КПА Актуарлық практика стандарты № 41

«Актуарлық хабарламалар»

КПА Актуарлық практика стандарты, мынаған негізделген: Actuarial Standard of Practice No. 41 «Actuarial Communications», Actuarial Standards Board (ASB, АҚШ).

Осы құжат аталған дереккөздің кәсіби аудармасы және Қазақстан Актуарийлер Палатасы (КПА) мақсаттары үшін бейімделуі болып табылады. Алшақтықтар болған жағдайда КПА бекіткен мәтін ресми болып саналады.

Актуарлық практика стандарты № 41

«Актуарлық хабарламалар»

Қайта қаралған редакция

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің Жалпы комитеті (General Committee of the Actuarial Standards Board) әзірлеген.

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB) 2010 жылдың желтоқсанында қабылдаған.

(Құжат № 120)

МАЗМҰНЫ

Ілеспе меморандум — iv

ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ

Бөлім 1. Мақсаты, қолданылу аясы, өзара сілтемелер және күшіне ену күні — 1

1.1 Мақсаты — 1
1.2 Қолданылу аясы — 1
1.3 Өзара сілтемелер — 1
1.4 Күшіне ену күні — 1

Бөлім 2. Анықтамалар — 2

2.1 Актуарлық хабарлама — 2
2.2 Актуарлық құжат — 2
2.3 Актуарлық қорытынды — 2
2.4 Актуарлық есеп — 2
2.5 Актуарлық қызметтер — 2
2.6 Шегініс — 2
2.7 Болжамды пайдаланушы — 2
2.8 Ауызша хабарлама — 2
2.9 Өзге пайдаланушы — 2
2.10 Принципал — 2

Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар — 3

3.1 Актуарлық хабарламаларға қойылатын талаптар — 3
- 3.1.1 Нысаны мен мазмұны — 3
- 3.1.2 Айқындық — 3
- 3.1.3 Хабарламаның уақтылылығы — 3
- 3.1.4 Жауапты актуарийді сәйкестендіру — 3
3.2 Актуарлық есеп — 3
3.3 Ерекше жағдайлар — 4
3.4 Актуарлық есепте ақпаратты ашу — 4
- 3.4.1 Белгісіздік немесе тәуекел — 4
- 3.4.2 Мүдделер қақтығысы — 4
- 3.4.3 Өзге деректер көздерін және өзге ақпаратты пайдалану — 4
- 3.4.4 Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік — 4
- 3.4.5 Есептің ақпараттық күні — 5
- 3.4.6 Кейінгі оқиғалар — 5
3.5 Елеулі алшақтықтарды түсіндіру — 6
3.6 Ауызша хабарламалар — 6
3.7 Өзге пайдаланушылар алдындағы жауапкершілік — 6
3.8 Өзге материалдарды сақтау — 6

Бөлім 4. Хабарламалар және ақпаратты ашу — 7

4.1 Кез келген актуарлық хабарламада ақпаратты ашу — 7
- 4.1.1 Жауапты актуарийді сәйкестендіру — 7
- 4.1.2 Актуарлық құжаттарды сәйкестендіру — 7
- 4.1.3 Актуарлық есептерде ақпаратты ашу — 7
4.2 Құқықпен белгіленген жекелеген болжамдар немесе әдістер — 8
4.3 Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік — 8
4.4 Актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан шегіну — 9

ҚОСЫМШАЛАР

Қосымша 1 — Алғышарттар және ағымдағы практикалар — 10
- Алғышарттар — 10
- Ағымдағы практикалар — 10
Қосымша 2 — Талқылауға арналған екінші жобаға түскен пікірлер және оларға жауаптар — 12

Ілеспе меморандум

2010 жылдың желтоқсаны

КІМГЕ: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңестің практика стандарттары қолданылатын актуарлық ұйымдардың мүшелеріне және актуарлық хабарламалар мәселелеріне мүдделі өзге тұлғаларға

КІМНЕН: Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес (ASB)

ТАҚЫРЫП: Актуарлық практика стандарты (ASOP) № 41

Осы құжат «Актуарлық хабарламалар» атты № 41 Актуарлық практика стандартының қайта қаралған соңғы нұсқасын қамтиды.

Алғышарттар

№ 41 Актуарлық практика стандартының қолданыстағы нұсқасы сегіз жыл бойы қолданылып келеді және барлық практика салаларындағы барлық АҚШ актуарийлеріне қолданылады. Осы уақыт ішінде Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңеске (ASB) құжаттың айқындығының жеткіліксіздігі және оның тұжырымдамалары мен құрылымдық құрылысы бөлігіндегі екіұштылық туралы пікірлер түсіп отырды. ASB-нің басымдықтарының бірі — барлық актуарлық практика стандарттарының айқын әрі бір мағыналы болуын қамтамасыз ету.

Талқылауға арналған бірінші жоба

2008 жылдың қыркүйегінде ASB № 41 қайта қаралған Актуарлық практика стандартының талқылауға арналған бірінші жобасын пікірлерді ұсынудың 2008 жылдың 31 желтоқсанына дейінгі шекті мерзімімен бекітті. Пікірлермен жиырма үш хат алынды. Олардың көпшілігінде бірнеше пікір қамтылды, олардың көбі мәні жағынан маңызды болды. Комментаторлардың көпшілігі осы стандартты қайта қарау жөніндегі күш-жігерді қолдады және пікірлердің көпшілігі оң сипатта болды, алайда кейбірінде бірінші жоба елеулі пысықтауды қажет ететіні көрсетілді.

2008 жылдың қыркүйегінде ASB сондай-ақ «Стандарттар үшін шегіністер туралы тұжырымдамаларды қайта қарау және стандарттардан актуарлық пікірдің белгіленген мәлімдемелеріне (PSAO) сілтемелерді алып тастау» атты құжатты № 41 Актуарлық практика стандарты қайта қаралған соңғы редакция ретінде шығарылатын шартпен қабылдады. Аталған қабылдаудан бері уақыт өткендіктен, ASB № 41 Актуарлық практика стандартындағы өзгерістерді көрсету үшін осы құжатты жаңартады, сондай-ақ өзге жаңа және қайта қаралған актуарлық практика стандарттарына сілтемелерді жаңартады. ASB осы құжатты өзінің наурыздағы отырысында осы қайта қаралған стандарттың күшіне ену күнімен үйлесетін 2011 жылдың 1 мамырындағы күшіне ену күнімен қайта қаралған соңғы редакция ретінде қабылдайды деп күтілуде.

Талқылауға арналған екінші жоба

2009 жылдың желтоқсанында ASB бірінші жобаның елеулі өзгерістерін көрсететін № 41 қайта қаралған Актуарлық практика стандартының талқылауға арналған екінші жобасын пікірлерді ұсынудың 2010 жылдың 31 наурызына дейінгі шекті мерзімімен бекітті. Жауап ретінде пікірлермен отыз жеті хат алынды. Талқылауға арналған екінші жобаға арналған пікірлермен хаттарда қамтылған елеулі мәселелердің жинақталған баяндалуы және оларға жауаптар Қосымша 2-де келтірілген.

Талқылауға арналған екінші жобамен салыстырғандағы өзгерістер

Талқылауға арналған екінші жобаны қарау мен пысықтау 37 пікір хатының 19-ында көтерілген басым мәселеге, атап айтқанда, актуарийдің іс жүзінде барлық жағдайларда ақпаратты толық ашумен актуарлық есеп жасауына қойылатын секілді талапқа шоғырланды. Мұндай талап талқылауға арналған екінші жобаның ниетіне кірмеген, алайда құрастырушылар осындай түсіндіру мүмкіндігін ескерді. Тиісінше, осы соңғы нұсқа осы стандарт шеңберіндегі басшылық нұсқаулардың нақтылануын, атап айтқанда, кейбір ішкі және бейресми жағдайларда барлық қолданылатын растайтын ақпаратты толық ашудың практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын да, қажетті де болмайтынын мойындауды көрсетеді. 3.3-тармақ (бұрынғы 3.5-тармақ) мұндай жағдайларда басшылық нұсқаулар беру үшін көшірілді және кеңейтілді. Қосымша талқылау да Қосымша 1-ге қосылды.

Басқа пікірлерге жауап ретінде кейбір анықтамалар қосылды және өзге нақтылаушы өзгерістер енгізілді.

