Актуарийлердің үздіксіз кәсіби дамуына (CPD) қойылатын талаптар
Үздіксіз кәсіби даму (CPD / ҮКД) — халықаралық стандарттарға және КПА-ның ішкі құжаттарына сәйкес сертификатталған актуарийдің біліктілігі мен мәртебесін сақтап тұрудың міндетті шарты.
1. CPD сағаттық моделінің негізгі параметрлері
Қазақстан Актуарийлер Палатасында кәсіби дамуды есепке алудың айқын сағаттық жүйесі қабылданған (қатысудың 1 академиялық сағаты = 1 CPD сағаты).
- Есепті цикл (3 жыл) ішіндегі ең төменгі шама: 90 сағат CPD.
- Жылдық ең төменгі шама: әрбір күнтізбелік жылда кемінде 20 сағат.
2. CPD сағаттарының санаттары мен құрылымы
Маманның үйлесімді дамуын қамтамасыз ету үшін жинақталған сағаттар келесі міндетті санаттар бойынша бөлінуі тиіс:
2.1 Техникалық дағдылар (Technical Skills) — кемінде 45 сағат
Актуарлық есептеулер мен модельдеуге тікелей байланысты мамандандырылған тақырыптар:
- Өмірді сақтандыру мен жалпы сақтандырудағы тарификация және резервтеу әдістері.
- Міндеттемелерді бағалау және ХҚЕС (IFRS) 17 стандарты аясындағы есепке алу.
- Капиталдың жеткіліктілігін модельдеу, төлем қабілеттілігін бағалау, тәуекелдерді басқару (ERM).
- Математикалық статистика, Data Science және актуарлық міндеттерде ЖИ-ді қолдану.
2.2 Кәсібилік, этика және стандарттар — кемінде 6 сағат
Кәсіби мінез-құлық пен реттеуге байланысты тақырыптар:
- КПА-ның Кәсіби мінез-құлық кодексі.
- Актуарлық практика стандарттарын (ASOP/КПА) талдау.
- Қазақстан Республикасының сақтандыру және актуарлық қызмет туралы заңнамасы.
2.3 Бизнес-дағдылар және коммуникация (Business Skills) — кемінде 10 сағат
Корпоративтік ортада тиімді өзара іс-қимыл үшін қажетті дағдылар:
- Қаржылық менеджмент және корпоративтік қаржы.
- Келіссөздер жүргізу, актуарлық есептерді ұсыну және басшылықпен коммуникация дағдылары.
- Жобаларды басқару.
2.4 Қосымша сағаттар — 29 сағатқа дейін
Актуарийдің таңдауы бойынша танылатын кез келген қызмет түрлерінен.
3. Қызмет түрлері бойынша лимиттер мен есепке алу ережелері
Сағаттарды формальды түрде жинауды болдырмау үшін келесі шектеулер белгіленген:
- Оқыту, баяндамалар және жарияланымдар: жиынтығында жылына 15 сағаттан аспайды.
- Есепке алу 2:1 дайындық коэффициентімен жүргізіледі (1 сағат сөз сөйлеуге 2 сағат CPD есептеледі).
- Сағаттар тек жаңа немесе озық курстарды дайындау мен оқу үшін есептеледі. Базалық пәндерді қайта оқыту есепке алынбайды.
- Құрылымдалған өздігінен оқу (self-study): жылына 10 сағаттан аспайды.
- Халықаралық емтихандарды тапсыру: танылған халықаралық қауымдастықтардың (SOA, CAS, IFoA) емтиханын сәтті тапсыру «Техникалық дағдылар» санатына 40 сағат береді.
4. Есепке алу журналы (CPD Log) және верификация
- Әрбір сертификатталған актуарий CPD журналын (ҮКД журналын) жүргізуге міндетті, онда күнді, іс-шараның атауын, сағат санын, санатын және алынған білім мен оның практикадағы қолданылуының қысқаша сипаттамасын тіркейді.
- Журнал растайтын құжаттармен бірге (сертификаттар, дипломдар, семинарлар бағдарламалары) жыл сайын КПА-ның Білім беру және біліктілік комитетіне жіберіледі.
- Комитет деректерді есепке алуды, верификациялауды жүзеге асырады және Палатаның ресми сайтында CPD бағдарламаларынан өтудің ашық тізілімін жүргізеді.