Бермуда оффшоры АҚШ-тың 1,1 трлн долларлық зейнетақы аннуитеттерін шоғырландырды: BILTIR конференциясындағы алаңдаушылық

Гамильтонда өткен BILTIR 2026 (Bermuda International Long Term Insurers and Reinsurers) халықаралық конференциясында жарияланған деректерге сәйкес, АҚШ өмірді сақтандырушылары 2025 жылдың соңына қарай зейнетақы аннуитеттері бойынша шамамен 1,1 трлн долларлық міндеттемелерді Бермуд қайта сақтандырушыларына берген. Бұл АҚШ компаниялары қайта сақтандыруға берген 2,7 трлн доллар көлеміндегі барлық міндеттемелердің 41%-ын құрайды, ал Бермуд юрисдикциясының ұзақмерзімді активтері 1,5 трлн доллардан асты. Бұл материал ақпараттық сипатқа ие және мәселені актуарлық ғылым, активтер мен міндеттемелерді басқару (ALM) және жүйелік тәуекелдерді есептеу тұрғысынан талдайды.

Схеманың экономикасы және ауқымы

Қалыптасқан жағдай реттеуші арбитраждың классикалық үлгісін көрсетеді. Сақтандырушылар бейби-бумерлер буынына ондаған жылдар бойы кепілдендірілген кіріс төлеуге уәде беретін зейнетақы аннуитеттерін сатады. Мұндай өнімдер капиталға айтарлықтай салмақ түсіретін ірі резервтерді талап етеді. Капиталды босату үшін компаниялар міндеттемелер мен тиісті резервтерді оффшорға тапсырады:

• Бермудтық қайта сақтандырушылар көбінесе ірі активтерді басқарушылармен (мысалы, Apollo және Athene, Blackstone, Aegon) байланысты немесе олардың еншілес құрылымдары болып табылады;
• Резервтер нарықта ашық саудаланбайтын, өтімділігі төмен жеке несиелерге (private credit) және құрылымдалған қаржы құралдарына орналастырылады;
• Жоғары кірісті несиелер мен сақтанушыларға уәде етілген мөлшерлеме арасындағы спрэд (spread) есебінен оффшорлық сектор 2025 жылы рекордтық 32,8 млрд доллар таза пайда тапты.

Актуарлық тәуекелдер мен реттеушілер реакциясы

Актуарлық тұрғыдан алғанда, басты қауіп активтер мен міндеттемелердің мерзімдік және өтімділік сәйкессіздігінде (duration and liquidity mismatch) жатыр. Сақтанушылар алдындағы міндеттемелер ұзақ жылдар бойы тіркелген төлемдерді талап етеді, ал оларды жабатын жеке несиелер нарықтық бағамен (mark-to-market) бағаланбайды және қарыз алушылардың тұрақты төлем қабілетіне тікелей тәуелді. Қарыздар дефолтқа ұшыраған жағдайда, уәде етілген аннуитеттік мөлшерлемелерді төмендету заңды түрде мүмкін емес.

Бұл үрдіс реттеуші органдардың қатаң назарына ілікті:

• NAIC (АҚШ): Сақтандыру комиссарлары қауымдастығы 2027 жылдың аяғына дейін қайта сақтандыруды қайтарып алу (recapture) және контрагенттік тәуекелдер бойынша капитал ережелерін күшейтуді, соның ішінде Бермудтың төмендетілген кепілдік мәртебесін қайта қарауды көздеп отыр;
• EIOPA (Еуропа): Жеке капиталмен байланысты сақтандырушылардың өтімсіз активтерін қадағалауды күшейтуге шақырды;
• BMA (Бермуд ақша-несие басқармасы): Қайта сақтандырушыларға өз портфельдеріндегі жеке несиелердің сапасын қатаң тексеруді тапсырды.

Қазақстан мен өңір үшін мәні

Қазақстандық сақтандыру нарығы мен зейнетақы аннуитеттері секторы үшін бұл жаһандық тренд контрагенттік тәуекелдерді бағалау сабағын береді. Отандық өмірді сақтандыру компаниялары (ӨСК) және АРРФР трансшекаралық қайта сақтандыруда оффшорлық юрисдикциялардың кепілдік талаптарына және қайта сақтандырушылардың инвестициялық портфельдерінің сапасына ерекше мән беруі қажет. Егер 2027 жылы NAIC талаптары қатайса, бұл жаһандық қайта сақтандыру нарығындағы капитал құнын қымбаттатып, маржаны тарылтуы мүмкін.

Актуарлық қорытынды: Зейнетақы аннуитеттерінің өтімсіз жеке несиелермен қамтамасыз етілуі жүйелік несиелік тәуекелдерді ұлғайтады. Актуарлық есептеулерде контрагенттік капитал талаптары мен қайта сақтандыру шарттарын мерзімінен бұрын тоқтату (recapture) сценарийлерін қатаң стресс-тестілеуден өткізу қажет.

Дереккөз: Ainvest, 2026-10-11. Сондай-ақ хабарлағандар: BILTIR материалдары.