Қолданыстағы актуарлық практика стандартымен салыстырғандағы негізгі өзгерістердің жиынтығы

Ақпаратты ашудың барлық қажетті элементтерін қамтуы тиіс бірыңғай ресми актуарлық есеп тұжырымдамасы алып тасталды. Оның орнына хабарлама үздіксіз әрі интерактивті процесс болып табылады, ал ақпаратты ашудың барлық қажетті элементтері бар актуарлық есеп хабарламаның бірнеше түрлі бөліктерінен, мүмкін, әртүрлі нысандарда ұсынылған бөліктерінен тұруы мүмкін деген тұжырымдама қабылданды. Стандарт актуарлық есепте ақпаратты ашуға қойылатын барлық талаптарды қанағаттандыру үшін бірнеше құжат пайдаланылатын барлық жағдайларда актуарийге барлық қолданылатын құжаттарды сәйкестендіруді міндеттейді.
3.4.4-тармақ актуарий, актуарий өзгеше ашпаған жағдайда, актуарлық хабарламаны дайындау кезінде пайдаланылған барлық актуарлық болжамдар мен әдістер үшін жауапты болатынын түсіндіреді.
3-бөлім қайта құрылымдалды. Ақпаратты ашуға қойылатын барлық талаптар 4-бөлімге көшірілді, ал ақпаратты ашуға қатысты қосымша басшылық нұсқаулар 3.4-тармақта қалады.
Кез келген актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан шегіну тәртібі (болжамдарды актуарий емес тұлға белгілейтін жағдайларды қоса алғанда) да 4-бөлімде кодификацияланды.
Актуарлық пікірдің белгіленген мәлімдемелеріне (PSAO) сілтеме алып тасталды.
ASB қандай материалдардың және қандай мерзім ішінде сақталуы тиіс екенін айқындау осы стандарт үшін тиісті мәселе болып табылмайтынын белгіледі (3.8-тармақта көзделген жағдайларды қоспағанда).

Жалпы комитет талқылауға арналған екі жоба бойынша пікірлер мен ұсыныстар енгізуге уақыт тапқан барлығына алғыс білдіреді.

2010 жылдың желтоқсанында ASB осы стандартты қабылдау үшін дауыс берді.

ASB Жалпы комитеті

Thomas K. Custis, Төраға Michael S. Abroe; William J. Schreiner Peter Hendee; Martin M. Simons Godfrey Perrott; Chester J. Szczepanski

Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес

Albert J. Beer, Төраға Alan D. Ford; Patricia E. Matson Patrick J. Grannan; Robert G. Meilander Stephen G. Kellison; James J. Murphy Thomas D. Levy; James F. Verlautz

ASB актуарлық практика стандарттарын белгілейді және жетілдіреді. Осы актуарлық практика стандарттары актуарийдің актуарлық тапсырманы орындау кезінде нені ескеруі, құжаттауы және ашуы тиіс екенін айқындайды. ASB-нің мақсаты — АҚШ үшін тиісті практика стандарттарын белгілеу.

АКТУАРЛЫҚ ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ № 41

АКТУАРЛЫҚ ХАБАРЛАМАЛАР

ПРАКТИКА СТАНДАРТЫ

Бөлім 1. Мақсаты, қолданылу аясы, өзара сілтемелер және күшіне ену күні

1.1 Мақсаты — Осы актуарлық практика стандарты (ASOP) актуарийлерге актуарлық хабарламаларға қатысты басшылық нұсқаулар береді.

1.2 Қолданылу аясы — Осы стандарт кез келген практика саласында актуарлық хабарламалар шығаратын актуарийлерге қолданылады. Осы стандарт актуарлық пікірді немесе өзге актуарлық қорытындыларды қамтымайтын хабарламаларға қолданылмайды (мысалы, осы стандарт буклеттерге, баға ұсыныстарына немесе шот-фактураларға қолданылмайды).

Осы стандарт актуарлық хабарламаларды, оның ішінде Біліктілік стандарттары немесе өзге актуарлық практика стандарттары талап етуі мүмкін хабарламаларды дайындау бойынша басшылық нұсқаулар береді. Егер мұндай өзге басшылық нұсқаулар осы стандартты толықтыратын немесе оған қайшы келетін хабарламаларға қойылатын талаптарды қамтыса, мұндай өзге басшылық нұсқаулардың талаптары осы актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан басым күшке ие болады. Алайда осы стандарттың басшылық нұсқаулары мұндай өзге басшылық нұсқауларға қайшы келмейтін шамада қолданылады.

Құқық, нормативтік актілер немесе өзге кәсіптің стандарттары нақты актуарлық хабарламаның нысаны мен мазмұнын белгілеуі мүмкін (мысалы, мемлекеттік нысан). Мұндай жағдайларда актуарийге қолданылатын құқықпен, нормативтік актілермен немесе стандартпен тыйым салынбаған шамада осы стандарттың басшылық нұсқауларын сақтаған жөн.

Егер актуарий қолданылатын құқықты (заңдарды, заңға тәуелді актілерді және өзге де заңды міндетті актілерді) сақтау мақсатында не кез келген өзге себеппен осы стандартта баяндалған басшылық нұсқаулардан шегінсе, актуарийге шегіну бойынша 4-бөлімге жүгінген жөн.

1.3 Өзара сілтемелер — Осы стандарт өзге құжаттардың ережелеріне сілтеме жасаған кезде, мұндай сілтеме аталған құжаттарды болашақта өзгертілуі немесе жаңа редакцияда жазылуы мүмкін түрінде, сондай-ақ кез келген атаудағы оларды алмастыратын құжаттарды қамтиды. Егер қандай да бір өзгертілген немесе жаңа редакцияда жазылған құжат бастапқыда аталған құжаттан елеулі түрде ерекшеленсе, актуарийге осы стандарттың басшылық нұсқауларын қолданылатын және орынды шамада ескерген жөн.

1.4 Күшіне ену күні — Осы стандарт 2011 жылдың 1 мамырында немесе осы күннен кейін шығарылған актуарлық хабарламаларға қатысты күшіне енеді.

Бөлім 2. Анықтамалар

Төменде келтірілген терминдер осы актуарлық практика стандартында пайдалану мақсаттары үшін айқындалады.

2.1 Актуарлық хабарлама — Актуарий актуарлық қызметтерге қатысты шығарған жазбаша, электрондық немесе ауызша хабарлама.

2.2 Актуарлық құжат — Кез келген тіркелген нысандағы актуарлық хабарлама (мысалы, қағаз тасығыш, электрондық пошта, электрондық кестелер, презентациялар, аудио- немесе бейнежазбалар, веб-сайттар, сондай-ақ сот отырыстары немесе тыңдаулар хаттамалары). Актуарийден өзге тұлға жасаған жазбалар актуарлық құжаттар болып саналмайды.

2.3 Актуарлық қорытынды — Актуарлық қызметтердің нәтижесі (кеңестерді, ұсынымдарды, пікірлерді немесе басқа актуарийдің жұмысына түсініктемелерді қоса алғанда).

2.4 Актуарлық есеп — Актуарий нақты актуарлық қорытындыларға қатысты деп айқындайтын және болжамды пайдаланушыға қолжетімді актуарлық құжаттардың жиынтығы.

2.5 Актуарлық қызметтер — Актуарий ретінде әрекет ететін тұлға принципалға көрсететін кәсіби қызметтер. Мұндай қызметтер актуарлық пайымдауларға негізделген кеңестерді, ұсынымдарды, қорытындыларды немесе пікірлерді беруді қамтиды.

2.6 Шегініс — Актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан ауытқу актісі.

2.7 Болжамды пайдаланушы — Актуарий актуарлық қорытындыларға арқа сүйеу мүмкіндігі бар деп айқындайтын кез келген тұлға.

2.8 Ауызша хабарлама — Ауызша нысанда жасалған актуарлық хабарлама, ол актуарийге белгілі болғанша, жазылмаған немесе сөзбе-сөз хаттамаланбаған. Мұндай ауызша хабарлама актуарлық хабарлама болып табылады, бірақ актуарлық құжат болып табылмайды.

2.9 Өзге пайдаланушы — Болжамды пайдаланушы болып табылмайтын актуарлық хабарламаны кез келген алушы.

2.10 Принципал — Актуарийдің клиенті немесе жұмыс берушісі.

