ҚПА актуарлық практика стандарты № 23

«Деректер сапасы»

Actuarial Standard of Practice No. 23 «Data Quality», Actuarial Standards Board (ASB, АҚШ) негізінде әзірленген ҚПА актуарлық практика стандарты.

Осы құжат — аталған дереккөздің Қазақстан Актуарийлер Палатасының (ҚПА) мақсаттары үшін жасалған кәсіби аудармасы әрі бейімдемесі. Алшақтықтар болған жағдайда ресми мәтін болып ҚПА бекіткен мәтін есептеледі.

Актуарлық практика стандарты № 23

Қайта қаралған редакция

Деректер сапасы

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің (ASB) Жалпы комитетінің Деректер сапасы жөніндегі жұмыс тобы әзірлеген.

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2016 жылдың желтоқсанында қабылдаған.

№ 185 құжат

МАЗМҰНЫ

Ілеспе меморандум

ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ

1-бөлім. Мақсаты, қолданылу аясы, қиылыс сілтемелер және күшіне ену күні

1.1 Мақсаты
1.2 Қолданылу аясы
1.3 Қиылыс сілтемелер
1.4 Күшіне ену күні

2-бөлім. Анықтамалар

2.1 Тиісті деректер
2.2 Аудит
2.3 Деректер
2.4 Дерек элементі
2.5 Тексеру
2.6 Жеткілікті

3-бөлім. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар

3.1 Жалпы ережелер
3.2 Деректерді таңдау
3.3 Деректерді тексеру
3.4 Деректерді пайдалану
3.5 Өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану
3.6 Деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратты пайдалану
3.7 Құпиялылық
3.8 Актуарийдің жауапкершілігін шектеу

4-бөлім. Хабарламалар және ақпаратты ашу

4.1 Хабарлау және ақпаратты ашу

ҚОСЫМШАЛАР

1-қосымша — Алғышарттар және ағымдағы практикалар

2-қосымша — Талқылауға арналған жобаға түскен пікірлер және оларға берілген жауаптар

Ілеспе меморандум

2016 жылдың желтоқсаны

КІМГЕ: Қызметі Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің практика стандарттарымен реттелетін актуарлық ұйымдардың мүшелеріне және деректер сапасы мәселелеріне мүдделі өзге де тұлғаларға

КІМНЕН: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB)

ТАҚЫРЫБЫ: Актуарлық практика стандарты (ASOP) № 23

Осы құжат Актуарлық практика стандарты № 23 «Деректер сапасының» қайта қаралған редакциясының түпкілікті нұсқасын қамтиды.

Алғышарттар

ASB Актуарлық практика стандарты № 23 «Деректер сапасын» алғаш рет 1993 жылы қабылдады. Бұл стандартты ASB Арнайы комитетінің Деректер сапасы жөніндегі жұмыс тобы дайындады. ASB № 23 Стандартты 2004 жылы оны сол кездегі қолданыстағы актуарлық практика стандарттарының форматына сәйкес келтіру, деректер сапасына қатысты сол кездегі жалпы қабылданған практиканы көрсету, сондай-ақ деректерді қолдануға қатысты өзге ақпарат туралы басшылық нұсқаулар беру мақсатында қайта қарады. № 23 Стандарт басшылық нұсқаулардан ауытқу туралы тұжырымдар бөлігінде қосымша жаңартылды; мұндай жаңарту 2011 жылғы 1 мамырда күшіне енді.

2014 жылы ASB практикадағы өзгерістерді ескере отырып, тұжырымдарды жаңарту үшін (мысалы, болжамды модельдер үшін деректердің дәстүрлі емес дереккөздерін барған сайын көп пайдалану және заңнамамен нұсқалған деректерді ұсыну) осы стандартты қайта қарау қажеттігі туралы қорытындыға келді. Осы қайта қаралған редакция осындай талдаудың нәтижесі болып табылады.

Талқылауға арналған жоба

Талқылауға арналған жоба 2015 жылдың қарашасында пікірлерді ұсынудың 2016 жылғы 29 ақпандағы соңғы мерзімімен шығарылды. Жиырма екі пікір хаты алынды. Жұмыс тобы алынған барлық пікірді қарап, қажет болған жерде тиісті өзгерістер енгізді. Талқылауға арналған жобаға түскен пікір хаттарындағы елеулі мәселелердің қысқаша баяндамасы және оларға берілген жауаптар 2-қосымшада келтірілген.

Негізгі өзгерістер

Елеулі өзгерістер енгізілген жоқ, алайда тұжырымдар бірқатар бөлімде, оның ішінде мыналарда нақтыланды:

1.2-бөлім (Қолданылу аясы) егер актуарий басқа актуарийлер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдаланады деп санайтын деректерді дайындаса немесе оларды дайындауға жауапты болса, онда актуарий деректер пайдаланылатын тапсырманы дайындаушы актуарийдің түсінуін ескере отырып, деректерді өзі пайдалануды жоспарлағандай етіп осы стандарттың тиісті ережелерін қолдануы тиіс екенін нақтылау үшін өзгертілді.
Айқындалатын «всеобъемлющий» (comprehensive) термині айқындалатын «жеткілікті» (sufficient) терминіне (сол анықтамамен) ауыстырылды, өйткені бұл термин анықтамамен табиғи түрде үйлеседі.
«Деректер» анықтамасы оның деректерден математикалық жолмен алынған ақпаратты қамтитынын нақтылау үшін өзгертілді.
3.2(b)(3)-бөлім деректерді таңдау кезінде актуарий деректер сыртқы деректер мен ақпаратты ескере отырып негізді ме екенін, мұндай сыртқы деректер мен ақпарат іске қатысты, оңай қолжетімді және актуарийге белгілі болатын шамада ғана ескеруі тиіс екенін нақтылау үшін қайта қаралды.
3.3-бөлім егер актуарий деректерді тексеруді жүргізсе, онда актуарий, ұқсас жұмыс бұрын сол немесе жуырдағы кезең үшін орындалған болса, бірақ мұндай үйлесімділікті негізді түрде күтуге болатын жағдайда ғана, ағымдағы деректерді алдыңғы талдауда пайдаланылған деректермен салыстыру мүмкіндігін қарастыруы тиіс екенін нақтылау үшін өзгертілді.
3.4(c)-бөлім деректерді олардың кемшіліктерін өтеу үшін түзетудің орнына актуарий талдау нәтижелерін түзете алатынын (мысалы, негізді бағалаулар ауқымын кеңейту арқылы) көрсету үшін өзгертілді.
3.4(e)-бөлім актуарий, принципалдың келісімімен, деректер тапсырманы толық көлемде орындау үшін жеткіліксіз болуы мүмкін болса да, актуарий деректерді жарамды деп айқындайтын тапсырманың кез келген бөліктерін орындай алатынын нақтылау үшін өзгертілді.
Актуарийлерге құпия ақпаратпен Кәсіби мінез-құлық кодексінің 9-қағидатына сәйкес жұмыс істеу керектігін еске салатын 3.7-бөлім қосылды.

