төрешілер ретінде ұсынылуы мүмкін кандидатуралардың тізбесін бекіту;

  5. Бірлестік мүшелігіне кіру туралы шешім қабылдау;

  6. осы Жарғыға сәйкес Бірлестік жүргізетін зерттеу жобаларына қатысатын жұмыс топтарының жетекшісі мен мүшелерін бекіту;

  7. Бірлестік атынан заңды және жеке тұлғаларға талап (талап-арыз) ұсыну туралы шешімдер қабылдау;

  8. Жарғыда көзделген жағдайларда және нысанда Бірлестік мүшесіне оның кәсіби мүдделерін білдіруде және бұзылған құқықтарын қорғауда жәрдем көрсету туралы шешімдер қабылдау;

  9. мемлекеттік органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, қоғамдық бірлестіктердің, ұйымдардың, лауазымды адамдардың, мемлекеттік қызметшілердің сот даулауына жататын шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) сотқа шағымдану туралы шешімдер қабылдау;

  10. Бірлестіктің атынан мемлекеттік органдарға қабылданған нормативтік құқықтық актілер және актуарлық және онымен байланысты өзге де қызметті реттейтін, қабылдауға дайындалып жатқан нормативтік құқықтық актілердің жобалары бойынша ұсыныстар енгізу туралы шешім қабылдау;

  11. Бірлестіктің «республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сомасы 1000 (мың) ең төменгі есептік көрсеткіштен асатын мәмілелерді және/немесе өзара байланысты мәмілелерді жасасуы туралы шешім қабылдау;

  12. осы Жарғыда және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басқа да мәселелерді қарастыру.

13.8. Басқарма өз отырыстарын тоқсанына кемінде бір рет өткізеді. Басқарманың кезектен тыс отырыстары Бірлестіктің кез келген мүшесінің талабы бойынша өткізіледі. Басқарма отырыстары және оларға дауыс беру Басқарманың барлық мүшелерінің келісімімен конференс-байланыс өткізу немесе электрондық хабарламалар алмасу арқылы қашықтықтан өткізілуі мүмкін.

13.9. Басқарма отырысы, егер оған Басқарма мүшелерінің жалпы санының кемінде жартысы қатысса, заңды болып саналады.

13.10. Басқарманың әрбір мүшесі дауыс беру кезінде бір дауысқа ие болады.

13.11. Басқарма шешімі, егер оған отырысқа қатысушы Басқарма мүшелерінің жартысынан астамы дауыс берсе, қабылданды деп есептеледі. Дауыс саны тең болған жағдайда Басқарма төрағасының дауысы шешуші болып саналады.

13.12. Басқарма мүшесі жазбаша түрде өзін-өзі реттеудегі мүдделер қақтығысы туралы мәлімдеуге міндетті.

13.13. Басқарма мүшесі мүдделер қақтығысы және осыған байланысты Бірлестіктің заңды мүдделеріне зиян келтіру мүмкіндігі туралы мәлімдеу міндетін бұзған жағдайда Бірлестік МЖЖ осы мүшенің өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы шешім қабылдайды.

13.14. Басқарма төрағасының (немесе оның орнындағы тұлғаның) Басқарма құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша құжаттарға қол қоюға құқығы бар.

13.15. Басқарманың барлық шешімдері хаттамалармен ресімделеді. Басқарма мүшелері хаттама мәтінін алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде танысуға және келісуге міндетті. Хаттама мазмұнына ескертулер болған кезде Басқарма мүшесі бұл туралы хаттаманы ресімдеген Басқарма отырысының хатшысына оны алған күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті. Басқарма мүшесінен көрсетілген мерзім ішінде қарсылықтар алынбаған жағдайда Басқарма отырысының хаттамасы басқарманың келісілген мүшесі болып саналады.

13.16. Басқарма отырысының хаттамасына Басқарма Төрағасы және отырысты өткізу алдында сайланатын Басқарма отырысының хатшысы қол қояды.

14-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ БАСҚАРМА ТӨРАҒАСЫ

14.1. Басқарма төрағасының құзыретіне Бірлестік МЖЖ, Басқарманың және Бірлестіктің мамандандырылған органдарының құзыретіне жатпайтын Бірлестіктің шаруашылық және өзге де қызметінің кез келген мәселелері жатады.