Бөлім 3. Мәселелерді талдау және ұсынылатын практикалар

3.1 Актуарлық хабарламаларға қойылатын талаптар — Нақты актуарлық тапсырысты немесе тапсырманы орындау, әдетте, мыналарға қатысты актуарий мен болжамды пайдаланушылар арасында елеулі әрі үздіксіз өзара әрекеттестікті талап етеді: сұратылатын жұмыс аясы; жұмысты аяқтау үшін қажетті әдістер, рәсімдер, болжамдар, деректер және өзге ақпарат; сондай-ақ актуарлық қорытындылар туралы хабарламаны қалыптастыру.

3.1.1 Нысаны мен мазмұны — Актуарийге болжамды пайдаланушыларды ескере отырып, әрбір актуарлық хабарламаның нысаны мен мазмұны нақты жағдайларға сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін тиісті шаралар қабылдаған жөн.

3.1.2 Айқындық — Актуарийге болжамды пайдаланушыларды ескере отырып, әрбір актуарлық хабарлама айқын болуын және нақты жағдайларға сәйкес тілді пайдалануын қамтамасыз ету үшін тиісті шаралар қабылдаған жөн.

3.1.3 Хабарламаның уақтылылығы — Мерзімдерге қатысты өзге уағдаластыққа қол жеткізілмесе, актуарийге әрбір актуарлық хабарламаны ақылға қонымды мерзімде шығарған жөн. Хабарлама мерзімдерін белгілеу кезінде болжамды пайдаланушылардың қажеттіліктерін ескерген жөн.

3.1.4 Жауапты актуарийді сәйкестендіру — Актуарлық хабарлама оған жауапты актуарийді анық сәйкестендіруі тиіс. Екі немесе одан да көп тұлға бірлесіп хабарлама шығарған кезде (оның кем дегенде бір бөлігі актуарлық сипатта болса), актуарийлер мұны орынсыз деп таппаса, хабарламада барлық жауапты актуарийлерді сәйкестендірген жөн. Әрбір актуарий байланысты болатын ұйымның атауы да хабарламада көрсетілуі мүмкін, алайда актуарийдің міндеттері осындай сәйкестендірумен қозғалмайды. Актуарий мұны орынсыз деп таппаса, актуарлық хабарлама шығаратын актуарийге қосымша ақпарат пен түсіндірмелер беруге қаншалықты дайын екенін де көрсеткен жөн.

3.2 Актуарлық есеп — Егер актуарий болжамды пайдаланушы актуарлық қорытындыларға арқа сүйейді деп болжаса, актуарийге актуарлық есеп жасаған жөн. Актуарийге актуарлық есепте актуарлық қорытындыларды хабарлау кезінде болжамды пайдаланушының қажеттіліктерін ескерген жөн.

Актуарлық есеп бір немесе бірнеше құжаттан тұруы мүмкін. Есеп бірнеше түрлі форматта ұсынылуы мүмкін (мысалы, мәтін өңдеу бағдарламалары, презентацияларға арналған бағдарламалар немесе баспа бағдарламалары көмегімен дайындалған ресми құжаттар, электрондық пошта, қағаз тасығыштар немесе веб-сайттар). Егер нақты болжамды пайдаланушыға арналған актуарлық есеп бірнеше құжаттан тұрса, актуарийге қандай құжаттардың есепті құрайтынын хабарлаған жөн.

Актуарлық есепте актуарийге актуарлық қорытындыларды баяндап, актуарий пайдаланған әдістерді, рәсімдерді, болжамдар мен деректерді сол практика саласында біліктілігі бар басқа актуарий актуарлық есепте ұсынылған түрдегі актуарий жұмысының негізділігін объективті бағалай алатындай жеткілікті айқындықпен сәйкестендірген жөн.

3.3 Ерекше жағдайлар — Актуарлық есептің мазмұны жағдайлармен шектелуі мүмкін. Актуарийге осы стандарттың басшылық нұсқауларын осындай шектеулер шеңберінде ақылға қонымды мүмкін болатын шамада сақтаған жөн. Мұндай шектеулер болған кезде өзге жағдайда талап етілетін мазмұнның бір бөлігін актуарлық есепке қоспау орынды болуы мүмкін. Алайда, егер мұндай есеп немесе ондағы қорытындылар кеңінен таралуы мүмкін болса, актуарлық есептің мазмұнын шектеу орынсыз болуы мүмкін.

Егер актуарий жағдайлар белгілі бір мазмұнды қосуды қажет етпейтіндей немесе орынды етпейтіндей деп есептесе, актуарий мұндай жағдайларды сәйкестендіруге және актуарлық есептің мазмұнын шектеуді негіздеуге дайын болуы тиіс.

3.4 Актуарлық есепте ақпаратты ашу — Ашылуға жататын баптарды қарау кез келген актуарлық хабарламаны дайындаудың маңызды бөлігі болып табылады. Актуарийге осы актуарлық практика стандартының 4-бөліміне, сондай-ақ кез келген өзге тиісті актуарлық практика стандартына енгізілген ақпаратты ашудың міндетті баптарының тізбесімен танысқан жөн. Төменде осы ақпаратты ашу баптарының кейбірінің қосымша талқылауы келтіріледі.

3.4.1 Белгісіздік немесе тәуекел — Актуарийге қандай да бір нәтижелердегі ықтимал белгісіздікке немесе тәуекелге қатысты қандай ескертулерді актуарлық есепке енгізген жөн екенін қараған жөн.

3.4.2 Мүдделер қақтығысы — Актуарлық хабарламаның мәніне байланысты кез келген мәселеге қатысты қаржылық, ұйымдастырушылық немесе өзгеше тәуелсіз болып табылмайтын актуарий айқын болмайтын кез келген іске қатысты ақпаратты ашуы тиіс. Бұған актуарий мүдделердің қорғаушысы ретінде әрекет ететін немесе әрекет ететіндей көрінуі мүмкін кез келген жағдай кіреді. Алайда қаржылық ақпаратты ашудың қолданылуы Кәсіби мінез-құлық кодексінің 6-Принципіне сәйкес актуарийге белгілі немесе ол ақылға қонымды түрде анықтай алатын елеулі сыйақы көздерімен шектеледі.

3.4.3 Өзге деректер көздерін және өзге ақпаратты пайдалану — Актуарлық хабарлама жасайтын актуарий, актуарий өзге көздердің мәліметтерін пайдалану туралы мәлімдеп өзінен жауапкершілікті алып тастаған жағдайларды қоспағанда, ол үшін жауапкершілік алады. Өзге деректер көздерінің және өзге ақпараттың мәліметтерін пайдалану дегеніміз — мұндай көздерді олар үшін жауапкершілік алмай пайдалану. Осылайша алынған мәліметтерді пайдаланатын актуарлық хабарламада мұндай пайдаланудың дәрежесін, мысалы, негізділікке тексерулердің қолданылғанын-қолданылмағанын көрсету арқылы айқындаған жөн. Актуарий, мұны қолданылатын практика стандарттарымен не құқықпен немесе нормативтік актілермен шектеген немесе тыйым салған жағдайларды қоспағанда, өзге ақпарат көздерінің мәліметтерін пайдалана алады. Мұндай мәліметтерді пайдалану қашан орынды болатыны және мұндай пайдалану туралы мәлімдеу кезіндегі актуарийдің міндеттері қандай болатыны туралы қосымша басшылық нұсқаулар «Деректер сапасы» атты № 23 Актуарлық практика стандартында (ASOP No. 23, Data Quality) қамтылған.