Жалпы комитет осы стандартты әзірлеуге қосқан үлестері үшін комитеттің бұрынғы мүшелері Джереми Дж. Браунға, Чарльз Ф. Кукқа, Джон К. Ллойдқа, Кэнди Дж. Олсенге және Лэнс Дж. Вайсске алғыс білдіргісі келеді.

2016 жылдың желтоқсанында ASB осы стандартты қабылдау үшін дауыс берді.

Деректер сапасы жөніндегі жұмыс тобы

Дэвид Л. Дрисколл, Төраға


Франклин К. Клэппер мл.	Мэри Х. Симмонс
Джозеф М. Иццо	Джон У. К. Старк
Шеннон К. Келлер	Джуди К. Стромбэк
Маргарет Тиллер Шервуд

ASB Жалпы комитеті

Мария М. Сарли, Төраға


Шона С. Аккерман	Дейл С. Хагстром
Ральф С. Бланчард III	Маргарет Тиллер Шервуд
Реймонд Р. Бруйетт	Мэри Х. Симмонс
Дэвид Л. Дрисколл	Томас Д. Снук

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес

Мэриэллен Дж. Коггинс, Төраға


Кристофер С. Карлсон	Барбара Л. Снайдер
Бет Э. Фицджеральд	Кэтлин А. Райли
Дэррелл Д. Кнапп	Фрэнк Тодиско
Кэнди Дж. Олсен	Росс А. Уинкельман

ASB актуарлық практика стандарттарын белгілейді әрі жетілдіреді. Бұл стандарттар актуарлық тапсырманы орындау кезінде актуарийдің нені ескеруі, құжаттауы және ашуы тиіс екенін айқындайды. ASB-ның мақсаты — АҚШ үшін тиісті практика стандарттарын белгілеу.

АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ № 23

ДЕРЕКТЕР САПАСЫ

ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ

1-бөлім. Мақсаты, қолданылу аясы, қиылыс сілтемелер және күшіне ену күні

1.1 Мақсаты. Осы актуарлық практика стандартының (ASOP) мақсаты — деректерге байланысты актуарлық қызметтер көрсету кезінде актуарийге басшылық нұсқаулар беру.

1.2 Қолданылу аясы. Осы стандарт актуарийлерге актуарлық қызметтер көрсету барысында деректерді таңдау, деректерді тексеруді жүргізу, деректерді пайдалану немесе өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану кезінде басшылық нұсқаулар береді. Осы стандарт, сондай-ақ басқа актуарийлер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдаланады деп санайтын деректерді таңдайтын немесе дайындайтын не оларды таңдауға немесе дайындауға жауапты актуарийлерге, сондай-ақ деректер сапасына қатысты тиісті ақпаратты ашуды жүзеге асыру кезінде қолданылады. Басқа актуарлық практика стандарттары практиканың жекелеген салаларына немесе актуарлық тапсырмалардың түрлеріне қолданылатын, деректер сапасына қатысты қосымша пайымдауларды қамтуы мүмкін.

Егер актуарий басқа актуарийлер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдаланатын деректерді дайындаса немесе оларды дайындауға жауапты болса, онда актуарий деректер пайдаланылатын тапсырманы дайындаушы актуарийдің түсінуін ескере отырып, деректерді өзі пайдалануды жоспарлағандай етіп осы стандарттың тиісті ережелерін қолдануы тиіс.

Осы стандарт толығымен гипотетикалық деректер жиынтығын қалыптастыруға қолданылмайды.

Осы стандарт актуарийден деректер аудитін жүргізуді талап етпейді.

Егер актуарий осы стандартта баяндалған басшылық нұсқаулардан қолданылатын құқықты (заңдарды, заңға тәуелді актілерді және өзге де заңды міндетті актілерді) сақтау мақсатында не актуарий тиісті деп есептейтін кез келген өзге себеппен ауытқыса, актуарийге 4-бөлімге жүгіну қажет.

1.3 Қиылыс сілтемелер. Осы стандарт басқа құжаттардың ережелеріне сілтеме жасаған кезде, мұндай сілтеме көрсетілген құжаттарды болашақта оларға енгізілуі мүмкін өзгерістерімен немесе жаңа редакцияларымен, сондай-ақ оларды кез келген атаумен ауыстыратын кез келген құжаттарды қамтиды. Егер өзгертілген немесе жаңа редакциядағы құжат бастапқы көрсетілген құжаттан елеулі түрде ерекшеленсе, актуарийге осы стандарттың нұсқауларын олар қолданылатын және тиісті шамада басшылыққа алу қажет.

1.4 Күшіне ену күні. Осы стандарт 2017 жылғы 30 сәуірде немесе осы күннен кейін деректер актуарийге берілген немесе актуарий әзірлеген кез келген актуарлық жұмыс нәтижесіне қатысты күшіне енеді.

2-бөлім. Анықтамалар

Төменде келтірілген терминдер осы актуарлық практика стандартында пайдалану үшін айқындалады.

2.1 Тиісті деректер (Appropriate Data). Талдаудың көзделген мақсаты үшін жарамды әрі талданатын жүйеге немесе процеске қатысты деректер.

2.2 Аудит (Audit). Деректердің дәлдігі мен толықтығын тексеру мақсатында оларды формальды әрі жүйелі түрде зерттеу.

2.3 Деректер (Data). Сандық, тізімдік немесе сыныптамалық ақпарат не осындай элементтерден математикалық жолмен алынған ақпарат, бірақ жалпы немесе сапалық ақпарат емес. Болжамдар деректер болып табылмайды, алайда деректер әдетте актуарлық болжамдарды әзірлеу кезінде пайдаланылады.

2.4 Дерек элементі (Data Element). Ақпарат бірлігі, мысалы, туған күні немесе тәуекел сыныптамасы.

2.5 Тексеру (Review). Деректердің тапсырма мақсаттары үшін негізді әрі үйлесімді көрінетін-көрінбейтінін айқындау мақсатында олардың айқын сипаттамаларын зерттеу. Тексеру деректер аудитіндей егжей-тегжейлі емес.

2.6 Жеткілікті (Sufficient). Талдау жүргізу үшін жеткілікті дерек элементтерін немесе жазбаларды қамтитын.

3-бөлім. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар

3.1 Жалпы ережелер. Дәл әрі толық болатын тиісті деректер қолжетімді болмауы мүмкін. Актуарийге, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарийге қалаулы талдауды орындауға мүмкіндік беретін қолжетімді деректерді пайдалану қажет. Алайда егер актуарийге деректердің елеулі шектеулері белгілі болса, актуарийге мұндай шектеулерді және олардың салдарын 4.1(b)-бөлімге сәйкес ашу қажет. Келесі бөлімдерде мұндай пайымдаулар толығырақ қаралады.

