Қазақстанның сақтандыру нарығы: төлемдер 28,9%-ға өсті, ал шарттар саны қысқарды

2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында Қазақстанның сақтандыру нарығында төлемдердің айтарлықтай өсуі байқалды, ал жаңа шарттардың саны азайды. ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) ресми деректеріне сәйкес, сақтандыру төлемдерінің жалпы көлемі 363,5 млрд теңгеге жетті, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 28,9%-ға көп. Сонымен қатар, жасалған шарттар саны 31,7%-ға қысқарып, 8,1 млн бірлікті құрады.

Төлемдер құрылымы: өмірді және мүлікті сақтандырудың серпілісі

Төлемдер көлемінің ұлғаюы негізгі санаттар бойынша мынадай көрсеткіштермен сипатталады:

• Өмірді сақтандыру (ӨСК): төлемдер 83,1%-ға өсіп, 109,8 млрд теңгеге жетті. Бұл жинақтаушы бағдарламалардың мерзімі жетуімен және зейнетақы аннуитеттерінің өсуімен байланысты.
• Мүлікті сақтандыру: өтемақылар көлемі 80,3%-ға артып, 63,8 млрд теңгені құрады.
• КҚИ АҚЖМС (көлік иелерінің жауапкершілігі): төлемдер 13,9%-ға ұлғайып, 57,3 млрд теңгеге жетті, бұл автобөлшектер бағасының өсуін көрсетеді.

Шарттар санының төмендеу себептері

Шарттар санының үштен бірге қысқаруы нарықтағы сапалық өзгерістерге байланысты:

• Несиелік микросақтандырудың міндетті түрде таңылуына регуляторлық шектеулер қойылды.
• Тұтынушылардың бірнеше шағын полистің орнына кешенді өнімдерге көшуі орын алуда.
• Сақтандырушылар жоғары тәуекелді топтарды андеррайтинг арқылы қатаң сүзгіден өткізуде.

Пруденциялық тұрақтылық және болжам

Қазақстанның сақтандыру нарығының жалпы активтері 2026 жылғы 1 қыркүйекке қарай 2,76 трлн теңгені құрады (жыл басынан бері +13,7%), ал меншікті капитал — 1,02 трлн теңгеге жетті (+11,9%).

Актуарлық қорытынды: Төлемдердің өсу қарқыны кейбір салаларда сыйлықақылардың түсімінен асып түсуде. Актуарийлерге моторлық және мүліктік сақтандыру портфельдері бойынша IBNR резервтерін қайта есептеу ұсынылады.