3.4.4 Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік — Актуарлық хабарламада әрбір елеулі болжам мен әдіс үшін жауапты тарапты сәйкестендірген жөн. Егер хабарламада мұндай жауапкершілік көрсетілмесе, хабарлама шығарған актуарий мұндай болжам немесе әдіс үшін жауапкершілікті өзіне алды деп есептеледі. Болжамды немесе әдісті таңдаған өзге тарапты сәйкестендіру кезіндегі актуарийдің міндеті мұндай болжамның немесе әдістің қалай таңдалғанына байланысты болады.

a. Егер болжам немесе әдіс қолданылатын құқықпен (заңдармен, заңға тәуелді актілермен және өзге де заңды міндетті актілермен) белгіленсе, актуарийге 4.2-тармақта көрсетілген ақпаратты ашуды қосқан жөн. Мұндай ақпаратты ашуды актуарийдің болжамды немесе әдісті хабарлама мақсаттары үшін негізді деп есептейтін-есептемейтініне қарамастан жасаған жөн. Актуарийге сонымен қатар бұл өзге актуарлық практика стандартымен талап етілетін барлық жағдайларда төмендегі (b) тармақшасының басшылық нұсқауларын сақтаған жөн.

b. Егер елеулі болжамды немесе әдісті өзге тарап таңдаса, актуарийдің әрекет етуінің үш нұсқасы бар:

Егер болжам немесе әдіс актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша тапсырма мақсаттары үшін негізді болар еді деген нәрсеге елеулі түрде қайшы келмесе, актуарийдің ақпаратты ашу міндеті жоқ;
Егер болжам немесе әдіс актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша тапсырма мақсаттары үшін негізді болар еді деген нәрсеге елеулі түрде қайшы келсе, актуарий осы фактіні және 4.3-тармақта көрсетілген қосымша ақпаратты ашуы тиіс; және
Егер актуарий болжамның немесе әдістің негізділігін тапсырма аясынан тыс елеулі көлемдегі қосымша жұмысты орындамай бағалай алмаса, не егер актуарий болжамның негізділігін бағалауға біліктілігі болмаса, актуарийге осы фактіні 4.3-тармақта көрсетілгендей ашқан жөн.

c. Барлық қалған жағдайларда актуарий, актуарий хабарламада 4.4-тармақта көрсетілген ақпаратты ашуды қосу арқылы өзгеше ашпаған жағдайда, хабарламаны дайындау кезінде пайдаланылған барлық болжамдар мен әдістер үшін жауапты болады.

3.4.5 Есептің ақпараттық күні — Актуарийге болжамды пайдаланушыға есепке енгізілген қорытындыларды қалыптастыру кезінде деректер немесе өзге ақпарат ескерілген күнді (күндерді) хабарлаған жөн.

3.4.6 Кейінгі оқиғалар — Актуарийге мынадай шарттарға жауап беретін кез келген іске қатысты оқиғаны ашқан жөн:

a. ол актуарийге 3.4.5-тармақта көрсетілген соңғы ақпараттық күннен кейін белгілі болды;

b. ол актуарийге есеп шығарылғанға дейін белгілі болды;

c. егер ол актуарлық қорытындыларда көрсетілгенде, актуарлық қорытындыларға елеулі әсер ете алар еді; және

d. есеп шығарылғанға дейін оған өзгерістер енгізу практикалық тұрғыдан жүзеге аспайды.

Егер актуарий кейбір қорытындылар хабарланғаннан кейін, бірақ есеп аяқталғанға дейін деректердегі немесе өзге ақпараттағы (ақпараттық күнге немесе оған дейінгі) өзгерістер туралы білсе, актуарийге мұндай өзгерістер мен олардың салдары туралы актуарий қорытындыларды хабарлаған кез келген болжамды пайдаланушыға хабарлаған жөн.

3.5 Елеулі алшақтықтарды түсіндіру — Егер сол актуарий дайындаған және сол мәселе бойынша пікір білдіретін кейінірек шыққан актуарлық хабарлама алдыңғы хабарламамен салыстырғанда елеулі түрде өзгеше нәтижелерді қамтыса немесе өзге пікір білдірсе, онда кейінірек шыққан хабарламада алдыңғы нәтижелердің немесе пікірдің енді жарамды еместігін анық көрсетіп, олардың неліктен өзгергенін түсіндірген жөн. Егер кейінірек шыққан хабарлама ауызша болса, актуарийге кейіннен өзгерістердің себебін (себептерін) түсіндіретін құжат ұсынған жөн.

3.6 Ауызша хабарламалар — Актуарий ауызша хабарлама бергенде, актуарийге 3.4-тармақта тізбеленген ақпаратты ашуды ауызша хабарламаға қандай шамада (егер мүлдем қосса) қосқан жөн екенін қарап, мұндай ашудың әрқайсысын нақты жағдайларда орынды болса қосқан жөн. Егер актуарийде ауызша хабарламаның өзге тараптарға берілуі мүмкін деген алаңдаушылық болса, актуарийге кейіннен актуарлық құжат ұсыну мүмкіндігін қараған жөн.

3.7 Өзге пайдаланушылар алдындағы жауапкершілік — Актуарлық құжат болжамды пайдаланушылар болып табылмайтын тұлғаларға әсер етуі мүмкін тәсілмен пайдаланылуы мүмкін. Актуарийге мұндай құжатты дұрыс дәйексөз келтірмеу, дұрыс түсіндірмеу немесе өзгеше дұрыс пайдаланбау тәуекелдерін сезінген және актуарлық құжаттың айқын әрі адал ниетпен ұсынылуын қамтамасыз ету үшін ақылға қонымды шаралар қабылдаған жөн. Дұрыс пайдаланбауды болдырмау үшін актуарий актуарлық құжатқа оның өзге пайдаланушылар арасында таралуын шектейтін тұжырымдамаларды қоса алады (мысалы, оның мұндай тараптарға тек толық көлемде немесе тек актуарийдің келісімімен ғана берілуі мүмкін екенін көрсету арқылы).

Осы стандартта актуарий үшін болжамды пайдаланушылардан өзге кез келген тұлғаға бір нәрсені хабарлау міндетін туындататын ештеңе жоқ.

3.8 Өзге материалдарды сақтау — Актуарий осы актуарлық практика стандартына сәйкес ашылуға жататын материалдардан өзге файлдық материалдарды сақтау туралы шешім қабылдай алады. Осы актуарлық практика стандартында актуарийден мұндай қосымша материалдарды қандай да бір тарапқа ашуды талап ететін ештеңе жоқ.

Егер 3.3-тармаққа сәйкес, орынды болуы мүмкін жағдайда, есеп осы актуарлық практика стандартында көрсетілген барлық растайтын ақпаратты қамтымаса, актуарийге есепке қосылмаған растайтын ақпаратты сақтау мүмкіндігін қараған жөн. Актуарий осы мақсат үшін қосымша құжаттама жасауға міндетті емес.

Актуарийге кез келген қайталанатын жоба бойынша басқа актуарий тапсырманы орындауды өзіне қабылдай алатындай жеткілікті ақпаратты сақтау мүмкіндігін қараған жөн.

Бөлім 4. Хабарламалар және ақпаратты ашу

4.1 Кез келген актуарлық хабарламада ақпаратты ашу — Кез келген актуарлық хабарламада ақпаратты ашу мыналарды қамтуы тиіс:

4.1.1 Жауапты актуарийді сәйкестендіру — Кез келген актуарлық хабарлама актуарлық хабарлама үшін жауапты актуарийді сәйкестендіруі тиіс (3.1.4-тармақты қараңыз).

4.1.2 Актуарлық құжаттарды сәйкестендіру — Кез келген актуарлық құжат осы толық сипаттама бірегей болуы үшін кез келген қосымша нақтылаумен (мысалы, «2-нұсқа» немесе тәулік уақытымен) бірге құжаттың күні мен тақырыбын қамтуы тиіс.

4.1.3 Актуарлық есептерде ақпаратты ашу — 3.2-тармақты сақтау үшін қажетті ақпаратқа қосымша, актуарий мұны жасауды орынсыз деп айқындамаса (3.3-тармақты қараңыз), кез келген актуарлық есепте мынадай ақпаратты ашқан жөн:

a. актуарлық есептің болжамды пайдаланушылары;

b. тапсырыстың немесе тапсырманың аясы және болжамды мақсаты;

c. Біліктілік стандарттарында көрсетілгендей біліктілікті растау;

d. тәуекел мен белгісіздік туралы кез келген ескертулер (3.4.1-тармақты қараңыз);

e. актуарлық хабарламада қамтылған актуарлық қорытындыларды пайдалануға немесе қолданылуына қатысты кез келген шектеулер немесе шектеуші шарттар, оның ішінде, орынды болса, хабарламаға қандай да бір өзге мақсаттар үшін арқа сүйеуге болмайтыны туралы мәлімдеме;

f. 3.4.2-тармақта сипатталғандай кез келген мүдделер қақтығысы;

g. актуарий мәліметтеріне арқа сүйеген, актуарлық қорытындыларға елеулі әсер ететін және актуарий ол үшін жауапкершілік алмайтын кез келген ақпарат (3.4.3-тармақты қараңыз);

h. 3.4.5-тармақта сипатталғандай ақпараттық күн;

i. 3.4.6-тармақта сипатталғандай кейінгі оқиға (оқиғалар) (бар болса); және

j. орынды болса, актуарлық есепті құрайтын құжаттар.