3.2 Деректерді таңдау. Талдауға кірісе отырып, актуарий қандай деректерді пайдалануды айқындауы тиіс. Актуарийге қажетті деректердің сипатын, сондай-ақ, болған жағдайда, қарастыруға жататын баламалы дерек жиынтықтарының немесе дереккөздерінің санын айқындау үшін тапсырманың аясы мен орындалатын талдаудың көзделген пайдаланылуын ескеру қажет. Актуарийге мыналарды жасау қажет:

a. қалаулы дерек элементтерін және ықтимал баламалы дерек элементтерін қарастыру; және

b. мыналарды ескере отырып, талдау үшін деректерді таңдау:

деректер тиісті деректер бола ма, оның ішінде деректер жеткілікті дәрежеде өзекті ме;
деректер негізді ме, ішкі үйлесімділікке ерекше назар аудара отырып;
деректер оңай қолжетімді әрі актуарийге белгілі, іске қатысты сыртқы ақпаратты ескере отырып негізді ме;
деректердің жеткіліктілік дәрежесі;
деректердің кез келген белгілі елеулі шектеулері;
қосымша немесе баламалы деректердің болуы әрі осындай қосымша немесе баламалы деректерден алынуы мүмкін пайда, оны осындай қосымша немесе баламалы деректерді жинау мен қалыптастырудың қаншалықты іс жүзінде мүмкін болатынымен арақатынаста; және
деректерді жинау үшін пайдаланылса, іріктеу әдістері.

3.3 Деректерді тексеру. Деректерді тексеру әрқашан ақауларды анықтай алмауы мүмкін. Дегенмен актуарийге, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша мұндай тексеру қажет немесе іс жүзінде мүмкін болмайтын жағдайларды қоспағанда, тексеру жүргізу қажет. Мұндай кәсіби пайымдауды қолдану кезінде актуарийге тапсырманың мақсаты мен сипатын, кез келген тиісті шектеулерді, сондай-ақ деректердің жүргізілген кез келген белгілі салыстырылуының, верификациялануының немесе аудитінің көлемін ескеру қажет.

Егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, деректерді тексеру жүргізу тиісті болмаса, актуарийге актуарий мұндай тексеруді жүргізбегенін, актуарийдің мұндай тексеруді жүргізбеу себебін және осыдан туындайтын актуарлық жұмыс нәтижесін пайдалануға кез келген шектеулерді 4.1(c)-бөлімге сәйкес ашу қажет.

Егер актуарий тексеру жүргізсе, актуарийге мыналарды жасау қажет:

a. талдауда пайдаланылатын әрбір дерек элементінің мәнін айқындау үшін негізді күш-жігер жұмсау; және

b. күмәнді болып табылатын дерек мәндерін немесе елеулі түрде үйлесімсіз өзара байланыстарды анықтау үшін негізді күш-жігер жұмсау. Егер актуарий күмәнді немесе үйлесімсіз дерек мәндері талдауға елеулі ықпал етуі мүмкін деп санаса, актуарийге деректер сапасын жақсарту үшін, іс жүзінде мүмкін болғанда, қосымша шаралар қабылдау мүмкіндігін қарастыру қажет. Актуарийге, актуарийдің пікірі бойынша, талдауға елеулі ықпал етуі мүмкін кез келген жойылмаған күмәнді дерек мәндерін 4.1(d)-бөлімге сәйкес қысқаша түрде ашу қажет. Актуарийге, сондай-ақ деректерді жақсарту үшін актуарий қабылдаған кез келген елеулі шараларды 4.1(e)-бөлімге сәйкес ашу қажет.

Егер актуарий тексеру жүргізсе, актуарийге, сондай-ақ ұқсас жұмыс бұрын сол немесе жуырдағы кезең үшін орындалған болса және мұндай үйлесімділікті негізді түрде күтуге болатын болса, ағымдағы деректерді алдыңғы талдауда пайдаланылған деректермен үйлесімділікке салыстыру мүмкіндігін қарастыру қажет. Егер актуарийде алдыңғы деректер болмаса, актуарийге алдыңғы деректерді сұрау мүмкіндігін қарастыру қажет.

3.4 Деректерді пайдалану. Дәл әрі толық болатын тиісті деректер қолжетімді болмауы мүмкін болғандықтан, актуарийге төменде санамаланғандардың қайсысы қолданылатыны туралы кәсіби пайымдау жасау қажет:

a. деректер талдау жүргізу үшін қолайлы сапаға ие;

b. деректер талдау орындалуынан бұрын жақсартуды талап етеді әрі талдау орындауға мүмкіндік беретін қосымша немесе түзетілген деректерді алу іс жүзінде мүмкін;

c. деректерге актуарийге талдау орындауға мүмкіндік беретін, пайымдауға негізделген түзетулер немесе болжамдар қолданылуы мүмкін. Деректерге қолданылатын кез келген пайымдауға негізделген түзетулерді немесе болжамдарды 4.1(f)-бөлімге сәйкес ашу қажет. Егер актуарий деректерді, тіпті қолданылған түзетулермен және болжамдармен де, пайдалану нәтижелердің жоғары белгісіздігіне немесе оларда елеулі жүйелі қателікке әкелуі мүмкін деген пайымдауға келсе, актуарий тапсырманы орындауға шешім қабылдай алады, бірақ бұл ретте оған мұндай белгісіздіктің немесе жүйелі қателіктің ықтимал болуын әрі, бұл негізді түрде айқындалатын болса, мұндай белгісіздіктің немесе жүйелі қателіктің сипаты мен ықтимал шамасын 4.1(g)-бөлімге сәйкес ашу қажет. Балама ретінде актуарий деректердің кемшіліктерін, мысалы, негізді бағалаулар ауқымын кеңейту арқылы, нәтижелерді түзету жолымен өтей алады әрі мұндай түзетулерді 4.1(f)-бөлімге сәйкес ашады;

d. егер актуарий деректер елеулі ақауларды жоғары ықтималдықпен қамтиды деп санаса, актуарийге, іс жүзінде мүмкін болғанда, деректердің жүргізілген кез келген салыстырылуының, верификациялануының немесе аудитінің сипаты мен көлемін айқындау қажет. Содан кейін, егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, неғұрлым кең тексеру қажет болса, актуарийге тапсырма аяқталғанға дейін мұндай тексеруді жүргізуді ұйымдастыру қажет; не

e. егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, деректер тапсырманың мақсатына қол жеткізу үшін пайдаланыла алмайтындай адекватты емес болса, онда актуарийге 1) өзге деректерді алу, 2) принципалдың келісімімен, актуарий деректерді жарамды деп айқындайтын тапсырманың кез келген бөліктерін орындау, не 3) тапсырманы орындаудан бас тарту қажет. Алайда егер актуарийден реттеуші немесе өзге мемлекеттік орган актуарий актуарийдің талдауында пайдалану үшін жарамсыз деп санайтын деректерді пайдалануды талап етсе, актуарий 4-бөлімде көзделген ақпаратты ашу талаптарын сақтаған жағдайда мұндай деректерді пайдалана алады.