14.2. Басқарма төрағасы Басқарманың ұсынысы бойынша 3 (үш) жылдан аспайтын мерзімге Бірлестік МЖЖ-мен сайланады.

14.3. Басқарма төрағасы мынадай функцияларды жүзеге асырады:

  1. сенімхатсыз, өзіне берілген өкілеттіктер шегінде, Бірлестіктің атынан үшінші тұлғалармен қатынастарда әрекет етеді;

  2. Бірлестікті ұсыну құқығына сенімхаттар, оның ішінде қайта сенім білдіру құқығымен сенімхаттар береді;

  3. Бірлестік МЖЖ, Басқарманың және Бірлестіктің мамандандырылған органдарының шешімдерінің орындалуын ұйымдастырады;

  4. банктерде Бірлестіктің есеп айырысу және өзге де шоттарын ашады, өзіне берілген өкілеттіктер шегінде Бірлестіктің мүлкі мен ақшасын басқарады, Бірлестіктің қаржы құжаттарына қол қояды;

  5. Бірлестіктің «республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген сомасы 1000 (мың) ең төменгі есептік көрсеткіштен аспайтын мәмілелерді және/немесе өзара байланысты мәмілелерді жасасуы туралы шешімдер қабылдайды;

  6. Бірлестіктің ішкі қызметін ұйымдастыру мақсатында қабылданатын, бекітілуі атқарушы органның құзыретіне жатқызылған құжаттарды бекітеді;

  7. Бірлестік МЖЖ-на қызметінің мәселелері бойынша есептерді ұсынады;

  8. Басқарма шешімімен айқындалған штат саны мен ұйымдық құрылымына сәйкес Бірлестік қызметкерлерін жұмысқа қабылдауды, ауыстыруды және жұмыстан босатуды жүзеге асырады, олардың лауазымдық нұсқаулықтарын бекітеді, олармен еңбек шарттарына және оларға қосымша келісімдерге қол қояды;

  9. бұйрықтар мен өкімдер шығарады, Бірлестік қызметкерлері арасында міндеттерді бөледі;

  10. өзіне берілген өкілеттіктерді ескере отырып, мәмілелер (шарттар, келісім-шарттар, келісімдер) жасасады және бұзады, оларға өзгерістер мен толықтырулар енгізеді және олардың орындалуын қамтамасыз етеді;

  11. Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген қаржылық, статистикалық және өзге де есептілік түрлерін жасауды ұйымдастырады және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес оның дұрыстығы үшін жауапты болады;

  12. материалдық және еңбек ресурстарының мақсатты, ұтымды және үнемді пайдаланылуын бақылауды жүзеге асырады;

  13. Бірлестіктің интернет-ресурсында заңнамада және Бірлестіктің ішкі құжаттарында көзделген ақпаратты орналастыруды қамтамасыз етеді;

  14. қызметтік немесе коммерциялық құпияны және заңмен қорғалатын өзге де құпияны жария етпеуді қамтамасыз етеді;

  15. осы Жарғымен немесе Қазақстан Республикасының заңнамасымен Бірлестіктің өзге басқару органдарының құзыретіне жатқызылмаған өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады.

14.4. Басқарма төрағасы Бірлестік мүшелерінің алдында Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өз іс-әрекеттері үшін жауапты болады.

15-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ТЕКСЕРУ КОМИССИЯСЫ

15.1. Атқарушы органның қаржы-шаруашылық қызметін бақылауды жүзеге асыру үшін Бірлестікте бірлестік мүшелерінен тексеру комиссиясы құрылады.

15.2. Тексеру комиссиясы 5 (бес) адамнан аспайтын құрамда құрылады.

15.3. Бірлестіктің тексеру комиссиясы 3 (үш) жылдан аспайтын мерзімге Бірлестік МЖЖ-мен сайланады.

15.4. Тексеру комиссиясының мүшесі бір мезгілде Бірлестік басқармасының жетекшісі бола алмайды.