Нақты тапсырмаға қолданылатын өзге актуарлық практика стандарттары ақпаратты ашуға қойылатын, сондай-ақ сақталуы тиіс қосымша талаптарды қамтуы мүмкін екенін ескерген жөн.

4.2 Құқықпен белгіленген жекелеген болжамдар немесе әдістер — Егер қандай да бір елеулі болжам немесе әдіс қолданылатын құқықпен (заңдармен, заңға тәуелді актілермен және өзге де заңды міндетті актілермен) белгіленсе, актуарийге актуарлық есепте мыналарды ашқан жөн:

a. есеп соған сәйкес дайындалған қолданылатын құқық;

b. қолданылатын құқықпен белгіленген болжамдар немесе әдістер; және

c. есептің қолданылатын құқыққа сәйкес дайындалғаны.

Егер актуарлық есеп мұндай ақпаратты ашу мүмкіндігін көздемейтін белгіленген нысанда ұсынылса, актуарийге осы ақпаратты ашуды жеке хабарламада (мысалы, принципалға ілеспе хатта) жасап, екі хабарламаны да, практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын жерде, бірге таратуды өтінген жөн.

4.3 Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік — 4.2-тармаққа жатпайтын кез келген жағдайда, актуарий өзге көздердің мәліметтерін пайдалану туралы мәлімдеп (3.4.4(b) 2 және 3 тармақшаларында сипатталғандай) сол арқылы қандай да бір елеулі болжам немесе әдіс үшін жауапкершілікті өзінен алып тастаған кезде, мұны орынсыз деп таппаса (3.3-тармақты қараңыз), актуарийге актуарлық есепте мыналарды ашқан жөн:

a. өзге тарап белгілеген болжам немесе әдіс;

b. болжамды немесе әдісті белгілеген тарап;

c. актуарий емес, осы тараптың болжамды немесе әдісті белгілеу себебі; және

d. не

болжамның немесе әдістің актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша тапсырма мақсаттары үшін негізді болар еді деген нәрсеге елеулі түрде қайшы келетіні; не
актуарийдің болжамның немесе әдістің негізділігін тапсырма аясынан тыс елеулі көлемдегі қосымша жұмысты орындамай бағалай алмағаны және оны орындамағаны, не актуарийдің болжамның негізділігін бағалауға біліктілігі болмағаны.

4.4 Актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан шегіну — Егер актуарийдің кәсіби пайымдауы бойынша, актуарий осы стандарттың 4.2 немесе 4.3-тармақтарымен қамтылатын жағдайлардан өзге, қолданылатын актуарлық практика стандартында баяндалған басшылық нұсқаулардан елеулі түрде шегінген болса, актуарий актуарлық хабарламада мұндай шегінудің сипатына, негіздемесіне және салдарына қатысты тиісті мәлімдеме беру арқылы осы актуарлық практика стандартын әлі де сақтай алады.

Қосымша 1

Алғышарттар және ағымдағы практикалар

Ескертпе: осы қосымша ақпараттық мақсатта келтіріледі, бірақ практика стандартының бөлігі болып табылмайды.

Алғышарттар

2002 жылдың наурызында қабылданған № 41 Актуарлық практика стандартының қолданыстағы нұсқасы «Актуарийлердің кәсіби хабарламалары» атты № 3 Түсіндірмелік қорытындыдан (Interpretative Opinion No. 3, Professional Communications of Actuaries) бейімделген және оны алмастырды. № 3 Түсіндірмелік қорытындының өзі Американдық актуарийлер академиясы 1981 жылы қабылдаған. № 41 Актуарлық практика стандартының 2002 жылғы нұсқасы Актуарлық стандарттар жөніндегі кеңес 1996 жылдың мамырында барлық актуарлық практика стандарттары үшін қабылдаған форматқа сәйкес келді және, осы стандарт жалпы алғанда № 3 Түсіндірмелік қорытындыны ұстанғанымен, ол сондай-ақ осы қорытындының бөліктерін кеңейтті, нақтылады және алып тастады.

Осы стандарт Кәсіби мінез-құлық кодексімен белгіленетін талаптарға қосымша басшылық нұсқаулар ұсынады. Ол актуарийлерге Кәсіби мінез-құлық кодексін кәсіби хабарламаларды (жазбаша, электрондық немесе ауызша нысанда) клиенттерге, жұмыс берушілерге, реттеушілерге, сақтанушыларға, жоспарға қатысушыларға, инвесторларға және актуарлық қызметтердің өзге пайдаланушыларына дайындау кезінде қолдануға көмектесу үшін құрастырылған және бұрынғысынша соған арналған. Актуарийлер жиі құпия немесе қызметтік ақпаратпен жұмыс істейді. Кәсіби мінез-құлық кодексі актуарийге мұндай ақпаратты тиісті емес тараптарға ашуға бір мағыналы тыйым салады.

Осы қайта қаралған редакцияда Кәсіби мінез-құлық кодексінде және актуарлық пікір мәлімдемелерін шығаратын актуарийлерге арналған жуырда қайта қаралған Біліктілік стандарттарында қамтылған анықтамаларға сәйкес анықтамалар пайдаланылды. Осы қайта қаралған редакция сондай-ақ 4-бөлімге барлық актуарлық практика стандарттарында шегіністер туралы тұжырымдамаларды қолдану тәртібінде дәйектілікті қамтамасыз етуге арналған ASB-нің жаңа тәсілінің негізі болып табылатын тұжырымдамаларды қамтиды.

Хабарламалардың барлық тіркелген нысандары (қағаз тасығыштарды, электрондық поштаны, электрондық кестелерді, презентацияларды, аудио- немесе бейнежазбаларды, веб-сайттарды, сондай-ақ сот отырыстары немесе тыңдаулар хаттамаларын қоса алғанда, бірақ онымен шектелмей) осындай хабарламалардың жазбалары ретінде қаралуы мүмкін және, тиісінше, сот талқылаулары барысында ашылуға жатуы мүмкін екенін атап өткен жөн.

Ағымдағы практикалар

Қазіргі уақытта актуарийлер орындалатын жұмыстың сипатына байланысты Кәсіби мінез-құлық кодексін, № 41 Актуарлық практика стандартын және өзге актуарлық практика стандарттарын басшылыққа алады.

Жалпы жағдайда актуарлық хабарламалар бір немесе бірнеше болжамды пайдаланушының сұрақтарына жауап беру немесе нақты қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында ұсынылады. Актуарлық хабарламалар актуарлық жұмыс нәтижелерінің әртүрлі пайдаланушыларына, оның ішінде клиенттерге, жұмыс берушілерге, реттеушілерге, сақтанушыларға, жоспарға қатысушыларға және инвесторларға, сондай-ақ кең жұртшылық сияқты сыртқы аудиторияларға ұсынылуы мүмкін. Актуарлық хабарламалар көптеген нысандарда, оның ішінде жазбаша, электрондық немесе ауызша нысанда ұсынылуы мүмкін; және дербес болуы немесе хабарламалардың кеңірек жиынтығының бөлігі болуы мүмкін. Актуарлық хабарламаны дайындау кезінде актуарийге болжамды пайдаланушылардың әрқайсысының қажеттіліктері мен мүдделерін ескерген жөн. Белгілі бір жағдайларда кейбір болжамды пайдаланушылар әртүрлі актуарлық құжаттар ала алады. Осылайша, бір болжамды пайдаланушыға арналған актуарлық есеп басқа болжамды пайдаланушыға арналған есептен өзгеше болуы мүмкін. Тіпті актуарлық есептің ең толық емес нұсқасы да осы стандарттың басшылық нұсқауларына жатады.

Актуарий, кәсіби сапада әрекет ете отырып, басқа тұлғалармен бейресми қарым-қатынасқа қатыса алады. Актуарлық қорытындылар барлық растайтын ақпаратты қосу практикалық тұрғыдан жүзеге аспайтын немесе артық болатын жағдайларда хабарлануы мүмкін. Бұл компания жағдайында әсіресе жиі болуы мүмкін. Қатаң уақыт шектеулері (мысалы, кәсіподақтармен келіссөздер, бірігулер мен жұтулар) сияқты өзге жағдайлар ұсынылатын барлық ақпаратты ашу баптарын қосуды мүмкін болмаса да, практикалық тұрғыдан жүзеге аспайтын ете алады. Мұндай жағдайларда актуарлық есептің мазмұны жиі шектеледі. Бұл жағдайлар 3.3-тармақта қаралады.