3.5 Өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану. Көп жағдайда деректерді актуарийге өзге тұлғалар береді. Өзге тұлғалар берген деректердің дәлдігі мен толықтығы — деректерді беретіндердің жауапкершілігі. Актуарий, 3.3 және 3.4-бөлімдердің нұсқауларын сақтаған жағдайда, өзге тұлғалар берген деректерді пайдалана алады. Актуарийге өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану фактісін тиісті актуарлық хабарламада 4.1(h)-бөлімге сәйкес ашу қажет.

3.6 Деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратты пайдалану. Көп жағдайда актуарийге деректерді тиісінше қолдануға қатысты өзге ақпарат, мысалы, шарт талаптары, жоспар құжаттары және қайта сақтандыру шарттары беріледі. Мұндай ақпараттың дұрыстығы мен толықтығы — мұндай ақпаратты беретіндердің жауапкершілігі. Актуарий, өзге тұлғалар берген мұндай ақпарат актуарийдің талдауында пайдалану үшін жарамсыз екені актуарийге айқын болатын немесе тапсырманы орындау барысында айқын болатын жағдайларды қоспағанда, мұндай ақпаратты пайдалана алады. Актуарийге өзге тұлғалар берген мұндай ақпаратты пайдалану фактісін тиісті актуарлық хабарламада 4.1(h)-бөлімге сәйкес ашу қажет.

Егер актуарий ақпарат жарамсыз деп санаса, не ақпарат пен деректер арасындағы сәйкессіздіктер ақпараттың жарамсыз болуы мүмкін екенін көрсетсе, актуарийге осы ақпаратты пайдалану-пайдаланбау туралы кәсіби пайымдау жасау қажет. Актуарийге берілген, іске қатысты ақпарат пайдаланылмағанын ашу мүмкіндігін қарастыру қажет.

Егер ақпарат деректердің жарамсыз болуы мүмкін екенін көрсетсе, актуарийге деректерді пайдалану-пайдаланбау туралы кәсіби пайымдауды 3.4 және 3.5-бөлімдерде сипатталған пайымдаулар негізінде жасау қажет.

3.7 Құпиялылық. Актуарийге деректер құпия ақпаратты қамтуы мүмкін екенін ескеру қажет. Мұндай құпия ақпаратпен Кәсіби мінез-құлық кодексінің 9-қағидатына сәйкес жұмыс істеу керек.

3.8 Актуарийдің жауапкершілігін шектеу. Актуарий төмендегілердің ешқайсысын жасауға міндетті емес:

a. өзге тұлғалар берген деректердің немесе өзге ақпараттың бұрмаланған немесе әдейі жаңылыстыратын-жаңылыстырмайтынын айқындау;

b. күмәнді немесе үйлесімсіз деректерді іздеу мақсатында ғана қосымша деректерді қалыптастыру; не

c. деректер аудитін жүргізу.

4-бөлім. Хабарламалар және ақпаратты ашу

4.1 Хабарлау және ақпаратты ашу. Осы стандарт қолданылатын жұмыс нәтижелерін беру үшін дайындалған кез келген актуарлық хабарлама Актуарлық практика стандарты № 41 «Актуарлық хабарламалардың» (ASOP No. 41, Actuarial Communications) талаптарына сәйкес келуі тиіс. Актуарлық хабарлама осы бөлімнің нақты талаптарының бір бөлігіне немесе барлығына көзделген пайдаланушыларға қолжетімді (№ 41 Стандартта айқындалған мағынада) өзге актуарлық хабарламаларда, мысалы, актуарлық бағалау туралы жылдық есепте қамтылған ақпаратқа сілтеме жасау арқылы сәйкес келе алады. Мұндай хабарлама, іске қатысты әрі елеулі болғанда, мынадай ашуларды қамтуы тиіс:

a. деректердің дереккөзі (дереккөздері);

b. 3.1-бөлімде талқыланғандай, деректер сапасына немесе деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратқа қатысты белгісіздіктен туындаған, актуарлық жұмыс нәтижесін пайдалануға кез келген шектеулер;

c. 3.3-бөлімде талқыланғандай, актуарий деректерді тексеру жүргізді ме әрі, егер жоқ болса, деректерді тексеру жүргізілмеген себеп және осыдан туындайтын актуарлық жұмыс нәтижесін пайдалануға кез келген шектеулер;

d. 3.3(b)-бөлімде талқыланғандай, деректерді қолдануға қатысты әрі актуарлық жұмыс нәтижесіне елеулі ықпал ете алатын күмәнді дерек мәндеріне қатысты актуарийде болуы мүмкін жойылмаған күмәндар — қысқаша түрде;

e. 3.3(b)-бөлімде талқыланғандай, күмәнді дерек мәндерін немесе өзара байланыстарды анықтауға байланысты деректерді жақсарту үшін актуарий қабылдаған кез келген елеулі шаралардың сипаттамасы — қысқаша түрде;

f. 3.4(c)-бөлімде талқыланғандай, актуарийге талдауды орындауға мүмкіндік беру үшін актуарий деректерге немесе нәтижелерге қолданған, не деректерге қолданылғаны актуарийге белгілі, пайымдауға негізделген елеулі түзетулер немесе болжамдар — қысқаша түрде;

g. 3.4(c)-бөлімде талқыланғандай, деректер сапасына немесе деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратқа байланысты актуарийге белгілі, жоғары дәрежеде белгісіз немесе ықтимал елеулі жүйелі қателікке ие нәтижелердің болуы, сондай-ақ мұндай белгісіздіктің немесе жүйелі қателіктің сипаты мен ықтимал шамасы, егер олар негізді түрде айқындалуы мүмкін болса;

h. 3.5 және 3.6-бөлімдерде талқыланғандай, актуарийдің өзге тұлғалар берген деректерді және деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратты пайдалану көлемі;

i. егер қандай да бір елеулі болжам немесе әдіс қолданылатын құқықпен (заңдармен, заңға тәуелді актілермен және өзге де заңды міндетті актілермен) белгіленсе, № 41 Стандарттың 4.2-бөлімінде көзделген ашу;

j. егер актуарий өзге дереккөздердің мәліметтерін пайдаланғанын мәлімдеп, сол арқылы актуарийден өзге тарап таңдаған кез келген елеулі болжам немесе әдіс үшін жауапкершіліктен өзін босатса, № 41 Стандарттың 4.3-бөлімінде көзделген ашу; және

k. егер, актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарий өзгеше түрде осы стандарттың басшылық нұсқауларынан елеулі түрде ауытқыса, № 41 Стандарттың 4.4-бөлімінде көзделген ашу.