15.5. Тексеру комиссиясы кез келген уақытта Бірлестіктің атқарушы органының қаржы-шаруашылық қызметіне тексеру жүргізуге құқылы. Тексеру комиссиясы осы мақсат үшін Бірлестіктің барлық құжаттамасына сөзсіз қол жеткізу құқығына ие. Тексеру комиссиясының талабы бойынша Басқарма басшысы ауызша немесе жазбаша нысанда қажетті түсініктемелер беруге міндетті.

15.6. Тексеру комиссиясы міндетті түрде Бірлестік МЖЖ бекітілгенге дейін Бірлестіктің қаржылық есептілігіне тексеру жүргізеді. Бірлестік МЖЖ тексеру комиссиясының немесе аудиторлық есептің қорытындысынсыз қаржылық есептілікті бекітуге құқығы жоқ.

15.7. Бірлестіктің тексеру комиссиясының жұмыс тәртібі ережелермен және Бірлестіктің ішкі қызметін реттейтін өзге де құжаттармен айқындалады.

16-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН ОРГАНДАРЫ

16.1. Бірлестіктің мамандандырылған органдары болып келесілер табылады:

  1. Кәсіби этика жөніндегі комитет — Бірлестік мүшелерінің Бірлестік ережелері мен стандарттарының талаптарын сақтауын бақылауды жүзеге асыратын орган;

  2. Тәртіптік комиссия — Бірлестік мүшелерінің Бірлестік ережелері мен стандарттарының талаптарын, Бірлестікке мүшелік шарттарын бұзғаны туралы істерді қарау және Бірлестік мүшелеріне қатысты ықпал ету шараларын қолдану жөніндегі басқару органдарына ұсынымдар дайындау жөніндегі орган.

16.2. Бірлестікте Қазақстан Республикасының заңдарына және (немесе) Жарғыға сәйкес өзге де мамандандырылған органдар құрылуы мүмкін.

16.3. Бірлестіктің мамандандырылған органдары Басқарма бекіткен ереже негізінде әрекет етеді және өз функцияларын дербес жүзеге асырады.

16.4. Тәртіптік комиссия Кәсіби этика жөніндегі комитет жүргізген тексерулердің, Бірлестік мүшелерінің іс-әрекеттеріне жасалған шағымдарды қараудың нәтижелері бойынша Бірлестік Басқармасына Бірлестік мүшелеріне қатысты ықпал ету шараларын қолдану туралы ұсынымдар жібереді.

17-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖАҒДАЙЫ. МҮЛІКТІ БАСҚАРУ ЖӨНІНДЕГІ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ БӨЛІМШЕЛЕРДІҢ ҚҰҚЫҒЫ

17.1. Бірлестік Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында филиалдар құруға және өкілдіктер ашуға құқылы.

17.2. Бірлестіктің филиалдары мен өкілдіктері заңды тұлғалар болып табылмайды. Олар мүлікпен қамтамасыз етіледі және Бірлестік МЖЖ бекіткен ережелер негізінде әрекет етеді. Филиалдың немесе өкілдіктің мүлкі жеке баланста және Бірлестіктің балансында ескеріледі.

17.3. Филиалдар мен өкілдіктер қызметін Бірлестік атынан жүзеге асырады. Бірлестік өз филиалының не өкілдігінің қызметі үшін жауапты.

17.4. Филиалды немесе өкілдікті құру, филиал немесе өкілдік туралы ережені бекіту, филиал немесе өкілдік басшыларын тағайындау туралы шешімдер Бірлестік МЖЖ-да қабылданады.

17.5. Құқықтық жағдайы, қызмет аумағы, құрылымдық бөлімшелердің (филиалдар мен өкілдіктердің) мүлікті басқару жөніндегі құқығы және құрылымдық бөлімшелер (филиалдар мен өкілдіктер) қызметінің өзге де аспектілері тиісті филиал немесе өкілдік туралы ережемен және Қазақстан Республикасының заңнамасымен айқындалады.

17.6. Бірлестік заңдарда белгіленген жағдайларды қоспағанда, өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелер құруға құқылы.