Қосымша 2

Талқылауға арналған екінші жобаға түскен пікірлер және оларға жауаптар

Осы «Актуарлық хабарламалар» атты актуарлық практика стандартының талқылауға арналған екінші жобасы 2009 жылдың желтоқсанында пікірлерді ұсынудың 2010 жылдың 31 наурызына дейінгі шекті мерзімімен шығарылды. Пікірлермен отыз жеті хат алынды, олардың кейбірі бірнеше комментатордың атынан, мысалы, фирмалар немесе комитеттер арқылы ұсынылды. Осы қосымшаның мақсаттары үшін «комментатор» термині нақты пікір хатына байланысты бірден көп тұлғаға қатысты болуы мүмкін. Жалпы комитет алынған барлық пікірлерді мұқият қарап, талқылауға арналған жобаны және ұсынылған өзгерістерді зерделеді. ASB ұсынылған өзгерістерді қарап, орынды жерде өзгерістер енгізді.

Төменде пікір хаттарында қамтылған елеулі мәселелер мен ескертулердің жинақталған баяндалуы және оларға жауаптар ұсынылады.

Қосымша 2-дегі «құрастырушылар» термині Жалпы комитет пен ASB-ні қамтиды. Бұдан басқа, өзгеше көрсетілмесе, Қосымша 2-де пайдаланылатын тармақтардың нөмірлері мен атаулары талқылауға арналған екінші жобадағыларға қатысты.

ЖАЛПЫ ПІКІРЛЕР

Пікір. Бірнеше комментатор ұсынылып отырған № 41 Актуарлық практика стандарты қолданыстағы № 9 «Мүліктік сақтандыруда және жазатайым оқиғалардан сақтандыруда тарификация, шығындар резервін қалыптастыру және бағалау кезінде құжаттау және ақпаратты ашу» Актуарлық практика стандартын (ASOP No. 9, Documentation and Disclosure in Property and Casualty Insurance Ratemaking, Loss Reserving, and Valuations) кері қайтарумен бір мезгілде соңғы ретінде қабылданған жағдайда басшылық нұсқаулардың ықтимал жеткіліксіздігі туралы мәселе көтерді.

Жауап. Құрастырушылар бұл мәселе № 41 Актуарлық практика стандарты шеңберінде шешілуі мүмкін немесе шешілуі тиіс деп есептемейді.

Пікір. Бір комментатор «тек ауызша хабарлама» (мысалы, телефон қоңырауы) үшін басшылық нұсқаулар мен электрондық пошта үшін басшылық нұсқаулар арасындағы айырмашылық практикалық болмауы мүмкін деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келіспейді. Электрондық пошта кейінгі талқылауларда (сот немесе өзге) талап етілуі және оған сілтеме жасалуы мүмкін тұрақты жазба жасайды. Тиісінше, құрастырушылар электрондық поштаны қолданылатын басшылық нұсқауларға жататын «құжат» ретінде қарауды орынды деп есептейді.

Пікір. Бірнеше комментатор талқылауға арналған екінші жобадағы басшылық нұсқаулар консалтингтік ортаға қарай ауытқыған және компанияларға тән көптеген жағдайларда практикалық емес деген алаңдаушылық білдірді.

Жауап. Құрастырушылар мұндай түсіндіруді көздемеген. № 41 Актуарлық практика стандартының соңғы нұсқасын қайта өңдеу кезінде құрастырушылар осы мәселеге неғұрлым мұқият қарауға тырысты. Осы актуарлық практика стандартының ниетіне ұйымның ішкі хабарламаларына шамадан тыс жүкті жүктеу кірмейді.

ІЛЕСПЕ МЕМОРАНДУМ

1-сұрақ: Осы жобада көрсетілген актуарлық есептің қайта қаралған тұжырымдамасы бір мезгілде айқын да, орынды да ма?

Пікір. Бұл сұраққа он тоғыз комментатор жауап берді; тек біреуі ғана оң жауап берді. Көпшілігі талқылауға арналған екінші жобаны қажетті де, практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын да болмайтын көптеген жағдайларда толыққанды есепті талап ете отырып, «жоспарды елеулі түрде көтеру» ретінде түсіндірді.

Жауап. Мұндай түсіндіру талқылауға арналған екінші жобаның ниетіне кірмеген. Құрастырушылар осы алаңдаушылықтарды осы қайта қаралған редакцияда ескерді. Осы стандарттың 3.3-тармағы барлық растайтын ақпаратты қосу қажетті немесе практикалық тұрғыдан жүзеге асырылатын болмайтын жағдайларда басшылық нұсқауларды нақтылау үшін кеңейтілді. Қосымша талқылау Қосымша 1-ге қосылды.

2-сұрақ: ASB-нің құжаттауға қатысты қайта қаралған ұстанымы орынды ма?

Пікір. Бірнеше комментатор оны орынды деп есептеді. Келіспегендер № 9 Актуарлық практика стандартын кері қайтаруға алаңдаушылық білдіргендердің қатарына жатты (жоғарыдағы бірінші «жалпы» пікірді қараңыз).

Жауап. Пікірлерді қарап, құрастырушылар бұрынғысынша жалпы тәсіл орынды деп есептейді. 3.8-тармаққа толық растайтын ақпарат актуарлық есептің құжатында (құжаттарында) ұсынылмайтын жағдайларда басшылық нұсқауларды қосу үшін кейбір өзгерістер енгізілді.

3-сұрақ: Осы қайта қаралған жоба актуарийдің болжамды пайдаланушылардың қажеттіліктерін ескеру қажеттілігіне тиісті екпін жасай ма?

Пікір. Бұл сұраққа жауап берген санаулы комментатор оң жауап берді. Біреуі талқылауға арналған екінші жоба бұл тұрғыда тым алысқа кеткен болуы мүмкін деген болжам жасады.

Жауап. Құрастырушылар актуарлық хабарламаның мақсаты — болжамды пайдаланушының қажеттіліктерін қанағаттандыру деп есептейді. Тиісінше, осы соңғы нұсқада бұл тәсіл сақталды.

БӨЛІМ 1. МАҚСАТЫ, ҚОЛДАНЫЛУ АЯСЫ, ӨЗАРА СІЛТЕМЕЛЕР ЖӘНЕ КҮШІНЕ ЕНУ КҮНІ

Пікір. Екі комментатор стандарттың басшылық нұсқауларын сипаттауға қатысты ұсыныстар енгізді.

Жауап. Сипаттама қайта қаралды.

Пікір. Бір комментатор «актуарлық пікір» термині айқындалмағанына алаңдаушылық білдірді.

Жауап. Құрастырушылар «актуарлық пікір» термині жақсы түсінікті деп есептейді және анықтама қоспады.

Пікір. Бір комментатор қандай хабарламалар стандарттың қолданылу аясына жатпайтыны туралы түсініктемені кеңейтуді ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар тұжырымдаманы қанағаттанарлық деп есептейді.

БӨЛІМ 2. АНЫҚТАМАЛАР

Пікір. Бірнеше комментатор актуарлық практика стандартындағы анықтамалар Біліктілік стандарттарында қамтылған анықтамаларды қабылдасын деп ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, «актуарлық хабарлама» және «актуарлық қызметтер» терминдері үшін Біліктілік стандарттарының анықтамаларын қабылдады.

Пікір. Бір комментатор «актуарлық қызметтерді» анық айқындауды ұсынды.

Жауап. Біліктілік стандарттарына сәйкес анықтама қосылды. Бұдан басқа, «актуарлық қорытынды» анықтамасы осы анықтамамен неғұрлым дәйекті байланыстыру үшін өзгертілді.

Пікір. Бір комментатор «деректер», «әдістер» және «рәсімдер» терминдеріне анықтамалар қосуды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар бұл терминдердің мағыналары жақсы түсінікті және нақты анықтамалар талап етілмейді деген қорытындыға келді.

Пікір. Бірнеше комментатор ұсынылып отырған стандарт актуарий жасаған кез келген жазбалар актуарлық құжат болып саналуы мүмкін дегенді білдіретіндей оқылуы мүмкін деп алаңдады.