1-қосымша

Алғышарттар және ағымдағы практикалар

Ескертпе. Осы қосымша ақпараттық мақсаттарда келтірілген әрі практика стандартының бөлігі болып табылмайды.

Алғышарттар

Актуарлық талдау практиканың тиісті саласындағы практикалық біліммен және актуарлық теория саласындағы дайындықпен ұштасқан деректерді талдауға негізделеді, бұл жиынтығында актуарийге есептеулер жүргізуге және олардың нәтижелерін түсіндіруге мүмкіндік береді. Бүкіл аналитикалық процесс бойы деректер маңызды рөл атқарады. Актуарлық талдаудың дәлдігі мен дұрыстығы, басқалармен қатар, пайдаланылатын деректердің сапасына байланысты. Демек, деректер сапасына арналған актуарлық практика стандартының болуы тиісті болып табылады.

Деректер көбіне қателер қамтиды, толық болмайды әрі көзделген талдау үшін дәл тиісті болмайды. Актуарийлер осы шектеулермен, олардың көбі сын-қатерлі емес, қалыпты түрде күреседі. Алайда актуарийлерге деректер шектеулері сын-қатерлі болуы мүмкін жағдайларда актуарлық қызметтер көрсетуге жиі тура келеді. Актуарийлер деректерді нақтылау-нақтыламау немесе талдау шеңберінде өзгерістер енгізу-енгізбеу туралы айқындау кезінде кәсіби пайымдауды қолданады.

Ағымдағы практикалар

Актуарийлер нақты талдау үшін деректердің қандай түрлері тиісті екенін айқындау үшін негізделген пайымдауды қолданады. Пайдаланылатын деректердің талданатын жүйеге немесе процеске қатысты болуы маңызды.

Соңғы жылдары деректер актуарлық практикада барған сайын маңызды рөл атқаруда. Көптеген жыл бойы қолданылған деректерді пайдаланудың дәстүрлі тәсілдерінен басқа, актуарийлер мен олардың принципалдары жақсартылған бизнес-шешімдерді қолдау үшін деректердің неғұрлым кең дереккөздерін соңғы кезде пайдалануда. Бұл залалдарды реттеу процестері, андеррайтинг, баға белгілеу, залалдарды бақылау, тарату арналарын басқару және клиенттерге қызмет көрсету сияқты функцияларды жақсарту үшін деректердің неғұрлым жетілдірілген аналитикасын қамтиды. Сонымен қатар, кең ауқымды мақсаттар үшін күрделі модельдерді пайдалану кеңейді, әрі мұндай модельдер кіріс деректеріне едәуір дәрежеде тәуелді. Аналитикалық дағдыларының арқасында актуарийлер осы жетістіктерге, оның ішінде түрлі қосымшаларда пайдалану үшін деректер сапасы мен жеткіліктілігін бағалауға терең тартылған.

Деректерді қалыптастыруға, жинауға немесе жариялауға жауапты тұлғалар немесе ұйымдар сапаны қамтамасыз етудің түрлі стандарттарын — цифрларды жай жинақтаудан кең верификацияға дейін — қолдануы мүмкін. Актуарийлер өз кезегінде өздерінің жұмыс нәтижелерінің негізінде жатқан деректер сапасы мәселесін түрлі тәсілдермен әрі тексерудің немесе салыстырудың түрлі деңгейлерімен шешеді.

Актуарийлер аудиторияның кең ауқымы үшін — ұйым ішіндегі шектеулі таратудан жария ашуға дейін — талдаулар беруге тартылады.

Деректерді пайдаланудың маңызды аспектілері мыналарды құжаттау және ашу болып табылады: 1) деректердің дереккөздері, 2) деректерді тексеру, 3) деректерден туындаған елеулі жүйелі қателіктер, 4) деректерге енгізілген түзетулер немесе түзетпелер, және 5) өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану көлемі. Әдетте актуарийлер деректер аудитін жүргізбейді.

2-қосымша

Талқылауға арналған жобаға түскен пікірлер және оларға берілген жауаптар

Актуарлық практика стандарты № 23 «Деректер сапасының» қайта қаралған редакциясының жобасы 2015 жылдың қарашасында пікірлерді ұсынудың 2016 жылғы 29 ақпандағы соңғы мерзімімен шығарылды. Жиырма екі пікір хаты алынды, олардың кейбірі бірнеше пікір білдіруші атынан, мысалы, фирмалардан немесе комитеттерден ұсынылды. Осы қосымшаның мақсаттары үшін «пікір білдіруші» термині нақты пікір хатына байланысты бірнеше тұлғаға қатысты болуы мүмкін. Жұмыс тобы алынған барлық пікірді мұқият қарады, ал Жалпы комитет пен ASB ұсынылған өзгерістерді қарады (және тиісті болған жерде өзгертті).

Төменде пікір хаттарындағы елеулі мәселелер мен ескертулер, сондай-ақ олардың әрқайсысына берілген жауаптар қысқаша баяндалады.

«Рецензенттер» термині Жұмыс тобын, Жалпы комитетті және ASB-ны қамтиды. Өзгеше көрсетілмесе, төменде пайдаланылатын бөлімдердің нөмірлері мен атаулары талқылауға арналған жобаның бөлімдеріне қатысты.

ІЛЕСПЕ МЕМОРАНДУМ

1-сұрақ. Ұсынылатын қайта қаралған редакция басқа актуарий пайдалану үшін деректерді дайындайтын актуарийге (мысалы, заңнамамен нұсқалған деректерді ұсыну) тиісті басшылық нұсқаулар бере ме?

Пікір. Осы мәселені қозғаған пікір білдірушілердің көпшілігі ұсынылатын қайта қаралған редакция тиісті басшылық нұсқаулар береді деп санады.

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт тиісті ұқыптылық туралы және деректердің деректер сұрауына сәйкестігі туралы мәселені қозғауы тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер бұл тақырыптар Кәсіби мінез-құлық кодексінде, сондай-ақ осы стандарттың 1.2 және 3.2-бөлімдерінде тиісті түрде қамтылған деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бірнеше пікір білдіруші стандарт оны сол фирмада жұмыс істейтін басқа актуарий пайдалану үшін деректерді дайындайтын актуарийге қолданыла ма дегенді нақтылауы тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер 1.2-бөлім стандарт актуарий «басқа актуарийлер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдаланатын деректерді дайындаған немесе оларды дайындауға жауапты болған» кезде қолданылатынын көрсететінін әрі бір фирмада жұмыс істейтін актуарийлер үшін ерекшелік көздемейтінін атап өтеді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

2-сұрақ. Ұсынылатын қайта қаралған редакция деректердің дәстүрлі емес дереккөздерімен (мысалы, болжамды модельдермен) жұмыс істеу үшін тиісті басшылық нұсқаулар бере ме?