18-бап. МҮДДЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫНЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ

18.1. Мүдделер қақтығысы еңбек шарты немесе Бірлестікпен азаматтық-құқықтық шарт негізінде әрекет ететін Бірлестік мүшелерінің жеке мүдделілігі олардың өздерінің кәсіптік (мүшелік) міндеттерін орындауына әсер ететін немесе ықпал етуі мүмкін және (немесе) Бірлестіктің заңды мүдделеріне зиян келтіруге немесе осындай қайшылықтың туындау қатеріне әкеп соғуы мүмкін осындай жеке мүдделілік пен Бірлестіктің заңды мүдделері арасында қайшылықтың туындауына әкеп соқтыратын жағдай.

18.2. Мүдделер қақтығысын болдырмау мақсатында Бірлестік мүшелері мен қызметкерлері, басқару органдарының құрамына кіретін адамдар Бірлестіктің мүдделерін, ең алдымен Бірлестік қызметінің мақсаттарына қатысты сақтауға міндетті және олардың өздерінің кәсіби міндеттерін жүзеге асыруына байланысты мүмкіндіктерді пайдаланбауға немесе мұндай мүмкіндіктерді осы Жарғыда көрсетілген мақсаттарға қайшы келетін мақсаттарда пайдалануға жол бермеуге тиіс.

18.3. Мүдделер қақтығысы болжанатын мәміле Бірлестік МЖЖ-мен бекітілуі тиіс. Мүдделі тұлға Бірлестік МЖЖ-на осындай мәміленің жасалынуы туралы хабардар етуге тиіс.

18.4. Мүдделі тұлға, егер мәміле Бірлестік МЖЖ-мен бекітілмесе, мүдделер қақтығысы болған кезде жасалған осындай мәміле нәтижесінде Бірлестікке келтірілген залалдарды өтеу бойынша жауапты болады.

18.5. Мұндай мүдделі тұлға залалдарды өтеумен қатар осындай мәміле жасау нәтижесінде тапқан барлық табысты Бірлестікке қайтаруға тиіс. Егер залалдар бірнеше мүдделі тұлғалардың іс-әрекеттері нәтижесінде туындаса, олар Бірлестік алдында ортақ жауапкершілікте болуға тиіс.

18.6. Келесі мәселелер бойынша шешімдер қабылдау кезінде:

  • Басқару органдары мен мамандандырылған органдардың мүшелерін сайлау кезінде;
  • Бірлестік алдындағы сіңірген еңбегі үшін Бірлестік мүшелерін марапаттау және көтермелеу кезінде;
  • Бірлестік мүшелеріне ықпал ету шараларын қолдану кезінде —

дауыс беру сәтінде қарастырылып отырған Бірлестік мүшесінің жақын туысы не өзге де Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес аффилиирленген тұлғасы болып табылатын мүшенің дауысы ескерілмейді.

18.7. Бірлестіктің ішкі құжаттарында мүдделер қақтығысының алдын алуға және оны реттеуге бағытталған өзге де шаралар көзделуі мүмкін.

19-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ҚЫЗМЕТІН ҚАЙТА ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ТОҚТАТУ ШАРТТАРЫ. БІРЛЕСТІК ТАРАТЫЛҒАН ЖАҒДАЙДА МҮЛІКТІ ПАЙДАЛАНУ ТӘРТІБІ

19.1. Бірлестікті ерікті түрде қайта ұйымдастыру (біріктіру, біріктіру, бөлу, бөліп шығару, қайта құру) осы Жарғыда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Бірлестік МЖЖ шешімі бойынша жүргізіледі.

19.2. Бірлестікті мәжбүрлеп қайта ұйымдастыру Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде көзделген жағдайларда сот органдарының шешімі бойынша жүзеге асырылуы мүмкін.

19.3. Біріктіру нысанында қайта ұйымдастыру жағдайларын қоспағанда, Бірлестік жаңадан пайда болған ұйым (ұйымдар) болып мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен бастап қайта ұйымдастырылды деп есептеледі.

19.4. Бірлестік оған басқа ұйымды қосу нысанында қайта ұйымдастырылған кезде Бірлестікке қосылған ұйымның қызметін тоқтату туралы мәліметтер бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне енгізілген кезден бастап қайта ұйымдастырылды деп есептеледі.

