Түпнұсқа дереккөз
Өзбекстанның қоғамдық маңызы бар ұйымдар тізілімінің жаңартылуы туралы материал
Түпнұсқаға өту: UzDaily.uzӨзбекстан · Орталық Азия
Өзбекстан Республикасының Экономика және қаржы министрлігі қоғамдық маңызы бар ұйымдардың (Public Interest Entities, PIE) жаңартылған тізілімін жариялады. Тізімге 24 жаңа ұйым қосылып, олардың жалпы саны 425-тен 449-ға дейін өсті. Бұл шешім мемлекеттік бақылау мен қаржылық ашықтықты күшейтуге бағытталған. Ұсынылған материал танымдық сипатқа ие және актуарлық ғылым мен қаржылық тәуекелдерді математикалық бағалау тұрғысынан талданады.
Тізілімнің тарихы Президент Шавкат Мирзиёевтің 2025 жылғы қыркүйектегі жарлығынан бастау алады. Үкімет 2025 жылдың желтоқсан айының соңында тиісті санатқа жатқызу критерийлерін бекітіп, алғашқы тізілім 2026 жылдың маусымында 425 кәсіпорынмен жарияланған болатын. Қазан айындағы жаңарту аясында тізімге бағалы қағаздары қор биржасының листингіне енгізілген сақтандыру нарығының өкілдері — Kafolat Sug’urta Kompaniyasi және Asia Insurance қосылды. Сондай-ақ мониторинг қорытындысы бойынша белгіленген талаптарға сәйкес келмей қалған 17 компания талаптардың сабақтастығын қамтамасыз ету мақсатында тізімде тағы екі жыл бойы сақталады.
Актуарлық есептеулер мен тәуекел-менеджмент тұрғысынан бұл қадам сақтандыру секторы үшін айтарлықтай міндеттемелер жүктейді. Жаңа талаптарға сәйкес, тізілімге 2026 жылы енгізілген компаниялар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бухгалтерлік есепті халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына (ХҚЕС) сәйкес жүргізуі тиіс. Ал 2028 жылдың соңына дейін ХҚЕС 17 (IFRS 17) талаптарына сәйкес толық қаржылық есептілікті дайындап, тәуелсіз аудиторлық қорытындымен бірге ресми жариялауы қажет. Бұл актуарийлерден сақтандыру міндеттемелерін бағалаудың дәстүрлі тәсілдерінен дискриптивті ақша ағындары (BEL), тәуекелді түзету (RA) және шарттық қызмет маржасы (CSM) құрылымдарына көшуді талап етеді.
Өзбекстанның Экономика және қаржы министрлігі түсіндіргендей, өлшемшарттарға сай келмей қалған компаниялар үшін қарастырылған екі жылдық өтпелі кезең аудит, корпоративтік басқару және қаржылық ашықтық стандарттарының тұрақтылығын қамтамасыз етуге арналған. Қазіргі таңда тізілімде 245 банк пен төлем ұйымы, листингтегі 102 компания және 134 ірі кәсіпорын бар.
Орталық Азия өңірі мен Қазақстанның сақтандыру нарығы үшін бұл реформа трансшекаралық қайта сақтандыру және өңірлік капитал нарықтарын үйлестіру тұрғысынан аса маңызды. ХҚЕС 17 стандартын енгізу тәжірибесінен өткен қазақстандық актуарийлер мен аудиторлық топтар үшін өзбекстандық серіктестерге әдіснамалық қолдау көрсету және резервтерді моделдеу бойынша жаңа ынтымақтастық мүмкіндіктері ашылады.
Актуарлық қорытынды: Сақтандырушыларды PIE тізіліміне қосу андеррайтингтік тәртіпті күшейтіп, баланстық міндеттемелерді нарықтық құнмен бағалауды талап етеді. Бұл өтімділік тәуекелін төмендетіп, компаниялардың төлем қабілеттілігін шынайы бағалауға мүмкіндік береді.
Дереккөз: UzDaily.uz, 2026 жылғы 14 қазан.
Белгілі тұлғалардың дәйексөздері мен пікірлері
Бірінші тұлғалардың, реттеушілердің, ғалымдар мен сала көшбасшыларының әлеуметтік желілердегі, конференциялардағы және ресми мәлімдемелердегі ашық пікірлері
Шығарылатын компанияларға арналған екі жылдық өтпелі кезең ережесі қаржылық есептілікке, аудитке және корпоративтік басқаруға қойылатын талаптардың сабақтастығын қамтамасыз етеді.
Оқиға хронологиясы және өткен кезеңдер
Маңызды материалдар, қақтығыстың басталу тарихы және алдыңғы кезеңдер
Жекешелендіру және корпоративтік басқару реформасы аясында Ташкент биржасында Kafolat сақтандырушысының акциялары 45%-ға өсті
EIOPA Private Equity бақылауындағы сақтандырушыларды қадағалауды күшейтті: офшорлық қайта сақтандыру мен левереджге тосқауылдар
Байланысты материалдар
Барлық жаңалықтарға оралу →
SCOR зерттеуі: еуропалық корпоративтік кэптивтер Solvency II стандарттары бойынша 221% медианалық төлем қабілеттілігі коэффициентін сақтауда