Жауап. Құрастырушылар актуарийдің жазбалары, олар болжамды пайдаланушыға ұсынылмаса, актуарлық хабарлама болып табылады деп есептемейді. Егер актуарий өз жазбаларын болжамды пайдаланушы арасында таратпаса, актуарлық хабарлама болмайды, ал актуарий жасаған жеке жазбалар № 41 Актуарлық практика стандартының талаптарына жатпайды. Ал егер жазбалар да, жазбаларда қамтылған материал да болжамды пайдаланушы арасында таратылса немесе актуарлық есептің бөлігі болса, бұл актуарлық хабарлама жасайды, ал нәтижесінде алынатын құжаттар стандарттың талаптарына жатады.

2.1-тармақ, Актуарлық хабарлама

Пікір. Бірнеше комментатор 2.1 анықтамасынан «электрондық» сөзін алып тастауды ұсынып, актуарлық хабарламалар жазбаша немесе ауызша болуы мүмкін екенін көрсетті. Кез келген түрі (жазбаша немесе ауызша) электрондық немесе қағаз нысанда болуы мүмкін. Бір комментатор «актуарлық хабарлама» анықтамасы принципалға қолданыстағы сілтемені алып тастағанын атап өтті.

Жауап. Құрастырушылар анықтаманы Кәсіби мінез-құлық кодексіне және Біліктілік стандарттарына сәйкестендіру мақсатында сақтады.

2.6-тармақ, Болжамды аудитория

Пікір. Бірнеше комментатор «болжамды аудитория» анықтамасын алып тастап, «принципал» және «актуарлық қызметтер» терминдеріне анықтамалар қосуды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар осы ұсыныстармен келісіп, «болжамды аудитория» анықтамасын алып тастап, «принципал» және «актуарлық қызметтер» терминдеріне анықтамалар қосты.

БӨЛІМ 3. МӘСЕЛЕЛЕРДІ ТАЛДАУ ЖӘНЕ ҰСЫНЫЛАТЫН ПРАКТИКАЛАР

3.1-тармақ, Актуарлық хабарламаларға қойылатын талаптар

Пікір. Бір комментатор «принципал» анықтамасын сақтауды өтінді; екіншісі оның 3.1.3 және 3.2-тармақтарында пайдаланылуына күмән келтірді.

Жауап. Құрастырушылар келісті. Кәсіби мінез-құлық кодексінен «принципал» анықтамасы қосылды және бүкіл стандарт бойынша басшылық нұсқаулар контекстінде орынды жерде ғана пайдаланылды.

Пікір. Бір комментатор 3.1-тармаққа тұжырымдама енгізуді және актуарий болжамды пайдаланушылар тобының тағайындалған өкіліне хабарлама жасаған кезде, актуарий бүкіл топқа хабарлама жасады деп саналатынын анық көрсету үшін 3.1.5-тармақ қосуды өтінді.

Жауап. Құрастырушылар мұны актуарлық емес сипаттағы мәселе деп есептеп, өзгерістер енгізбеді.

3.1.2-тармақ, Айқындық

Пікір. Бір комментатор «болжамды аудиторияны ескере отырып, нақты жағдайларға сәйкес тіл» деген сөз қосымша басшылық нұсқауларды қажет етеді деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар осы тұжырымдаманы жеткілікті деп есептейді; барлық жағдайларды алдын ала болжау мүмкін емес.

3.1.3-тармақ, Хабарламаның уақтылылығы

Пікір. Бірнеше комментатор 3.1.3-тармақтың тұжырымдамасына күмән келтірді, ал бір комментатор Біліктілік стандарттарына Қосымша 1-дегі «басшылық нұсқауларды» қалады.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, 3.1.3-тармақты қайта қарады. Құрастырушылар Біліктілік стандарттарына Қосымша 1 басшылық нұсқаулар болып табылмайтынын атап өтеді және осыған байланысты өзгерістер енгізбеді.

3.1.4-тармақ, Жауапты актуарийді сәйкестендіру

Пікір. Бірнеше комментатор 3.1.4-тармақ үшін қайта қаралған тұжырымдама ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар талқылауға арналған жобадағы тұжырымдамаға жалпы алғанда қанағаттанды, бірақ соған қарамастан болмашы өзгерістер енгізді.

3.2-тармақ, Актуарлық есеп

Пікір. Бірнеше комментатор ASB 3.2-тармақта «жоспарды» тым күшті көтерді немесе тұжырымдама тек консалтингтік жағдайларға қатысты сияқты деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар бұрынғы 3.5-тармақты өзгертіп, кеңейтіп, оны 3.3-тармаққа көшіріп, актуарлық есеп белгілі бір жағдайларда қысқартылуы мүмкін екенін нақтылады.

Пікір. Бір комментатор есеп актуарий еместерге бағытталған болса, басқа актуарий қорытындылардың негізділігін бағалай алатындай жеткілікті ақпарат беру талабы қажеттіден асып түседі деп есептеді.

Жауап. 3.3-тармаққа сәйкес қысқартылған есепке жол беретін жағдайлар болмаған кезде, құрастырушылар жұмысты объективті бағалауға жеткілікті ақпарат құнды стандарт болып табылады деп есептейді. Бұл ақпарат есептің түсініктілігін міндетті түрде төмендетпеуі тиіс; ол жеке, мысалы, қосымшада ұсынылуы мүмкін.

Пікір. Бір комментатор принципал, актуариймен бірдей, актуарлық есепке не жататынын айқындау мүмкіндігі болуы тиіс деп көрсетті.

Жауап. Құрастырушылар келіспеді және принципал үшін мұндай өкілеттікті қоспады.

3.3-тармақ (бұрынғы 3.5), Ерекше жағдайлар

Пікір. Екі комментатор уақыт қысымына қатысты қосымша мысалдар немесе түсіндіру қажет деп ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар бұл осы тармақты айқындық үшін өзгерту шеңберінде, сондай-ақ Қосымша 1-ге қосылған қосымша талқылау арқылы қол жеткізілді деп есептейді.

3.4.2-тармақ (бұрынғы 3.3.2), Мүдделер қақтығысы

Пікір. Бір комментатор «ақпарат» терминіне анықтама беруді өтінді.

Жауап. Құрастырушылар мұндай анықтаманы қажет деп таппады және өзгерістер енгізбеді.

3.4.4-тармақ (бұрынғы 3.3.4), Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік

Пікір. Бір комментатор актуарий болжамдар мен әдістер үшін әрқашан жауапты деп есептеді; 3.4.4-тармақтың кіріспе абзацында мұны көрсеткен жөн және 3.4.4.c тармақшасын алып тастаған жөн деп есептеді. Екінші комментатор актуарлық практика стандарты актуарийге болжам немесе әдіс актуариймен белгіленбегенін және актуарийдің кәсіби пайымдауын көрсетпейтінін жай ғана ашуға мүмкіндік берсін деп ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар екі комментатормен де келіспейді. Бірінші ұстаным барлық жағдайларда практикалық емес. Екінші ұстаным актуарийге кәсіби жауапкершіліктен тиісті емес түрде жалтаруға мүмкіндік беретін тым кең ерекшелік болар еді. Құрастырушылар стандарттың осы нұсқасындағы 3.4.4-тармаққа енгізілген өзгерістер кәсіби жауапкершілік пен нақты практикалық қолданылу арасында тиісті теңгерімді қамтамасыз етеді деп есептейді.

Пікір. Екі комментатор «құқықпен белгіленген» деген тұжырымдама (3.4.4(a) тармақшасы) болжамдар үшінші тарап тарапынан қандай да бір заңды міндетті өкілеттік шеңберінде белгіленетін жағдайларды (FAS 87) қамтитындай түсіндірілуі мүмкін бе деген сұрақ қойды.

Жауап. Құрастырушылар тұжырымдама мен ниетті айқын деп есептейді. FAS 87 бойынша жағдайлар (және болжам немесе әдіс құқықпен белгіленбейтін барлық жағдайлар) 3.4.4(b) тармақшасына жатады.

3.4.4(b)-тармақ (бұрынғы 3.3.4(b)), Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік

Пікір. Бір комментатор актуарийдің жасауға біліктілігі болмайтын болжамдарды ескеру үшін ережені қайта тұжырымдауды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, мұны көрсету үшін 3.4.4(b)(3) және 4.3(d)(2) тармақшаларының тұжырымдамасын өзгертті.

Пікір. Бір комментатор актуарий «актуарий негізді деп есептейтін нәрсеге елеулі түрде қайшы келмейтін» болжамдармен келісу туралы оң мәлімдеме беруге міндетті болуы тиіс деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар бұл практикалық тұрғыдан жүзеге аспайтын және артық талап болар еді деп есептейді.