19.5. Бірлестік Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген негізде және тәртіппен ерікті түрде (Бірлестік МЖЖ шешімі бойынша) және мәжбүрлеп (сот шешімі бойынша) таратылуы мүмкін.

19.6. Тарату комиссиясы Бірлестіктің таратылуы туралы ақпарат жариялайды, сондай-ақ оның несие берушілерінің талаптарын мәлімдеу тәртібі мен мерзімі туралы әділеттіліктің орталық органының ресми басылымдарында жариялайды. Наразылықтарды мәлімдеу мерзімі Бірлестіктің таратылуы туралы жарияланған сәттен бастап 2 (екі) айдан кем болмауы тиіс. Тарату комиссиясы кредиторларды анықтауға және берешекті алуға, Бірлестіктің филиалдары мен өкілдіктерін есептен шығаруға шаралар қабылдайды, сондай-ақ Бірлестіктің таратылуы туралы кредиторларды жазбаша хабардар етеді.

19.7. Кредиторлардың талап-арыз беруге арналған мерзімі өткеннен кейін тарату комиссиясы аралық тарату балансын жасайды, онда Бірлестік мүлкінің құрамы, кредиторлар мәлімдеген талап-арыздардың тізбесі, сондай-ақ оларды қарау нәтижелері туралы мәліметтер болады.

19.8. Аралық тарату балансын Бірлестік МЖЖ немесе Бірлестікті тарату туралы шешім қабылдаған орган бекітеді.

19.9. Егер Бірлестікте кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру үшін ақша жеткіліксіз болса, тарату комиссиясы Бірлестіктің мүлкін сот шешімдерін орындау үшін белгіленген тәртіппен жария сауда-саттықта сатуды жүзеге асырады.

19.10. Бірлестіктің кредиторына ақша төлеу Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 51-бабында белгіленген кезектілік тәртібімен, аралық тарату балансына сәйкес, оның бекітілген күнінен бастап тарату комиссиясымен жүзеге асырылады.

19.11. Тарату комиссиясы кредиторлармен есеп айырысу аяқталғаннан кейін тарату балансын жасайды, оны Бірлестік МЖЖ немесе Бірлестікті тарату туралы шешім қабылдаған орган бекітеді.

19.12. Бірлестік таратылған кезде кредиторлардың талаптары қанағаттандырылғаннан кейін қалған мүлік, егер заң актілерінде өзгеше тәртіп көзделмесе, жарғылық мақсаттарға жіберіледі.

19.13. Бірлестіктің таратылуы аяқталды, ал Бірлестік өз қызметін тоқтатты деп бұл туралы мәліметтер бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне енгізілгеннен кейін есептеледі.

19.14. Бірлестік таратылған жағдайда Бірлестіктің мүлкі Бірлестік МЖЖ-ның шешімі бойынша осы Жарғыда көзделген мақсаттарға жіберіледі.

19.15. Бірлестік сот шешімі бойынша таратылған жағдайда Бірлестіктің мүлкі Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес пайдаланылады.

20-бап. БІРЛЕСТІКТІҢ ҚҰРЫЛТАЙ ҚҰЖАТТАРЫНА ӨЗГЕРІСТЕР МЕН ТОЛЫҚТЫРУЛАР ЕНГІЗУ ТӘРТІБІ

20.1. Бірлестік Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар осы Жарғыға өзгерістер мен толықтырулар түрінде ресімделуі немесе Жарғы ретінде жаңа редакцияда ресімделуі мүмкін.

20.2. Бірлестіктің Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар осы Жарғыда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен Бірлестік МЖЖ шешімі бойынша енгізіледі.

20.3. Бірлестік Жарғысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы бастама Бірлестіктің кез келген мүшесінен шыға алады. Басқарма Бірлестік мүшесінен Жарғыны өзгерту және толықтыру туралы ұсыныс келіп түскен күннен бастап бір ай мерзімде оны Бірлестіктің басқа мүшелері арасында талқылауды ұйымдастырады. Жарғыға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсыныс Бірлестік мүшелерінің жалпы санының үштен бірінен қолдау тапса, онда бұл мәселе келесі Бірлестік МЖЖ-ның қарауына шығарылады.