Пікір. Бір пікір білдіруші туынды деректер осы стандарттың қолданылу аясына қаншалықты кіретінін нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер кейбір туынды деректер осы стандарттың қолданысына кіретінімен келіседі әрі «деректердің» анықтамасын нақтылады.

3-сұрақ. Деректерге қатысты өзге ақпараттың сапасы талқыланатын 3.6-бөлімнің басшылық нұсқауларын ескере отырып, стандарттың «Деректер сапасы» деген атауы тиісті ме?

Пікір. Осы мәселені қозғаған пікір білдірушілердің көпшілігі стандарт тиісті түрде аталған деп санады.

ЖАЛПЫ ПІКІРЛЕР

Пікір. Бірнеше пікір білдіруші қолданыстағы стандарттағы «существенный» (material) деген сөзді қайта қаралған редакцияда «значимый» (significant) деген сөзбен ауыстырудың негізінде жатқан ниетке күмән келтірді.

Жауап. «Существенный» дегеннен «значимый» дегенге өзгеріс жасалған жағдайларда, рецензенттер «значимый» деген сөзді пайдалану тиісті деп әрі оның Актуарлық практика стандарты № 1 «Кіріспе актуарлық практика стандартындағы» (ASOP No. 1, Introductory Actuarial Standard of Practice) анықтамасымен үйлеседі деп санайды.

1-БӨЛІМ. МАҚСАТЫ, ҚОЛДАНЫЛУ АЯСЫ, ҚИЫЛЫС СІЛТЕМЕЛЕР ЖӘНЕ КҮШІНЕ ЕНУ КҮНІ

1.1-бөлім, Мақсаты

Пікір. Бір пікір білдіруші осы бөлімді сипатталған кез келген қызмет түрін орындауға қолданылатынын көрсету үшін нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі тұжырымды өзгертті.

Пікір. Бірнеше пікір білдіруші 1.1(e)-бөлімді актуарий басқа актуарийлер актуарлық жұмыс нәтижесінде пайдалану үшін деректерді дайындау арқылы актуарлық қызмет көрсететін жағдайларға ғана қолданылатындай нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер ұсынылған өзгеріспен келіспейді. 1.1 және 1.2-бөлімдер неғұрлым айқындық үшін қайта ұйымдастырылып, қайта тұжырымдалды әрі 1.2-бөлім қазір былай көздейді: «Егер актуарий басқа актуарийлер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдаланатын деректерді дайындаса немесе оларды дайындауға жауапты болса, онда актуарий деректер пайдаланылатын тапсырманы дайындаушы актуарийдің түсінуін ескере отырып, деректерді өзі пайдалануды жоспарлағандай етіп осы стандарттың тиісті ережелерін қолдануы тиіс».

Пікір. Бір пікір білдіруші (a)–(e) тармақтары жеткілікті айқын емес әрі қосымша анықтамалардан немесе мысалдардан ұтар еді деп санады.

Жауап. 1.1 және 1.2-бөлімдер неғұрлым айқындық үшін қайта ұйымдастырылып, қайта тұжырымдалды. Рецензенттер мысалдар қажет деп санамайды.

1.2-бөлім, Қолданылу аясы

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт деректерді дайындау жауапкершілігін өзіне қабылдайтын актуарийлерге, сондай-ақ деректерді дайындайтындарға қолданылуын ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі тұжырымды өзгертті.

Пікір. Бір пікір білдіруші «толығымен гипотетикалық деректер жиынтығы» деген термин анықтаманы немесе толығырақ сипаттаманы қажет етеді деп санады.

Жауап. Рецензенттер термин айқын деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші «Осы стандарт актуарийден деректер аудитін жүргізуді талап етпейді» деген сөйлемді 3.8-бөлімді қайталайтындықтан алып тастауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер бұл сөйлем қолданылу аясын түсіну үшін пайдалы деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

2-БӨЛІМ. АНЫҚТАМАЛАР

Пікір. Бір пікір білдіруші «сенімді деректер» мен «беделді деректер» үшін анықтамалар қосуды, сондай-ақ қолданыстағы стандарттан «практический» деген анықтаманы сақтауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер осы анықтамаларды қосумен келіспейді әрі «практический» деген термин № 1 Стандартта айқындалғанын атап өтеді. Сондықтан рецензенттер өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші «ақпарат» үшін анықтама қосуды сұрады.

Жауап. Рецензенттер термин өзінің жалпы мағынасында пайдаланылады әрі анықтаманы қажет етпейді деп санайды. Сондықтан рецензенттер өзгерістер енгізген жоқ.

2.2-бөлім, Аудит

Пікір. Екі пікір білдіруші анықтамада деректер аудиті тек кәсіби аудитормен жүргізілуі тиіс екені көрсетілуін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер «аудит» термині стандартта US GAAP мен өзге де бухгалтерлік есеп стандарттарының мағынасындағы осы терминге сәйкес келмейтін ерекше анықтамаға ие екенін атап өтеді әрі сондықтан өзгерістер енгізген жоқ.

2.3-бөлім, Всеобъемлющий (қазір 2.6-бөлім, Жеткілікті)

Пікір. Екі пікір білдіруші «всеобъемлющий» (comprehensive) және «полный» (complete) деген терминдер бір-бірінен жеткілікті ажыратылмайды деп мәлімдеді.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі «всеобъемлющий» дегенді «жеткілікті» дегенге ауыстырды.

2.4-бөлім, Деректер (қазір 2.3-бөлім)

Пікір. Екі пікір білдіруші «сапалық ақпарат» «деректер» анықтамасынан алып тасталмай, керісінше қосылуы тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

2.6-бөлім, Тексеру (қазір 2.5-бөлім)

Пікір. Екі пікір білдіруші «тексеру» анықтамасын деректерді формальды да, формальды емес де зерттеуді қамтитындай кеңейтуді әрі тексеру аудиттей егжей-тегжейлі емес екенін нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі анықтамадан «формальды емес» деген сөзді алып тастады, сондай-ақ тексеру аудиттей егжей-тегжейлі емес екенін көрсететін тұжырым қосты.

Пікір. Бір пікір білдіруші «айқын сипаттамалар» деген сөз тіркесінің мағынасы айқын емес деп санады.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

3-БӨЛІМ. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫЛАТЫН ПРАКТИКАЛАР

Пікір. Бір пікір білдіруші деректердің құпиялылығы туралы қолданылатын заңдар мен заңға тәуелді актілерді сақтауды нұсқайтын ереже қосуды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі осы пікірге жауап ретінде жаңа 3.7-бөлім «Құпиялылықты» қосты.

3.1-бөлім, Жалпы ережелер

Пікір. Екі пікір білдіруші стандарт деректердің (мысалы, проприетарлық деректердің) болуы мәселесін оларды алу үшін талап етілетін күш-жігердің іс жүзіндегі мүмкіндігі мен негізділігі тұрғысынан қозғауын ұсынды.