3.4.4(c)-тармақ (бұрынғы 3.3.4(c)), Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік

Пікір. Бір комментатор «байқалатындай» сөзін алып тастауды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, оны алып тастады.

3.4.5-тармақ (бұрынғы 3.3.5), Есептің ақпараттық күні

Пікір. Бір комментатор әртүрлі ақпараттың әртүрлі күндері болуы мүмкін болғандықтан, «күн» сөзін көпше түрде қолдануды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, тұжырымдаманы «күн (күндер)» деп өзгертті.

3.4.6-тармақ (бұрынғы 3.3.6), Кейінгі оқиғалар

Пікір. Екі комментатор тұжырымдама өзгерістерін ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, кейбір тұжырымдамаларды өзгертті.

Пікір. Бір комментатор актуарийге қорытындыларға елеулі әсер ететін оқиға туралы белгілі болса, актуарийге қайта қаралған есеп ұсыну қажет болуы мүмкін деген болжам жасады.

Жауап. Құрастырушылар келіседі, бірақ бұл әрқашан мүмкін емес екенін мойындайды. Осы жағдайды түсіндіру үшін 3.4.6(d) тармақшасы қосылды.

3.5-тармақ (бұрынғы 3.4), Елеулі алшақтықтарды үйлестіру

Пікір. Бірнеше комментатор «үйлестіру» термині тым қатаң талап болып табылады, ал «сол тапсырма» дәл емес деп ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, осы тармақты қайта қарады.

3.6-тармақ, Ауызша хабарламалар

Пікір. Бір комментатор «өзге тараптарға берілген» деген сөз тым кең және болжамды пайдаланушылармен шектелуі тиіс деген алаңдаушылық білдірді.

Жауап. Құрастырушылар келіспеді және өзгерістер енгізбеді.

3.8-тармақ, Құжаттау

Пікір. Бір комментатор актуарий қажет болған кезде басқа білікті актуарий жұмысты қабылдай алатынын қамтамасыз ету үшін ақылға қонымды шаралар қабылдауы тиіс деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, осы тармақты қайта қарады.

БӨЛІМ 4. ХАБАРЛАМАЛАР ЖӘНЕ АҚПАРАТТЫ АШУ

4.1.2-тармақ, Актуарлық құжаттарды сәйкестендіру

Пікір. Бір комментатор осы ереже шамадан тыс кең әрі ауыртпалықты сияқты және алынып тасталуы тиіс деген болжам жасады.

Жауап. Құрастырушылар құжаттарды сәйкестендіруді маңызды деп есептеп, келіспеді және өзгерістер енгізбеді.

4.1.3-тармақ, Актуарлық есептерде ақпаратты ашу

Пікір. Бір комментатор актуарий ұсынатын есеп ақпаратты ашулармен соншалықты артық тиелетіндіктен, айқын әрі қысқа хабарламалар қиындайды деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келіспеді және өзгерістер енгізбеді. Олар ақпаратты ашулар есептің жеке бөлімінде, қорытындылардан оқшауланып бөлінуі мүмкін екенін және сондықтан хабарламаның айқындығына кедергі келтірмейтінін атап өтті.

Пікір. Бір комментатор 4.1.3-тармақты 3.4.4-тармақпен талап етілетін ақпаратты ашуларды қосып кеңейткен жөн деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келіспеді және өзгерістер енгізбеді. 3.4.4-тармақпен талап етілетін ақпаратты ашулар 4.2 және 4.3-тармақтарда қаралады.

Пікір. Бір комментатор 4.1.3-тармақ 3.3-тармақта қаралатын ерекшеліктерге сілтеме жасауы тиіс деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, 4.1.3-тармаққа 3.3-тармаққа сілтемені қосты.

Пікір. Бір комментатор егер актуарлық есеп бірден көп құжаттан тұрса, актуарийге толық есепті құрайтын құжаттарды ашқан жөн деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, 4.1.3-тармаққа j тармақшасын қосты.

Пікір. Бір комментатор «актуарий мәліметтеріне арқа сүйеген» деген сөзді «кез келген ақпарат» сөздерінен кейін бірден көшірген жөн деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, осы өзгерісті енгізді.

Пікір. Бір комментатор «мұны орынсыз деп таппаса» деген сөзді нақтылау үшін мысалдар қосу пайдалы болар еді деп есептеді.

Жауап. Құрастырушылар мысалдар тізбесін қосу актуарийдің пайымдауын шектеуі мүмкін деп есептеп, өзгерістер енгізбеді.

4.2-тармақ, Құқықпен белгіленген жекелеген болжамдар немесе әдістер

Пікір. Бір комментатор FASB-мен немесе FASB өкілеттігі шеңберінде белгіленген болжамдар мен әдістер «құқықпен белгіленген» ретінде қаралуы тиіс екенін нақтылау үшін 4.2-тармақты кеңейтуді өтінді.

Жауап. Құрастырушылар ішінара келіспеді және өзгерістер енгізбеді. FASB-мен белгіленген болжам немесе әдіс 4.2-тармаққа жатар еді (FASB «өзге де заңды міндетті акт» болып табылған жағдайда). FASB өкілеттігі шеңберінде үшінші тараппен белгіленген болжам немесе әдіс 4.2-тармақпен қамтылмас еді.

4.3-тармақ, Болжамдар мен әдістер үшін жауапкершілік

Пікір. Бір комментатор ай сайынғы бағалау үшін пайдаланылатын әрбір болжам немесе әдіс әрбір актуарлық есепте қаралуы тиіс пе, әлде негізгі құжатқа сілтеме жасауға бола ма деген сұрақ қойды?

Жауап. Құрастырушылар өзгерістер енгізбеді, өйткені 3.2-тармақтың ниеті де нақ осында, ол актуарлық есеп жиі бірнеше құжаттан тұратынын мойындайды. Пікірде аталған негізгі құжат осы тұжырымдамаға жақсы сәйкес келеді.

Пікір. Бір комментатор ішкі құжатта «өзге тараптың болжамды немесе әдісті белгілеу себебін» ашу қажеттілігіне күмән келтірді.

Жауап. Құрастырушылар келісіп, 4.3-тармақты 3.3-тармаққа сілтемемен нақтылады.

Пікір. Бір комментатор «актуарий болжаммен немесе әдіспен келісті» сияқты тұжырымдамамен 4.3(d)(3) тармақшасын қосуды ұсынды.

Жауап. Құрастырушылар өзгерістер енгізбеді, өйткені 4.3-тармақ актуарий болжамнан немесе әдістен бас тартқан жағдайда ғана қолданылады.

Пікір. Бір комментатор осы тармақтағы басшылық нұсқаулар № 20 Актуарлық практика стандартының (ASOP No. 20) 5.4.5-тармағына сәйкес ұқсас жағдайлар үшін басшылық нұсқаулардан ерекшеленетінін көрсетті.

Жауап. Құрастырушылар осы тармақтағы басшылық нұсқауларды жалпы жағдай үшін орынды деп есептеп, өзгерістер енгізбеді. Осы стандарттың 1.2-тармағы өзге стандарттардың басшылық нұсқаулары осы стандарттың басшылық нұсқауларына қайшы келген жағдайда өзге стандарт қолданылатынын белгілейді.

4.4-тармақ, Актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан шегіну

Пікір. Бір комментатор 4.4-тармақтың (қолданыстағы актуарлық практика стандартымен салыстырғандағы) өзгеруіне қарсылық білдіріп, бастапқы тұжырымдаманы сақтауды өтінді.

Жауап. Құрастырушылар келіспеді және өзгерістер енгізбеді. Құрастырушылар 4.4-тармаққа сәйкес талап етілетін ақпаратты ашулар комментатордың алаңдаушылығын ескеру үшін жеткілікті қатаң деп есептейді. Қайта қаралған 4.4-тармақ барлық елеулі шегіністер туралы басшылық нұсқауларды № 41 Актуарлық практика стандартына көшіру (және сол арқылы актуарлық практика стандарттары арасында дәйектілікке қол жеткізу) жөніндегі ASB бастамасының бөлігі болып табылады. Осы бастаманың бөлігі — «шегіну» актуарлық практика стандартының басшылық нұсқауларынан шегінуді білдіретінін түсіндіру. Актуарлық практика стандартын сақтау тиісті ақпаратты ашу арқылы бұрынғысынша мүмкін.