EIOPA Private Equity басқаруындағы сақтандырушылар үшін жалпыеуропалық қадағалау стандарттарын бекітті

2026 жылғы 6 қазанда Еуропалық сақтандыру және кәсіптік зейнетақы қадағалау органы (EIOPA) тікелей инвестициялар қорларымен (Private Equity, PE) байланысты сақтандыру және қайта сақтандыру ұйымдарын рұқсат беру және тұрақты пруденциалдық қадағалау тәртібі туралы жалпыеуропалық қадағалау мәлімдемесін (Supervisory Statement) ресми түрде жариялады. Құжат Еуроодақ елдерінің ұлттық құзыретті органдарына (NCA) арналған және дәстүрлі сақтандыру портфельдерінің баламалы инвестициялық қорлардың бақылауына өтуі аясында бірыңғай әдіснамалық қадағалау шеңберін белгілейді.

Қадағалау араласуының себептері және PE бизнес-моделінің ерекшелігі

Соңғы онжылдықта еуропалық сақтандыру секторында өмірді сақтандыру және жабық портфельдерді басқару (run-off) саласында Private Equity қатысуының күрт өсуі байқалды. EIOPA жаңа капитал ағыны мен басқару технологиялары нарықты қолдағанымен, PE-сақтандырушыларының бизнес-моделі өзіндік жүйелік қауіптер тудыратынын атап өтеді:

• Инвестициялық көкжиектердің сәйкес келмеуі: PE қорларының қысқа немесе орта мерзімді инвестициялық көкжиегі (әдетте 5–7 жыл) ондаған жылдарға созылатын зейнетақы және аннуитеттік міндеттемелердің ұзақ мерзімді сипатына түбегейлі қайшы келеді.
• Меншік құрылымының күрделілігі: Көпдеңгейлі холдингтік тізбектер мен офшорлық құрылымдардың болуы түпкілікті бенефициарларды, өтімділік көздерін және аналық топтардың төлем қабілеттілігін бағалауды қиындатады.

Жеке несиелеу, өтімсіз активтер және балансты оңтайландыру

Еуропалық реттеушіні активтер құрылымының агрессивті өзгеруі ерекше алаңдатады:

• Жеке қарызға (Private Credit) аллокация: Дәстүрлі сенімді мемлекеттік облигациялардың орнын тікелей несиелеу құралдары, күрделі құрылымдалған ноталар және үлестес құрылымдардың өтімсіз қарыз міндеттемелері басуда.
• Әділ құнды бағалау: Ашық өтімді нарықтың болмауы жағдайында мұндай несие портфельдерін бағалау ішкі модельдерге сүйенеді (IFRS 13 бойынша 3-деңгей), бұл таза активтерді асыра бағалау және Solvency II талаптарын төмендету қаупін тудырады.
• Ақылға қонымды тұлға қағидаты: EIOPA қадағалаушы органдарға инвестициялардың «парасатты тұлға» қағидатына (Prudent Person Principle) сәйкестігін қатаң тексеруді тапсырады.

Офшорлық қайта сақтандыру және қайтарып алу тәуекелі (Recapture Risk)

Құжаттың екінші маңызды бағыты — үшінші елдерде (соның ішінде Бермуд және Кайман аралдарында) қайта сақтандыруды ауқымды пайдалану:

• Реттеушілік арбитраж: Тәуекелдер мен резервтердің едәуір бөлігін үлестес офшорлық қайта сақтандырушыларға беру ЕО-дағы SCR капиталына қойылатын талаптарды төмендетеді, бірақ контрагенттік тәуекелді күшейтеді.
• Қайтарып алу тәуекелі (Recapture): Офшорлық қайта сақтандырушы дефолтқа ұшыраған жағдайда еуропалық сақтандырушы міндеттемелерді өз балансына бірден қайтаруға мәжбүр болады, бұл төлем қабілеттілігінің кенет тапшылығына әкелуі мүмкін.

Актуарлық қорытынды: EIOPA-ның жаңа нұсқаулығы өмірді сақтандыру компаниялары мен қайта сақтандырушылардың актуарийлерінен активтер мен пассивтерді басқару (ALM) үлгілерін қайта қарауды, өтімсіз жеке қарыз бойынша кредиттік спредтерге терең стресс-тесттер жүргізуді және офшорлық қайта сақтандыру шарттарын мерзімінен бұрын тоқтату сценарийлерін қосымша капитал талаптарымен бірге міндетті түрде модельдеуді талап етеді.