Жауап. Рецензенттер 3.2(b)(6)-бөлімдегі тұжырымды нақтылады.

3.2-бөлім, Деректерді таңдау

Пікір. Бір пікір білдіруші «іріктеу әдістері» деген сөз тіркесіне анықтама беруді сұрады.

Жауап. Рецензенттер бұл терминнің мағынасы айқын деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші «желаемые» (desired) деген сөзді «тапсырма аясы үшін қажетті» дегенге ауыстыруды ұсынды, өйткені пікір білдіруші «желаемые» тым бұлдыр болып көрінеді әрі кәсіби пайымдауды емес, субъективті артықшылықты тұспалдайды деп санады. Басқа пікір білдіруші «ең қалаулы элементтер» мен жарамды болуы мүмкін өзгелерінің арасында айырмашылық жасау үшін «желаемые» дегенді «нужные» (needed) дегенге ауыстыруды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер дерек элементтерін тапсырма үшін «қажетті» немесе «керекті» деп айқындау актуарийге «ықтимал баламалы дерек элементтерін» қарастыру қажет екендігі туралы 3.2(a)-бөлімнің нұсқауымен үйлеспейді деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші «следует рассмотреть» (should consider) дегеннің бірінші қолданылуын «следует определить» (should determine) дегенге, ал екінші қолданылуын «следует принять во внимание» (should take into account) дегенге ауыстыруды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер тұжырымдардың ұсынылған өзгерістерімен келіседі әрі осы өзгерістерді енгізді.

Пікір. Бір пікір білдіруші 3.2(b)-бөлімдегі «внешней согласованности» (external consistency) деген сөздің мағынасын нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі, 3.2(b)-бөлімнен «внешней согласованности» сілтемесін алып тастады әрі нақтылау үшін 3.2(b)(3)-бөлімді қосты.

3.3-бөлім, Деректерді тексеру

Пікір. Бір пікір білдіруші «причина» (reason) деген сөзді «обоснование» (justification) дегенге ауыстыруды ұсынды, өйткені пікір білдіруші «обоснование» деген сөз негіздеме беру кезінде неғұрлым жоғары кәсіпқойлық деңгейін көрсетеді деп санады.

Жауап. Рецензенттер «причина» деген сөз көзделген ашуды тиісті түрде сипаттайды деп санайды әрі сондықтан өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт деректердің «разумности» (негізділігін) деректерді тексеру арқылы емес, деректерді пайдалану нәтижелеріне сілтеме арқылы белгілеуге жол беруін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер деректерді тек нәтижелердің негізділігін талап ету емес, негізділікке бағалау қажет деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші актуарий неғұрлым ертеректегі кезеңдерде орындалған ұқсас жұмыс бойынша алдыңғы деректерді сұрауға әрі салыстыру жүргізуге міндетті болуы тиіс деп санады. Басқа пікір білдіруші актуарий, егер олар оңай қолжетімді болса, алдыңғы деректермен салыстыру жүргізуге міндетті болуы тиіс деп санады, ал басқа пікір білдірушілер стандарт, егер ол іске қатысты болмаса, алдыңғы деректермен салыстыруды талап етпеуі тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер алдыңғы деректермен үйлесімділікті тек мұндай үйлесімділікті негізді түрде күтуге болатын кезде ғана қарастыру қажет деп санайды әрі 3.3-бөлімнің тұжырымын өзгертті. Рецензенттер, сондай-ақ 3.3-бөлім актуарийге «ағымдағы деректерді алдыңғы талдауда пайдаланылған деректермен үйлесімділікке салыстыру мүмкіндігін» әрі «алдыңғы деректерді сұрау мүмкіндігін қарастыру қажет» екенін көрсететінін атап өтеді, бірақ стандарт неғұрлым нұсқаушы болуы тиіс деп санамайды.

Пікір. Екі пікір білдіруші жоғары сенімді дереккөздер берген деректер тексеруді талап етпеуі тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер бұл 3.3-бөлімнің қолданыстағы тұжырымымен тиісті түрде қамтылған деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші іс жүзіндегі орындалмауы тексеру жүргізбеудің заңды негізі бола ма деп сұрады.

Жауап. Рецензенттер бұл, мұндай жағдайлардағы талап етілетін ашуды қоса алғанда, 3.3-бөлімде тиісті түрде қамтылған деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші осы бөлімнің соңғы абзацы артық әрі алып тасталуы мүмкін екенін көрсетті.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт «сыртқы бақылау қорытындыларына» сілтеме жасауын ұсынды.

Жауап. Рецензенттер мұндай нақтылау деңгейі талап етілмейді деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші «следует рассмотреть» (should consider) дегеннің бірнеше қолданылуы № 1 Стандартпен үйлеспейтінін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі тұжырымды өзгертті.

Пікір. Бір пікір білдіруші осы бөлім, сондай-ақ деректерді таңдауға (тек деректерді дайындауға ғана емес) сілтеме жасауын ұсынды.

Жауап. Рецензенттер «деректерді дайындауға» сілтемені алып тастап, тұжырымды өзгертті.

Пікір. Бір пікір білдіруші деректерді тексеру деректерді таңдаған немесе дайындаған актуарийден өзге тұлғамен орындалуы тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер басшылық нұсқаулар деректерді дайындайтын актуарийге деректерді тексеруді де жүргізуге тыйым салуы тиіс деп санамайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші деректерді тексеруді орындайтын актуарий деректер тапсырманың мақсаты үшін адекватты ма екенін бағалауы тиіс екенін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер 3.2-бөлімдегі өзгертілген тұжырым осы мәселені қозғайды деп санайды.

Пікір. Бір пікір білдіруші 3.3(b)-бөлімді «дополнительных мер» деген сөздердің алдына «принятия» (taking) деген сөзді қою арқылы (нәтижесінде «актуарийге деректер сапасын жақсарту үшін, іс жүзінде мүмкін болғанда, қосымша шаралар қабылдау мүмкіндігін қарастыру қажет» болатындай) әрі «меры» мен «для улучшения» арасына «предпринятые актуарием» деген сөздерді қою арқылы (нәтижесінде «Актуарийге, сондай-ақ деректерді жақсарту үшін актуарий қабылдаған кез келген елеулі шараларды… ашу қажет» болатындай) нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі тұжырымды өзгертті.

Пікір. Бір пікір білдіруші деректер сапасын жақсарту үшін қандай шаралар қабылданғанын білмейтін актуарийдің міндеттерін нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер 4.1(e) және 4.1(f)-бөлімдер актуарийден тек актуарийге белгілі қабылданған шараларды ғана ашуды талап ететінін атап өтеді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші осы бөлім актуарий тексеру қажет пе екенін айқындау кезінде деректерді тексеруі тиіс екенін көрсетеді деп санады, бұл логикалық тұйық болып көрінеді.

Жауап. Рецензенттер бөлім логикалық тұйық екенімен келіспейді, бірақ нақтылау үшін тұжырымды өзгертті.

3.4-бөлім, Деректерді пайдалану

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт деректердің кемшіліктерін өтеу үшін деректерді түзетуді емес, нәтижелерді түзетуге жол беруін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі 3.4(c)-бөлімге сөйлем қосты.

Пікір. Екі пікір білдіруші деректер тапсырманың осы бөлігі үшін жарамды болған жағдайда тапсырманың бір бөлігін орындауға жол беруді ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі 3.4(e)-бөлімдегі тұжырымды өзгертті.

3.5-бөлім, Өзге тұлғалар берген деректерді пайдалану

Пікір. Бір пікір білдіруші стандарт оң заверениені көтермелеуі әрі теріс заверениені және соқыр пайдалануды көтермелемеуі тиіс деп санады.

Жауап. Рецензенттер осы бөлімдегі 3.3 және 3.4-бөлімдердің талаптарына сілтеме осы алаңдаушылықты қозғайды деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

3.6-бөлім, Деректерді қолдануға қатысты өзге ақпаратты пайдалану

Пікір. Бір пікір білдіруші «непригодный» деген терминге анықтама беруді әрі актуарийді жарамсыз деректерді нұсқалған пайдалануды ашуға міндеттеуді сұрады.

Жауап. Рецензенттер «непригодный» деген терминнің мағынасы айқын деп санайды. Рецензенттер актуарий жарамсыз деректерді нұсқалған пайдалануды ашуға міндетті болуы тиіс екенімен келіседі әрі осы алаңдаушылыққа жауап ретінде осы тұжырымды 3.5-бөлімнен алып тастап, 3.4(e)-бөлімге қосты.

Пікір. Бір пікір білдіруші шарт талаптарын, жоспар құжаттарын, қайта сақтандыру шарттарын және т.б. жеке ақпарат санатына емес, «деректерге» қосу керек пе деп сұрады.

Жауап. Рецензенттер деректердің анықтамасы тиісті түрде тұжырымдалған деп санайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші осы бөлім артық әрі алып тасталуы мүмкін екенін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

3.7-бөлім (қазір 3.8-бөлім), Актуарийдің жауапкершілігін шектеу

Пікір. Бір пікір білдіруші мұнда сөз болып отырған «деректерді қосымша қалыптастырудың» сипаты мен көлемін нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі 3.8(b)-бөлімдегі тұжырымды нақтылады.

3.8-бөлім, Құжаттамалау

Пікір. Бірнеше пікір білдіруші осы бөлімнің қажеттігіне әрі оның осы стандарттың басқа бөліктерімен үйлесімділігіне күмән келтірді.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі осы бөлімді алып тастады.

4-БӨЛІМ. ХАБАРЛАМАЛАР ЖӘНЕ АҚПАРАТТЫ АШУ

4.1-бөлім, Хабарлау және ақпаратты ашу

Пікір. Бір пікір білдіруші «алып тастау (қосу) елеулі түрде өзгеше қорытындыларға әкеп соғуы мүмкін нақты аномальды дерек нүктелерін немесе дерек элементтерін» ашуды талап етуді ұсынды.

Жауап. Рецензенттер мұндай нақтылау деңгейі қажет екенімен келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші 4.1(b)-бөлімді «актуарий орындаған деректерді тексерудің сипатын» ашуды талап ететіндей өзгертуді әрі тек елеулілерін ғана емес, деректердің барлық түзетулерін ашуды талап етуді ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші 4.1(d)-бөлімді «қысқаша түрде» деген сөздің мағынасын нақтылау үшін өзгертуді ұсынды.

Жауап. Рецензенттер қосымша нақтылау қажет деп санамайды әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші 4.1(f)-бөлімде «значимое влияние» (significant effect) дегенді «воздействие» (impact) дегенге ауыстыруды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіспейді әрі қазір 4.1(d)-бөлім болып табылатынға өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Екі пікір білдіруші ашу тармақтарын әрбір актуарлық хабарламаға қосу талап етілмеуін ұсынды. Басқа пікір білдіруші «хабарламаларды шығару» нені білдіретінін әрі 3.3, 3.4 және 3.5-бөлімдерде көзделген ашулардың қайда жүзеге асырылуы тиіс екенін нақтылауды сұрады. Бір пікір білдіруші № 41 Стандартқа сай актуарлық хабарламалар мен актуарлық есеп арасындағы айырмашылықты қосуды, сондай-ақ № 41 Стандарттың қандай бөліктері олардың әрқайсысына қолданылатынын нақтылауды ұсынды.

Жауап. Рецензенттер осы бөлімнің басын Актуарлық практика стандарты № 41 «Актуарлық хабарламаларға» сәйкес «Актуарлық хабарлама осы бөлімнің нақты талаптарының бір бөлігіне немесе барлығына көзделген пайдаланушыларға қолжетімді өзге актуарлық хабарламаларда қамтылған ақпаратқа сілтеме жасау арқылы сәйкес келе алады» дегенді көрсету үшін өзгертті. Рецензенттер осы стандартқа № 41 Стандарттың талаптарын қосымша түсіндіруді қосу керек деп санамайды.

Пікір. Бірнеше пікір білдіруші қазір 4.1(i)–(k) ретінде белгіленген бөлімдер № 41 Стандартқа қатысты артық әрі алып тасталуы мүмкін екенін ұсынды.

Жауап. Рецензенттер (i)–(k) тармақтарындағы ашу тұжырымдары барлық актуарлық практика стандарттары үшін стандартты болып табылатынын атап өтеді әрі өзгерістер енгізген жоқ.

Пікір. Бір пікір білдіруші бұрын алып тасталған «және осыдан туындайтын актуарлық жұмыс нәтижесін пайдалануға кез келген шектеулер» деген тұжырымды қалпына келтіру арқылы осы бөлімді 3.3-бөліммен сәйкес келтіруді ұсынды.

Жауап. Рецензенттер келіседі әрі қазір 4.1(c)-бөлім болып табылатынға өзгеріс енгізді.

Пікір. Бір пікір білдіруші 4.1-бөлімнің кейбір бөлімдерінде «существенный» неліктен «значимый» дегенге өзгертілді, бірақ (i), (j) және (k) тармақтарында өзгертілмеді деп күмән келтірді.

Пікір. Бір пікір білдіруші актуарлық қызметтерге немесе хабарламаларға байланысты емес деректерді жинауға қатысты түсіндіру сұрады, ал басқасы осы бөлім актуарий қорытындысы түпкі өнім болмаған жағдайларда да № 41 Стандарттың талаптарын қолдану көзделген бе деп сұрады.

Жауап. Рецензенттер осы сұраққа жауап ретінде стандарт тек деректер актуарлық қызметтер көрсету кезінде пайдалануға арналған кезде ғана қолданылатынын нақтылау үшін 1.2-бөлімді қайта қарады.